INFOMAX.MK

Сè повеќе македонски работници во изминатите две години го насочуваат погледот кон Косово како нова, привремена или долгорочна печалбарска дестинација.

Додека порано главните рути водеа кон Германија, Италија или Словенија, сега дел од граѓаните избираат да останат „поблиску до дома“, но сепак надвор од границата.

Причината е едноставна: побрза заработка, помали трошоци за престој и можност викендите да се поминуваат со семејството.

Според информации од агенции за посредување при вработување, најбарани се градежни работници, електричари, заварувачи, керамичари и возачи на тешки товарни возила.

Платите, велат упатените, се движат од 800 до 1.500 евра месечно, зависно од квалификацијата и работното искуство. За мајстори со долг стаж и препораки, сумата може да надмине и 1.800 евра.

„Пазарот таму е во експанзија, има многу инфраструктурни проекти и приватни инвестиции. Работна сила недостига, а македонските работници се ценети поради искуството“, објаснуваат економски аналитичари.

Во споредба со домашниот пазар, каде што просечната плата во градежништвото ретко надминува 600 до 700 евра, разликата е очигледна.

Дури и кога ќе се одбијат трошоците за сместување и храна, кои во Косово се нешто пониски од европските стандарди, месечната заштеда останува солидна. Некои работодавачи обезбедуваат и организиран превоз или колективно сместување, што дополнително ги намалува трошоците.

Интересно е што дел од работниците не одат преку формални агенции, туку преку лични контакти и препораки.

„Се оди од човек на човек. Еден ќе замине, па ќе повлече уште двајца“, велат познавачи на состојбите.

Таа мрежа на неформални препораки функционира брзо и без многу администрација, што за многумина е олеснување. Иако… токму тука се кријат и ризиците.

Експерти за работнички права предупредуваат дека договорите понекогаш се усни, без јасно дефинирани обврски и рокови за исплата.

„Кога нема писмен договор, секогаш постои простор за недоразбирања. Работниците треба да инсистираат на формална заштита“, потенцираат тие.

Сепак, досега нема поголеми пријави за системски злоупотреби, а повеќето искуства што ги споделуваат работниците се позитивни.

Дополнителен фактор што ја прави Косово атрактивна опција е географската близина.

Патувањето трае неколку часа, нема сложени визи и долги административни процедури како во земјите од Европската Унија.

„Ова е печалба што не те оттурнува целосно од дома. Ако нешто се случи, можеш да се вратиш за еден ден“, велат економски познавачи.

Таа психолошка сигурност, да не си предалеку, за многумина е пресудна.

Во последните месеци се забележува и интерес од млади луѓе кои претходно не размислувале за печалба. Наместо долга и неизвесна постапка за работа во западноевропските држави, тие избираат побрза можност, барем привремено.

Дел од нив, како што велат упатените, заминуваат со план да заштедат почетен капитал за сопствен бизнис во Македонија. Други, пак, едноставно сакаат финансиски здив.

Колкава е реалната заработка на крајот од месецот? Според пресметките на економски аналитичари, работник со плата од 1.200 евра, со обезбедено сместување, може да заштеди меѓу 700 и 900 евра месечно.

Во домашни услови, таква заштеда е речиси невозможна за просечен граѓанин. Тоа е разликата што ги турка луѓето да ја преминат границата – не од авантура, туку од потреба.

Трендот, според проценките, нема да запре наскоро. Косовската економија продолжува со инвестиции во инфраструктура, трговија и недвижности, а недостигот од квалификувана работна сила останува предизвик.

Додека платите во Македонија стагнираат или растат бавно, ваквите регионални миграции стануваат сè почести.

Извор: Денар