Главните европски лидери во одбрана на Гренланд и Данска по заканите на САД

Шестемина европски лидери кои ја потпишаа изјавата се: германцкиот канцелар Фридрих Мерц, италијанската премиерка Џорџа Мелони, шпанскиот премиер Педро Санчез, британскиот премиер Кир Стармер, францускиот претседател Емануел Макрон, и полскиот премиер Доналд Туск

Еден од главните помошници на Доналд Трамп го засили притисокот врз Данска со тоа што го доведе во прашање правото на Копенхаген врз Гренланд, додека лидерите од големите европски сили застанаа зад арктичката територија.

Стивен Милер, заменикот-шеф на кабинетот на американскиот претседател за политика, исто така тврдеше дека нема да биде потребна воена интервенција за преземање на островот бидејќи „никој нема воено да се бори против САД за иднината на Гренланд“.

По отстранувањето на претседателот на Венецуела, Николас Мадуро, во саботата, Доналд Трамп ги обнови своите повици САД да ја преземат контролата врз Гренланд, предизвикувајќи гнев и тревога во Европа. Во вторникот, лидерите на Франција, Германија, Италија, Полска, Шпанија и Велика Британија ѝ се придружија на данската премиерка, Мете Фредериксен, во одбраната на суверенитетот на Гренланд. Премиерката на Италија, Џорџа Мелони, како и британскиот премиер Кир Стармер се едни европските лидери со кои Трамп има најдобри односи, но застанаа во одбрана на Данска и Гренланд.

Во интервју за Си-Ен-Ен, Милер рече дека нема да биде потребна воена интервенција за да се добие контрола врз Гренланд поради неговата мала популација.

На прашањето дали воената акција против Гренланд е исклучена од дискусијата, тој погрешно изјави дека нејзиното население е 30.000, кога всушност е 57.000, велејќи: „Што мислите под воена акција против Гренланд? Гренланд има население од 30.000 луѓе.

Вистинското прашање е какво право има Данска да воспостави контрола врз Гренланд? Која е основата на нивното територијално барање? Која е нивната основа да го имаат Гренланд како колонија на Данска?“

Тој додаде: „САД се силата на НАТО. За САД да го обезбедат арктичкиот регион за да го заштитат и бранат НАТО и интересите на НАТО, очигледно Гренланд треба да биде дел од САД. И затоа тоа е разговор што ќе го водиме како земја. Тоа е процес што ќе го водиме како заедница на нации“.

Нема, рече тој, „ниту потреба да се размислува ниту да се зборува“ за воена операција во Гренланд, додавајќи: „Никој нема да се бори воено против САД за иднината на Гренланд. Тоа нема никаква смисла“.

Свеж по неговата воена операција во Венецуела, американскиот претседател во неделата изјави дека на САД им е многу потребен Гренланд, обновувајќи ги стравувањата од американска инвазија на претежно автономниот остров.

Во нивната изјава во вторник, европските лидери рекоа: „Гренланд им припаѓа на своите луѓе. Данска и Гренланд, и само тие, треба да одлучуваат за прашања што се однесуваат на Данска и Гренланд“.

Лидерите рекоа дека безбедноста на Арктикот мора да се постигне колективно со сојузниците на НАТО, вклучувајќи ги и САД.

„НАТО јасно стави до знаење дека арктичкиот регион е приоритет и европските сојузници се засилуваат“, се вели во соопштението. „Ние и многу други сојузници го зголемивме нашето присуство, активности и инвестиции, за да го одржиме Арктикот безбеден и да ги одвратиме противниците“.

Данскиот комитет за надворешна политика свика вонреден состанок на парламентот на земјата за вторник вечерта за да се разговара за односот на данското кралство со САД. На него ќе присуствуваат министерот за надворешни работи, Ларс Леке Расмусен, и министерот за одбрана, Троелс Лунд Полсен.

Наја Х. Натаниелсен, гренландската министерка за бизнис, минерални ресурси, енергетика, правда и родова еднаквост, рече дека дискусиите за потенцијална американска инвазија на Гренланд се „вознемирувачки“ и „многу предизвикувачки“ за жителите на Гренланд.

„Луѓето на Гренланд многу тешко ја сфаќаат оваа потенцијална закана и се загрижени и исплашени“, изјави таа за „Гардијан“.

Таа ги повика глобалните лидери да „се држат до правата, законите и конвенциите што западната алијанса ги промовира со децении“.

Натаниелсен рече дека Гренланд долго време е „добар американски сојузник“, но тоа „не се пренесува во прифаќање – или интерес да станеме Американци“.

Таа додаде: „Ние сме многу малкумина, но ние сме народ сам по себе и инсистираме дека ние сме тие што одлучуваат за иднината на Гренланд. Постојано ќе ја промовираме идејата за сојузи и партнерства наместо колонијализам. Имаме свој дел од тоа“.

Мартин Лидегард, лидер на Социјал-либералната партија на Данска и поранешен дански министер за надворешни работи, рече дека станува збор за „многу сериозна ситуација“ и „историска ситуација“ каде што еден сојузник на НАТО му се заканува на друг сојузник на НАТО. „Ова не е споредливо со ниту еден друг настан или земја во светот“, рече тој.

Интервјуто со Милер беше направено откако неговата сопруга, десничарската поткастерка Кејти Милер, објави мапа на Гренланд на Икс обвиткана со американско знаме со натпис „НАСКОРО“.

На прашањето за објавата, Милер се насмеа и рече: „Официјален став на американската влада е од почетокот на оваа администрација, искрено враќајќи се на претходната администрација на Трамп, дека Гренланд треба да биде дел од САД. Претседателот беше многу јасен во врска со тоа“.

Во понеделникот, Фредериксен рече дека нападот на САД врз сојузник на НАТО би значел крај на воениот сојуз и „безбедноста по Втората светска војна“. Тоа, рече таа, би бил крај на „сè“.

Премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, исто така даде силна изјава во која го повика Трамп да се откаже од своите „фантазии за анексија“ и ги обвини САД за „целосно и крајно неприфатлива“ реторика. „Доста е“, рече тој.

Се смета дека Инуитите живееле на Гренланд уште од 2500 година п.н.е. Модерната колонизација започна во 1721 година, кога Ханс Егеде пристигнал дејствувајќи со поддршка на тогашната Данска-Норвешка. Гренланд остана колонија до 1953 година, кога стана дел од кралството Данска. За време на Втората светска војна, кога Данска беше окупирана од Германија, Гренланд беше окупиран од САД и вратен на Данска во 1945 година. САД има воена база во Гренланд, која е важна за нивниот систем за рано предупредување од балистички ракети, во Питуфик (порано Туле) уште од Студената војна.

Во последниве години има растечка поддршка за независноста на Гренланд, особено по откритијата за третманот на Данска кон гренландскиот народ – вклучително и скандалот со спиралата – за време и по колонијалното владеење.

Но, среде заканата од Трамп, Гренланд во март формираше нова коалициска влада од четири партии во знак на национално единство, при што на првата страница од коалицискиот договор пишуваше: „Гренланд ни припаѓа нам“.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save