Црни денови за Вол Стрит: Дали не чека најлошиот економски кошмар?!

Берзите во САД бележат пад од почетокот на годината, а 13 јуни беше еден од најлошите денови во историјата на Њујоршката берза или најлош во последните 35 години, во зависност од користените мерила. NYSE Composite, берзански индекс кој вклучува повеќе од 2.000 акции и други хартии од вредност, падна за 568,79 поени. 3,77 отсто.

Ова само по себе не е толку алармантно, но повеќе од 90 отсто од емисиите (обврзници, акции и други хартии од вредност) беа во минус. Значи, само секоја десетта емисија на акции, обврзници и сл. на тој ден постигна позитивен принос. Уште полошо, повеќе од 98 отсто од вкупниот обем на тргување беше за изданија кои го завршија денот во црвено.

Според таа мерка, тоа беше еден од најлошите денови на Њујоршката берза во историјата, најлош од таканаречениот црн понеделник, 19 октомври 1987 година, околу трилион и триста милијарди долари.

Ниту на другите берзи ситуацијата не беше многу подобра. Цената на акцијата на Tesla на NASDAQ падна за педесет долари, 7,1 отсто, за еден ден. Амазон, Мета платформи (Фејсбук), Епл, Мајкрософт… се беше во „црвено“.

Индексот S&P 500, кој ги следи акциите на петстотини најголеми компании во САД, покажа дека сегашниот пазар е надолен, карактеризиран со песимизам, пад на цените на акциите, распродажба, стравови и генерално лоши економски предвидувања за иднината. Потврда дека се појави bear market е дека индексот S&P е 20 отсто под последното високо ниво.

Зголемувањето на цените доведе до голем пад на берзите

Повеќето аналитичари сметаат дека континуираната и засилена инфлација во САД е одговорна за лошата состојба на берзата, поради што се претпоставува дека Федералните резерви на САД ќе ја подигнат референтната каматна стапка повеќе од очекуваното. Покачувањето на референтните каматни стапки е политика која се бори против инфлацијата, т.е. раст на цените.

Економскиот аналитичар Вук Вуковиќ се согласува. „Причината за падот на берзите во последните денови е повисока од очекуваната инфлација во САД, а слично во Европа, берзите паѓаат бидејќи инфлацијата е доста висока. Тоа значи дека инвеститорите очекуваат централните банки, американската ФЕД и европските ЕЦБ ги зголеми каматните стапки уште повеќе од најавуваното, односно дека до крајот на годината ќе имаме можеби над 3 отсто референтна каматна стапка во САД, а околу 1,5 до 2 отсто во еврозоната, за некои двојно, а за некои дури и тројно во последната година, што значи дека трошоците за задолжување сега се повисоки“, рече Вуковиќ.

Од почетокот на годината, кога стана јасно дека инфлацијата ќе расте и покрај уверувањата на челниците на Федералните резерви на САД и Европската централна банка, берзите реагираат негативно, особено акциите на технолошките компании.

Мета платформите (Фејсбук) започнаа во 2022 година со цена над 335 долари по акција, а моментално е под 165 долари и паѓа. Пад од педесет проценти за половина година е болен показател. „Епл“ помина нешто подобро, при што цената падна од 180 долари по акција на 132 долари, што е минус повеќе од 25 отсто од почетокот на годината.

Еден од поголемите губитници е Tesla, при што цената падна од 1.200 долари по акција на самиот почеток на 2022 година на денешните 650 долари по акција, за 45 отсто. Нетфликс, чија цена на акциите падна од скоро 600 долари претходно оваа година на помалку од 170 долари, повеќе од 70 отсто, исто така е еден од најголемите губитници.

Нетфликс е особено интересен бидејќи е компанија која профитираше од пандемијата. Бидејќи се занимава со прикажување филмови и серии, а за време на ковид-19 луѓето повеќе остануваа во куќата, меѓу другото и поради заклучувањата, продажбата на филмови и серии на услуги на барање нагло порасна.

Тоа, секако, доведе до зголемување на бројот на месечни претплати и корисници, зголемување на приходите и зголемување на цената на акцијата. Но, како што инфлацијата расте, буџетите на домаќинствата на граѓаните се повеќе се погодени, а првото нешто од кое се откажуваат е претплатата на услуги како Нетфликс за да заштедат.

Федералните резерви на САД веќе почнаа да се борат против инфлацијата со зголемување на референтните каматни стапки, а иако Европската централна банка доцни со стандардната ЕЦБ (подоцна го призна проблемот со инфлацијата), се очекува да се бори против зголемувањето на цените со зголемување на референтните каматни стапки.

„Инфлацијата, од една страна, ги принудува централните банки да ги зголемат каматните стапки, туркајќи ја економијата во рецесија, а од друга, значително го намалува расположливиот доход на граѓаните, особено на оние со пониски приходи, кои потоа драстично ги намалуваат трошоците. разни услуги ), што турка многу индустрии во неволја“, објаснува Вук Вуковиќ.

