INFOMAX.MK

Американскиот претседател Доналд Трамп ќе му дозволи на Владимир Путин да ја задржи речиси целата територија што ја одзеде од Украина, се наведува во новиот предложен мировен договор.

Од Путин ќе се бара да ја замрзне сегашната линија на фронтот, што ќе му овозможи да ги задржи повеќето од неговите освоени области – сепак, Москва ќе мора да се повлече од две помали области кои моментално се под контрола на руските трупи.

Украина би ја вратила контролата и би имала непречен пристап до утоката на реката Днепар, а Русија би морала да се повлече и од друга област во регионот Херсон, пишува Дејли мејл.

Официјални лица од САД, Обединетото Кралство, европските земји и Украина се состануваат денеска во Лондон за да извршат притисок за мировен договор меѓу Москва и Киев, при што американскиот претставник, генералот Кит Келог, се надева дека ќе го добие договорот на Украина за планот.

Келог ќе учествува на денешните разговори, но американскиот државен секретар Марко Рубио, кој присуствуваше на мировните преговори во Париз минатата недела, нема да присуствува на состанокот поради „проблеми со распоредот“.

Не беше јасно дали отсуството на Рубио значи дека САД ги намалија нивните очекувања за разговорите, откако Трамп во неделата рече дека се надева оти Москва и Киев ќе постигнат договор оваа недела за ставање крај на тригодишниот конфликт.

Сепак, малку дипломати го сметаа ова за реално со оглед на значајните разлики што опстојуваат. Очекувањата за пробив беа скромни, и покрај притисокот на Трамп ова да биде одлучувачки момент.

Доколку денешните разговори поминат добро, специјалниот пратеник на Трамп Стив Виткоф ќе му го претстави планот на Путин. Потенцијалните пречки го вклучуваат фактот дека планот не нуди јасна американска безбедносна гаранција за Украина. Путин, исто така, може да не сака да се откаже од територијата предложена во планот на Трамп.

Што друго пишува во договорот?
Извори запознаени со мировниот предлог на Трамп изјавија за Телеграф дека првите две точки опфаќаат итен прекин на огнот – што украинскиот претседател Володимир Зеленски веќе во принцип го прифати.

Третата точка ѝ забранува на Украина да бара членство во НАТО, иако сепак би ѝ било дозволено да се приклучи на ЕУ.

Во однос на мерките против идната инвазија на Путин, европските земји би можеле да распоредат сили како форма на одвраќање – иако се разбира дека планот нема да ги обврзе САД да го осигураат неговото спроведување.

Четвртата точка предвидува дека САД го признава рускиот суверенитет над Крим, регион на Украина анектиран од Путин во 2014 година. Признавањето на руската контрола врз Крим би било кршење на меѓународното право, кое вели дека ниту една земја не може да анектира територија на друга земја. Ниту една нација не треба да признае таква промена ако територијата се преземе насилно.

Меѓутоа, во пракса, меѓународното право не се почитува секогаш – како, на пример, во случајот со Израел. Во 2019 година, САД објавија дека повеќе не ги сметаат израелските населби за нелегални.

По општа офанзива во февруари 2022 година, Русија зазеде големи делови од уште четири украински региони: Доњецк, Луганск, Керсон и Запорожје.

Предлогот нема формално да ги признае окупираните територии како дел од Русија, но се подразбира дека подразбира де факто признавање од страна на САД.

Нуклеарната централа во Запорожје, најголемата во Украина, која моментално е под контрола на руските сили, би била префрлена под американска контрола. Зеленски во вторникот рече дека ќе биде подготвен да соработува со САД за обнова на електраната, бидејќи таа моментално не е во функција.

Петтата точка предвидува Украина да потпише договор за минерали, со кој американските компании би добиле пристап до природните ресурси на земјата.

Во договорот е опфатена и точка која би отворила можност за нов тип на односи меѓу САД и Русија – укинување на сите американски санкции за да можат двете земји да соработуваат во енергетската политика.

Рускиот претседател Владимир Путин рече дека е задоволен од предлогот за забрана на членството на Украина во НАТО. Сепак, претседателот ќе мора да се откаже од својата цел за „демилитаризација на Украина“.

Покрај тоа, планот нема да ја спречи Украина да ги зајакне своите вооружени сили, ниту, пак, да ги спречи европските земји да продолжат да испорачуваат оружје на земјата. Русија вчера испрати резерви. Дмитриј Песков, портпаролот на Путин, рече дека „веројатно не вреди да се поставуваат тешки рокови и да се обидуваме да најдеме решение, одржливо решение на краток рок“.

Украинските власти рекоа дека не очекуваат конечна понуда „земи или остави“ во Лондон. Според украинскиот устав, земјата не смее да отстапи територија, ниту од парламентот, ниту од владата.

Тоа може да го направи народот само на референдум – иако сегашната вонредна состојба забрани одржување референдум поради воени околности. Извори од Форин офисот изјавија дека не веруваат дека ќе биде постигнат договор во Лондон.

Откако ја презеде функцијата во јануари, Трамп ја промени надворешната политика на САД, вршејќи притисок врз Украина да се согласи на прекин на огнот, истовремено олеснувајќи ги многу од мерките што администрацијата на Бајден ги воведе за да ја казни Русија за нејзината инвазија на Украина.

Трамп постојано изјавува дека сака да посредува за прекин на огнот во Украина, тврдејќи дека САД мора да стават крај на конфликтот што однесе десетици илјади животи и ризикува директна конфронтација меѓу САД и Русија со нуклеарно оружје.

Европа е сè позагрижена за администрацијата на Трамп и нејзиното зближување со Москва, по неуспехот на претходните обиди да се обезбеди прекин на огнот во војната. Руската инвазија на Украина во февруари 2022 година претставуваше значаен пресврт во ескалацијата на конфликтот што започна пред осум години со анексијата на Крим.

Путин се обиде да ја оправда инвазијата тврдејќи дека двете земји имаат долга заедничка историја и изрази загриженост дека Украина паднала под влијание на Западот. Населението што зборува украински во западните делови на земјата традиционално поддржува поголема интеграција со Европа, додека претежно рускојазичното население на истокот сака поблиски врски со Русија.

Русија ги сметаше обидите на Украина да го изгради својот суверен пат – преку членство во ЕУ и НАТО – како акт на агресија.

Путин постојано потенцира дека Русија би била подготвена да ја заврши војната доколку Украина се откаже од своите амбиции да стане членка на НАТО.