INFOMAX.MK

Врвните советници на американскиот претседател Доналд Трамп веруваат дека би било подобро прво Израел да го нападне Иран, пред САД да го започнат својот напад врз земјата, според два извори запознаени со тековните дискусии. Според нив, претставници на администрацијата на Трамп приватно нагласиле дека израелскиот напад би го предизвикал Иран да возврати, што би помогнало да се добие домашна поддршка во САД за отпочнување американска воена акција, објави Политико.

Пресметката е политичка бидејќи повеќе Американци би поддржале војна со Иран доколку САД или некој сојузник бидат нападнати први. Неодамнешните анкети покажуваат дека Американците, особено републиканците, ја поддржуваат промената на режимот во Иран, но не се подготвени да ризикуваат американски животи за да ја постигнат. Тоа значи дека тимот на Трамп ја разгледува визуелната привлечност на начинот на кој би се извршил нападот, заедно со други оправдувања како што е нуклеарната програма на Иран.

„Постои размислување во и околу администрацијата дека политичката ситуација е многу поповолна ако Израелците тргнат први и сами, а Иранците возвратат, што би ни дало посилен аргумент за акција“, рече еден од изворите запознаени со дискусиите.

И двата извори побараа анонимност за да ги опишат доверливите дискусии.

Со оглед на тоа што надежите во Вашингтон за дипломатско решение на конфликтот со Иран бледнеат, главното прашање е кога и како САД ќе нападнат. Без оглед на желбата на Израел да дејствува прв, најверојатното сценарио би можело да биде заедничка американско-израелска операција, велат истите извори.

Запрашана за коментар, портпаролката на Белата куќа, Ана Кели, рече: Медиумите можат да шпекулираат колку што сакаат за мислите на претседателот, но само претседателот Трамп знае што може, а што не може да направи“.

Израелската амбасада во Вашингтон одби да коментира за ситуацијата.

Дипломатија и закани

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху ја помина изминатата недела во Белата куќа, притискајќи ја администрацијата да направи сè што е потребно за да ја запре нуклеарната програма на Иран, неговата инфраструктура за балистички ракети и неговата поддршка за паравоени групи во регионот.

Во меѓувреме, врвниот преговарачки тим на претседателот, вклучувајќи го специјалниот претставник Стив Виткоф и зетот на Трамп, Џаред Кушнер, патуваат во Женева во четврток за да се обидат да постигнат договор со Иранците. Иако станува збор за сериозен обид, преовладувачкото мислење меѓу оние најблиски до претседателот е дека САД ќе ги „бомбардираат“, според првиот извор.

Воени ризици

Сепак, прашањето за обемот на нападот останува отворено. Извор запознаен со дискусиите рече дека две клучни грижи се ризикот од исцрпување на американските залихи на муниција, за кои администрацијата се грижи дека би можеле да ѝ дадат можност на Кина да го заземе Тајван, и веројатноста за жртви во САД ако САД ја изберат најагресивната опција.

„Ако зборуваме за напад за промена на режимот, многу е веројатно Иран да возврати со сè што има. Имаме многу ресурси во регионот и секој од нив е потенцијална цел“, рече изворот.

-И тие не се под Железната купола. Значи, постои голема веројатност за жртви во САД, што носи висок политички ризик – додава изворот.

Дури и во помирни времиња, САД имаат илјадници војници стационирани во бази низ Блискиот Исток. Трамп сега испрати две ударни групи на носачи на авиони и десетици борбени и извидувачки авиони и воздушни танкери за да го таргетираат Иран, што е најголемото зголемување на американската воена моќ во регионот од инвазијата на Ирак во 2003 година.

Во последните недели, претставници на Пентагон и пратеници на Капитол Хил сè повеќе предупредуваат дека продолжените напади врз Иран би можеле да ги исцрпат воените резерви на Америка.

Според висок американски разузнавачки службеник, американската разузнавачка заедница е „загрижена и ја следи“ можната асиметрична одмазда од страна на Иран против американските објекти и персоналот на Блискиот Исток и Европа.

Опции на маса

Трамп има низа опции за напад врз Техеран. Тие вклучуваат почетен, ограничен удар што би можел да послужи како лост за принудување на исламистичкиот режим кон договор прифатлив за Соединетите Американски Држави, според американски функционер запознаен со дискусиите. Доколку не се постигне договор, Трамп би можел да нареди пообемни напади подоцна.

Воените опции речиси сигурно би биле насочени кон нуклеарните објекти на Иран или она што останува од нив по американските напади минатиот јуни. Тие веројатно би биле насочени и кон балистичката ракетна инфраструктура на Иран, која Израел ја смета за голема закана за неговата безбедност.

Што се однесува до самиот режим, функционерот рече дека „удар со обезглавување“ е една опција, што значи насоченост кон врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи. Сепак, системот на владеење на Иран е повеќеслоен и дизајниран така што луѓето преземаат позиции на повисоко ниво кога тие се празни.

Сепак, САД сè уште би можеле да ги таргетираат објектите и повисоките нивоа на власта, вклучувајќи ги и највисоките рангови на моќниот Иранскиот корпус на револуционерна гарда (ИРГЦ). Таквата операција би можела да трае со денови или недели, а нејзините резултати би можеле да бидат непредвидливи, особено ако САД се потпираат исклучиво на воздушна моќ.