Берзите беа вештачки надуени во времето на пандемијата

Оние кои ги следеа движењата на берзите од почетокот на пандемијата во 2020 година до крајот на 2021 година можеби забележале дека се однесуваат чудно. Додека светската економија стрaдаше поради мерките против пандемијата, светската трговија беше отежната, поморскиот транспорт стана многу поскап, цели индустрии беа стопирани, луѓето не смееја да се движат и да консумираат и слично, берзите поставија историски рекорди.

„Последниве неколку децении живеевме во време кога дури и за време на инфлација и рецесија, берзата растеше затоа што печатените пари најчесто завршуваа во банките, а богатите купуваа недвижен имот и акции, а не салама и сирење, светската економија беше лоша“, луѓето барем веруваа во најдобриот дел од американската економија, која не беше само американска поради глобализацијата е пазар на суровини, особено нафта, гас, железо, ретки метали и храна, „Подобник ја опишува ситуацијата.

„Проблемот е што суровините се во голема мера во рацете на противниците на Западот, санкционираната земја, која окупира една шестина од копното на змејата, Русија. Единственото прашање е дали ситуацијата ќе биде долгорочна или ќе се заврши за година-две“, продолжува тој.

„Поради војната во Украина, првиот човек на ЈП Морган еден од поискрените на Вол Стрит рече дека очекува економски ураган, а барелот нафта да се искачи нацена од -=175 долари.“ да замислиме, ако сето ова е испровоцирано од Русија, што би можело да предизвика санкционирањето на Кина“, заклучува тој.

Бидејќи економијата беше насилно затворена за време на пандемијата, државите и државните централни банки мораа да ја „стимулираат“ за да ја одржат во живот. Централните банки тоа го правеа преку експанзивна монетарна политика, популарно наречена „печатење пари“, а државите преку експанзивна фискална политика, позната како „пари од хеликоптер“.

Иако дел од економистите сметаат дека политиката на пари со хеликоптер е виновна за сегашниот раст на цените и историски високата инфлација, јасно е дека контраинтуитивниот раст на берзите за време на економската криза првенствено се должи на политиките за монетарно печатење.

Затоа е реално да се претпостави дека по две години „пумпање“ пари во системот, додека економската активност стагнира или се намали, берзите се едноставно пренадувани, а акциите се преценети.

Се чини дека сè избегнува стагфлација, една од најлошите ситуации во која може да се најде економијата
Вук Вуковиќ ни објаснува што значи за граѓаните кога централните банки ги зголемуваат референтните каматни стапки.

„За граѓаните растат каматните стапки на станбените/хипотекарните заеми и кредитните картички. Во САД процентот на приходите потрошени за отплата на заемите се зголеми од 20 проценти на 34 проценти, така што луѓето трошат третина од својот приход за отплата на заемите „Потрошувачкото расположение во САД и ЕУ е на историски ниско ниво. И граѓаните и компаниите се под притисок од инфлацијата, а каматните стапки наскоро ќе бидат таму“, рече тој.

Кога централните банки ги зголемуваат референтните каматни стапки, „обичните“ банки ги зголемуваат своите каматни стапки на граѓаните и компаниите. За населението тогаш е поскапо да позајмува, па зема помалку кредит, купува помалку долгорочни добра како недвижен имот и автомобили и генерално троши помалку.

Во исто време, поради поскапото задолжување, компаниите ќе инвестираат помалку, што значи дека ќе се отворат помалку работни места. Поради намалените инвестиции на компаниите и потрошувачката на домаќинствата, економијата забавува, а невработеноста расте.

Економијата се „лади“, што е целта на политиката за зголемување на референтните каматни стапки, со што се делува кон намалување на цените, а растот на невработеноста е цената што треба да се плати за тоа. Но, централните банки, државите и економистите се подготвени да направат се само за да го избегнат кошмарот на економистите, стагфлацијата.

Лесно е можно годинава, за прв пат од 1970-тите, да имаме стагфлација – негативен раст плус инфлација.„Цените на енергијата (нафтата, гасот, струјата) се главната причина за инфлацијата, многу посилни од, на пример, порастот цените на храната“, заклучи Вуковиќ.

Истовремената рецесија, што значи зголемување на невработеноста и зголемување на цените, е една од најлошите ситуации во кои може да се најде една економија. Проблемот е што политиките што се користат за борба против инфлацијата го намалуваат економскиот раст и ја влошуваат рецесијата, а политиките што се користат за борба против рецесијата ја зголемуваат инфлацијата. Како и во стагфлацијата, во исто време постои и проблемот на рецесија, т.е. невработеноста и растот на цените, тешко е да се изберат вистинските политики за излез од оваа ситуација.

Берзите можеби се надувани на нереални нивоа во последните две години, но тие се уште се добар показател за расположението во економијата. Како што престануваат монетарните стимулации, берзите се зголемуваат. Ако на тоа се додаде опасноста од стагфлација, и невозможната состојба во економијата, негативните движења на берзата можеби се само најава за кризата.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save