INFOMAX.MK

Роберт Кели, професор по меѓународни односи на Катедрата за политички науки на Националниот универзитет Пусан, ја анализираше ситуацијата во Украина по референдумот за припојување на четири украински региони кон Русија и предупредувањето на рускиот претседател Владимир Путин дека Русија ќе ги брани своите територија (вклучувајќи ги Донбас, Запорожје и Керсон) со сите расположливи средства, вклучително и нуклеарно оружје.

Рускиот претседател Владимир Путин е во тешка ситуација, пишува Кели во коментар за CNA. Неговата инвазија на Украина е во тек. Очекуваше брза победа кога го започна февруарскиот напад. Наместо тоа, војната дегенерира во скап ќор-сокак.

Руската армија рано окупираше територии на југ и на исток, но оттогаш не може да постигне големи успеси. Најдобрите единици на Путин се деградирани по неколкумесечни борби. Украина жестоко возврати и започна неверојатна контраофанзива претходно овој месец, рече тој.

Путин во паника прогласи масовна мобилизација на руски резервисти. Но, во аналитичката заедница постои широко распространето верување дека овие сили нема да ја добијат војната, туку само да ја продолжат.

Русија нема логистички капацитет соодветно да ги распореди, обучи или опреми овие нови сили. Веќе се појавуваат извештаи за резервисти испратени во Украина без обука.

Огромната големина на руската мобилизирана војска може да ја забави Украина, но веројатно нема да го промени долгорочниот исход – руската исцрпеност и повлекување, смета Кели.

Овој проблем – како да се добие војната наскоро – е познат и во Кремљ. Оттука, од март, кога првичниот Блицкриг не успеа, Путин косо се заканува дека ќе користи нуклеарно оружје.

Оваа закана, упатена да ги принуди Украинците да преговараат, а Западот да ја прекине помошта за Украина, не успеа бидејќи постои голем скептицизам дека Путин всушност ќе употреби нуклеарно оружје во помал конфликт.

Премногу ризик

Путин, како и сите други, нема поим што ќе се случи следниот ден по нуклеарниот напад. Нуклеарното оружје е навистина моќно, но одговорот на светот на нивната употреба би бил непредвидлив. Според тоа, Путин би презел огромен ризик, според Кели.

НАТО може отворено да се приклучи на војната, брзо соборувајќи ги конвенционалните сили на Русија. Кина и Индија речиси сигурно би се дистанцираат од Путин, изолирајќи ја Русија дипломатски и економски.

Руските симпатизери на Запад веднаш би биле дискредитирани, а односите на Русија со земјите во развој веројатно би се влошиле. Многу неврзани земји не ги поддржаа западните санкции против Русија и се обидоа да останат неутрални. Ова би било многу потешко следниот ден по рускиот нуклеарен напад.

Сè додека Путин не дојде на власт, Русите би биле непожелни во целиот свет, а руската економија би била во хаос.

Што ако Путин не блефира?

Но, што ако Путин не блефира, прашува аналитичарот

Русија во последните денови ја засили својата нуклеарна реторика. Во своето обраќање до јавноста, Путин му порача на Западот да не блефира, а поранешниот претседател Дмитриј Медведев ги повтори нуклеарните закани на Телеграм, велејќи дека тоа „дефинитивно не е блеф“.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој претходно ги минимизираше ваквите предупредувања, сега сериозно го сфаќа Путин. „Можеби вчера беше блеф. Сега може да биде реалност“, рече тој по телевизиското обраќање на Путин.

Значи, кои се можните сценарија за нуклеарна ескалација?

Прво, Украина би можела да почне брзо да победува во конвенционалниот конфликт, туркајќи го Путин и неговите јастреби да разгледаат радикални нови опции за да избегнат национално понижување.

Украинската контраофанзива овој месец ги изненади сите со својата брзина и длабочина. Постои загриженост дека руските линии може целосно да се урнат, како во Првата светска војна, наведува тој.

Веројатно ова беше причината за паничното мобилизирање на резервистите на Путин. Русија очигледно ја губи војната сега. Ако резервистите не го променат тоа – а повеќето аналитичари мислат дека нема – тогаш Путин може да избере нуклеарна ескалација за да избегне целосен пораз на бојното поле.

Второ, поекстремен „јастреб“ може да го замени Путин и да бара нуклеарна ескалација за да победи. За автократ е ризично да се изгуби војна.

Владеењето на Путин сега е поранливо од кога било. Тој се соочува со народното незадоволство на улиците и гневот на националистите поради претстојниот пораз. Ако Путин биде соборен во оваа домашна турбуленција, тој би можел да биде заменет со несовесен коцкар подготвен да преземе екстремни ризици за да победи во војна.

Трето, Путин и неговите генерали би можеле да најдат навистина вредна и голема цел каде нуклеарниот напад на бојното поле би направил јасна стратешка разлика во текот на војната. Ова е незгодно, затоа што дури и ако Путин сака да се нуклеаризира, не е јасно на што би се насочил што вреди да се ризикува од огромен геополитички одговор.

Имаше многу дебата меѓу експертите за тоа која украинска цел би можела да го исполни тој висок стандард, а грубиот консензус се чини дека нема. На пример, не постои очигледна украинска инфраструктурна цел што е и толку масовна и толку критична што бара огромна моќ на нуклеарна бомба.

Слично на тоа, украинската војска е расфрлана низ земјата и затоа не е ранлива на еден масивен удар со чекан. Многу е веројатно дека Украинците се толку расфрлани што не би биле атрактивни цели за нуклеарен напад.

Дали е Киев цел?

Путин би можел да употреби нуклеарно оружје против голема цивилна цел – како што е главниот град Киев – во обид да ја исплаши Украина во капитулација.

Русија во текот на целата војна ги гаѓаше цивилите, со ракетни и артилериски барани, како и со егзекуции и мачење во освоените области. Оваа терористичка кампања досега не успеа да ја исплаши Украина да се предаде, тврди Кели.

Нуклеарната ескалација на оваа терористичка кампања би можела да успее, а Путин би можел да го елиминира и украинското раководство доколку го нападне Киев.

Путин досега блефира со своето нуклеарно оружје. Како и секој друг во светот, тој веројатно е нервозен за тоа што би можело да се случи доколку го направи овој голем чекор.

Нуклеарното оружје е користено само два пати во војна, а постои долгогодишна, иако неискажана, норма против нивната употреба.

Кина и САД, на пример, никогаш не зборуваат толку лежерно за нуклеарно оружје како Путин. Путин би преземал огромен ризик доколку го направи ова, ризик за кој дури и коцкар како него веројатно знае дека е премногу неизвесен, заклучува Кели.

Kurir.rs/CNA