INFOMAX.MK

Трошоците за непроширување би ги надминале трошоците за нови членки кои се приклучуваат кон ЕУ, ризикувајќи создавање геополитички сиви зони ранливи на антагонистичко странско влијание.

Во извештајот за стратегијата за проширување на ЕУ, усвоен вчера, членовите на Европскиот парламент наведуваат дека проширувањето на ЕУ е стратешки одговор на еволутивната геополитичка реалност и витална инвестиција во безбедноста и стабилноста на ЕУ. Документот, изготвен од Петрас Ауштревичиус, член на групата „Обнови ја Европа“ во Европскиот парламент, беше усвоен со 385 гласови „за“, 147 „против“ и 98 „воздржани“.

Документот ги повикува институциите на ЕУ да го одржат моментумот на процесот и да ги отстранат внатрешните пречки, строго почитувајќи ја предвидливата постапка базирана на реформи за пристапување.
Дополнително, Парламентот тврди дека трошоците за непроширување би ги надминале трошоците за нови членки кои се приклучуваат кон ЕУ, ризикувајќи создавање геополитички сиви зони ранливи на антагонистичко странско влијание.

Се нагласува дека проширувањето е „win-win“ и за сегашните и за идните земји-членки. Исто така, се нагласува политичката итност ЕУ да покаже посветеност на процесот, нагласувајќи дека проширувањето ќе ја зајакне европската безбедност.

„Проширувањето на ЕУ мора да оди рака под рака со внатрешните реформи за да се заштити функционирањето на ЕУ и да се подобрат процесите на донесување одлуки, вклучително и поголемата употреба на гласање со квалификувано мнозинство. ЕУ мора да ги заврши овие реформи до моментот кога кандидатите во првите редови ќе ги исполнат критериумите за членство и ќе бидат подготвени за пристапување во ЕУ“, рече Ауштревичиус.

Исто така, во документот се пофалуваат Црна Гора и Албанија „за нивниот значаен напредок, истакнувајќи ги нивните амбиции да ги завршат преговорите до крајот на 2026 и крајот на 2027 година, соодветно“.

Во извештајот се наведува дека пристапувањето во ЕУ е клучен инструмент за промовирање на демократијата, владеењето на правото и почитувањето на основните права, како и тоа дека претставува важна основа за поттикнување на регионалното помирување и стабилност, зголемување на отпорноста и заштита на земјите-кандидатки од злонамерно надворешно мешање.

Се нагласува дека владеењето на правото, демократските реформи, слободата на медиумите и почитувањето на основните права, вклучително и правата на малцинствата, мора да останат во сржта на процесот на проширување.

Независноста на судството, борбата против корупцијата и вклучувањето и поддршката на граѓанското општество се идентификувани како клучни предуслови за напредок кон членство во ЕУ, особено во време на растечки авторитарни тенденции.

Покрај тоа, се нагласува дека регионалната соработка, особено во Западен Балкан, е предуслов за пристапување во ЕУ и се подвлекува важноста на дијалогот Белград-Приштина, „кој е клучен за Србија и Косово да напредуваат по нивните соодветни европски патишта и ќе придонесе за регионалната стабилност и просперитет“, како и важноста на континуираното добронамерно спроведување на Преспанскиот договор меѓу Северна Македонија и Грција и Договорот за пријателство, добрососедство и соработка меѓу Северна Македонија и Бугарија, во согласност со преговарачката рамка на ЕУ.

Усогласеноста со заедничката надворешна и безбедносна политика на ЕУ е исто така истакната како важен индикатор за посветеноста на земјата кандидат кон основните вредности и принципи на Унијата и нејзината подготвеност за идно членство.

Марта Кос: Земјите што се приклучуваат кон ЕУ мора да бидат силни и отпорни демократии
За време на дискусијата за документот, одржана во вторник, Марта Кос, европска комесарка за проширување, забележа дека „земјите ранливи на токсичното влијание на Русија не можат да станат членки на ЕУ“.

„Нема тројански коњи. Земјите што би нè поткопале одвнатре не можат да станат членки на ЕУ. Мора да бидеме апсолутно сигурни во тоа. Земјите што се приклучуваат кон ЕУ мора да бидат силни и отпорни демократии способни да се спротивстават на токсичното влијание на Русија и другите“, рече Кос во Европскиот парламент.

Таа рече дека инсистирањето на владеењето на правото како клучен приоритет неизбежно го зајакнува кредибилитетот на процесот на проширување на ЕУ. Затоа, Кос предупреди дека нема да се дозволат кратенки во процесот на европска интеграција или во спроведувањето на реформите. Посебно предупредување беше упатено до земјите што се сметаат за лидери во процесот на пристапување.

„Водечката позиција во процесот на пристапување не гарантира никаков посебен статус… Ова се однесува токму на земјите што најмногу напредувале кон членство во ЕУ – Црна Гора, Албанија, Украина и Република Молдавија… Напредокот мора постојано да се остварува преку реформи“, изјави Марта Кос.

Според неа, проширувањето останува процес базиран на заслуги, вкоренет во цврстата посветеност на демократијата, владеењето на правото и основните права.

„Не може да има компромис во однос на владеењето на правото, демократијата, основните права, ниту пак усогласувањето со нашата Заедничка надворешна и безбедносна политика“, забележа Кос.
Трошоците за непроширување би ги надминале трошоците за нови членки кои се приклучуваат кон ЕУ, ризикувајќи создавање геополитички сиви зони ранливи на антагонистичко странско влијание.