“Јутарњи лист”: Вучиќ седи на две столчиња, ама и двете се разнишани

Александар Вучиќ сè подлабоко тоне во проблемите кои произлегуваат од (не)воведувањето санкции против Русија. Брисел врши притисок и бара политиката на земјата да се усогласи со ЕУ доколку сака да се приклучи. Тоа значи дека Србија мора да воведе санкции кон Русија.

На другиот пол е Москва, од која Белград е силно зависен, вклучително и во енергетската сфера. Москва јасно стави до знаење дека доколку бидат воведени санкции, Русија би можела суштински да го промени својот став кон Косово и дека има многу претенденти за тронот на Вучиќ во Белград кои Кремљ би можел да ги донесе на власт. На пример, Вук Јеремиќ. Ова го става Вучиќ во тешка позиција, пишува “Јутарњи лист”.

Вучиќ рече дека се договорил за нов договор за снабдување со гас и дека тој предвидува „најниска (според неговите зборови, десет пати) цена во Европа“.

По неколкудневно чекање, Вучиќ конечно разговараше со Путин во неделата. Факт е дека на почетокот на неделата Вучиќ се пофали дека со Путин ќе разговара за испораката на гас, иако Кремљ соопшти дека разговорот не бил во распоредот на Путин. Откако го натера Вучиќ да чека, Путин се уште разговара со него. Руската новинска агенција Интерфакс објави дека Путин ветил „непрекинато снабдување со природен гас за Србија“, а Вучиќ рече дека е постигнат договор за нови договори за гас и дека тие вклучуваат најниска (десет пати повисока). ниска од просечната цена. во Европа “. Ова во голема мера може да ја одреди позицијата на Вучиќ за зголемениот притисок од Брисел и изјавите дека „не може да остане неутрален“ кога се водат борби во Украина.

Вучиќ го доби тоа што го сакаше од Путин, но со тоа не се стави крај на неговите маки, колку и да ја смируваше српската јавност. На почетокот на јуни ќе има две длабоко чувствителни и можеби судбоносни средби. На 10-ти јуни, канцеларот Олаф Шолц ќе пристигне на Балканот за да ги посети Белград, Приштина, Скопје и Сараево. Според германските медиуми, тој со Вучиќ ќе разговара за „неговиот однос со Русија“ и детално ќе ја опише „европската иднина“ на Србија доколку не поддржи паневропска политика на санкции.

Веднаш штом беше објавено доаѓањето на германската канцеларка, се покажа дека три дена пред него, во Белград ќе пристигне најнезгодниот гостин досега – министерот за надворешни работи на Путин и еден од најтешките и најборбените јастреби на Кремљ. Станува збор за Сергеј Лавров. Веројатно ќе донесе дополнителни превентивни инструкции, сугестии и закани од Путин и ќе го подготви Вучиќ да разговара со Шолц по принципот „ние ве предупредивме и правите што сакате“. Сергеј Лавров веројатно ќе пренесе уште нешто што „братот на Путин“ не успеа да го каже во неделниот телефонски разговор. Сега кога доби дополнителни гаранции од Путин, можеби на Вучиќ му е полесно да разговара со Шолц, но тоа веројатно нема да ја промени желбата на Европската унија да ја принуди Србија да донесе одлука.

Вучиќ, според поранешниот српски амбасадор во Германија, Огњен Прибичевиќ, не може да одбие да го посети Лавров. мора да го прифати, иако рускиот министер за надворешни работи сега е еден од најнедобрените гости. ЕУ, се разбира, ќе ја критикува оваа средба, особено што и претходи на посетата на Шолц со програмата. Вучиќ го одложува воведувањето на санкциите поради рускиот притисок, значителната зависност од руската енергија и поради тоа што повеќето Срби ја поддржуваат Русија во конфликтот со Украина. Според Прибичевиќ, поради посетата на Лавров притисокот на Западот врз Србија само ќе се зголемува.

Таборот на Вучиќ издаде претпазливи изјави со кои сака да ги увери двете страни или да ја одложи неизбежната одлука. На пример, Зорана Михајловиќ, најблиската соработничка на Вучиќ, вели дека приоритет на Србија е полноправно членство во ЕУ. „За момент не се сомневам дека Србија мора да направи апсолутно се за да ја постигне оваа цел“, рече Михаиловиќ. Според другиот близок соработник на Вучиќ, Владимир Ѓукановиќ, по воведувањето на санкциите против Русија „сите врати на Запад ќе бидат отворени“, но додаде дека „постои нешто што се нарекува морал и гордост“. Така Вучиќ продолжува да седи на две столчиња, иако и двајцата веќе се лулаат под него.

Но, без разлика кој што ќе каже, дури и да се најблиските соработници на Вучиќ, сите разбираат дека само тој и никој друг не треба да ја донесе одлуката. Вучиќ е десет години на власт и се приближува до клучниот момент кога нема да може никого да измами. Се разбира, не му е лесно, бидејќи зависноста од руските енергетски ресурси е огромна, но работата не е единствена. Русите ја поседуваат целата енергетска инфраструктура на Србија, како и неколку други многу важни јавни и режимски симболи, како што се двата големи спортски клуба Црвена звезда и Партизан.

Монополот на српскиот пазар за гас и нафта го држи моќната руска државна компанија Газпром. Тој е мнозински сопственик на НИС (Газпром поседува 51% од акциите што ги стекна без тендер и се наведува дека е три пати поголем од реалната цена – за 400 милиони евра). Покрај тоа, Русите се мнозински сопственици на подземното складиште за гас Банатски двор. Гаспромњефт, подружница на Гаспром, поседува 56,15 отсто од Банатски Двор, додека Србија поседува само 13,98 отсто. Сето ова ја става Србија во многу тешка позиција во односите со Русите, особено на позадината на агресијата во Украина и притисокот од Брисел.

Покрај тоа што ја држи српската енергетска иднина и инфраструктура во свои раце, Газпром е и главен спонзор на фудбалскиот клуб Црвена звезда и на кошаркарскиот клуб Партизан, кој според важноста е споредлив со контролата на нафтената и гасната индустрија. Нивната иднина зависи и од добрата волја на Русите. Ова пред српската јавност е претставено како стратешко партнерство меѓу руски бизнис бренд и српски спортски бренд, а не само како спонзорство.

Сакам да потсетам дека по почетокот на војната во Украина, сите западноевропски клубови кои имаа договори со Гаспром ја прекинаа соработката со него и ја отстранија неговата реклама од своите тимови и стадиони. Само Црвена звезда одби да го стори тоа.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save