INFOMAX.MK

Роб Јете денес стана најмладиот премиер и првиот геј-премиер во холандската историја, откако кралот Вилем-Александар официјално ја потврди својата малцинска влада, пренесува Политико.

Јетен, 38, ја предводеше својата прогресивна, проевропска партија Д66 до изненадувачка изборна победа минатиот октомври, по кампањата полна со оптимизам со ветувања за крај на поделбената политика што ја сметаше за водена од претходната влада поддржана од крајнодесничарот Герт Вилдерс.

Оптимизмот на Јетен ќе биде тестиран од самиот почеток на неговиот мандат, бидејќи неговата владејачка коалиција од десниот центар нема мнозинство во холандскиот парламент и затоа ќе има потреба од поддршката на опозицијата за какви било законски предлози.

Коалицијата на партиите Д66, конзервативните Христијански демократи (ЦДА) и десничарската ВВД претставува редок експеримент во петтата најголема економија во еврозоната, каде што традиционално на власт се мнозинските коалиции.

Критики од опозицијата

Но, обезбедувањето мнозинство стана сè потешка задача во фрагментираниот холандски политички пејзаж. Преференциите на гласачите се менуваат со секој изборен циклус, а партиите од центарот постојано ја губат поддршката.

Како јасен показател за тешкиот пат што го очекува Јетен, опозициските партии од левицата и десницата ги осудија плановите на неговата коалиција да финансира историско зголемување на трошоците за одбрана со намалувања на социјалната помош и здравствената заштита.

Лидерот на левичарската опозиција, Џеси Клавер, минатиот петок изјави дека плановите се „неправедни“ откако независните пресметки покажаа дека тие непропорционално ќе ги погодат граѓаните со пониски приходи. „Обичните луѓе ќе платат стотици евра повеќе, додека од најбогатите нема да се бара да платат ништо дополнително“, напиша Клавер на Икс.

Вилдерс изјави дека ќе се спротивстави на секоја иницијатива на владата на Јетен, а голем број помали партии веќе изразија загриженост во врска со досега презентираните планови. Коалицијата вети дека ќе го зголеми буџетот за одбрана на 3,5 проценти од БДП до 2035 година, од сегашните два процента, преку ново оданочување.

Владата има само 66 од 150 пратеници

Владата, исто така, има намера да ги ограничи надоместоците за невработеност, да ги зголеми придонесите за здравствено осигурување на граѓаните и да го забрза зголемувањето на возраста за пензионирање во согласност со зголемувањето на очекуваниот животен век. Исто така, ветува построг пристап кон азилот и миграцијата, тема што со години ја делеше холандската политика и доведе до пад на претходните две влади.

Јетен се обиде да ги смири загриженостите околу фактот дека неговата влада има само 66 од 150 членови во Долниот дом, претставувајќи го тоа како можност за подобра соработка во парламентот. Кратко пред да ја преземе функцијата, тој рече дека сè уште има простор за прилагодување на плановите.

„Гледаме дека сите ја плаќаат цената, но таа не е целосно рамномерно распределена. Во наредните месеци, можеме да одвоиме време за подобрување на плановите, пред да го изготвиме конечниот буџет“, нагласи Јетен.

Надгледувач на зголемувањето на трошоците ќе биде новиот министер за одбрана Дилан Јесилгоз, кој го презеде раководството на партијата VVD од Марк Руте, најдолгогодишниот премиер на Холандија и актуелен шеф на НАТО, во 2023 година. Поранешниот европратеник Том Берендсен е новиот министер за надворешни работи, додека Елко Хајнен останува задолжен за финансии.