INFOMAX.MK

На денешен ден, 6 август 1991 година, британскиот научник Тим Бернерс-Ли ја објавил првата веб-страница во историјата. Денес се одбележуваат точно 35 години од моментот што го означи почетокот на Светската мрежа (World Wide Web) и ја отвори ерата на модерниот интернет, пишува „Евроњуз“.

И по три и пол децении, првиот веб-сајт сè уште е достапен. На него нема фотографии, видеа, реклами или современ дизајн – станува збор за едноставна страница со текст, создадена за да објасни што е Светската мрежа и како секој може да изработи сопствена веб-страница.

Неговата вредност не е во изгледот, туку во историското значење. Адресата info.cern.ch останува запишана како почеток на дигиталната револуција.

Револуција родена од практична потреба

Веб-страницата била создадена во ЦЕРН, Европскиот центар за нуклеарни истражувања во Женева. Намерата на Бернерс-Ли не била да го промени светот, туку да реши практичен проблем – како научниците од различни земји полесно да споделуваат информации и документи.

Уште во 1989 година тој предложил систем заснован на хиперврски, преку кои документите би можеле да се поврзуваат без разлика на кој компјутер се наоѓаат.

Од оваа идеја произлегле трите технологии што и денес се основа на вебот – ХТМЛ за изработка на веб-страници, ХТТП за нивно пренесување и УРЛ-адресите преку кои тие се пронаоѓаат.

Првата веб-страница била сместена на компјутерот „НеКСТ“ на Бернерс-Ли во ЦЕРН. Истиот компјутер бил и првиот веб-сервер во светот, а на неговото куќиште стоело рачно напишано предупредување:

„Ова е сервер. Не го исклучувајте!“

Во почетокот, Светската мрежа била мал, затворен научен систем. Во текот на 1991 година постоел само еден веб-сајт. До 1992 година нивниот број пораснал на десет, а речиси сите припаѓале на универзитети и научни институции, меѓу кои Стенфорд (SLAC) и МИТ.

Пресвртниот момент дошол во 1993 година, кога ЦЕРН одлучил технологијата на Светската мрежа да ја стави на располагање на јавноста бесплатно и без авторски надомест. Токму оваа одлука овозможила интернетот да се развива без ограничувања и да стане достапен за сите.

Од академска мрежа до глобален феномен

Во средината на 1990-тите интернетот почнал да излегува од академските кругови. Со појавата на прелистувачот „Мозаик“ во 1993 година, кој прв прикажувал слики заедно со текстот, користењето на вебот станало многу попристапно.

Веќе во 1994 година се појавиле и првите интернет-гиганти. Јаху започнал како каталог на веб-страници, Амазон како онлајн книжарница, а била основана и филмската база на податоци Ај-ем-ди-би (IMDb).

Растот бил експлозивен:

1995 година: околу 23.500 веб-сајтови;
1996 година: повеќе од 250.000;
1997 година: над еден милион веб-сајтови.

Со појавата на Гугл, социјалните мрежи и платформите за е-трговија, вебот стана главно средство за комуникација, информирање и бизнис.

Каде сме денес?

Денес, во 2026 година, разликата меѓу првата едноставна веб-страница и современиот интернет изгледа огромна.

Според податоците на Неткрафт, во моментов постојат околу 1,5 милијарди веб-сајтови и повеќе од 300 милиони регистрирани интернет-домени ширум светот.

Првиот веб-сајт и денес е активен – како потсетник на времето кога интернетот бил само научен експеримент за размена на знаење, а денес претставува основа на глобалната економија и секојдневниот живот.