Зошто Трамп му дозволи на Иран да продава нафта во исто време додека го напаѓа?

Функционерите на администрацијата на Трамп очајнички се обидуваат да обезбедат секој достапен барел нафта во услови на влошување на енергетската криза – дури и ако тоа значи укинување на санкциите врз самата земја против која се борат.

Но, три недели по почетокот на војната со Иран, администрацијата снемува опции за ограничување на вртоглаво растечката цена на нафтата и гасот.

Функционерите на Трамп сега приватно проценуваат дека повисоките цени предизвикани од војната би можеле да траат со месеци, особено бидејќи борбите на Блискиот Исток се интензивираат, а преминот низ Ормускиот теснец останува речиси невозможен, рекоа три лица запознаени со внатрешните дискусии.

САД веќе ги исцрпија сите свои политички лостови за ублажување на шокот во снабдувањето што се шири низ глобалната економија, рекоа тие луѓе. Преостанатите опции што ѝ се достапни на владата се движат од во голема мера неефикасни до длабоко неприфатливи.

„Ова е најголемото нарушување на пазарите на нафта што можете да го замислите“, рече Нилеш Неруркар, поранешен висок функционер во Министерството за енергетика на Трамп. „Недостатокот е толку голем што достапните мерки се засенети од тоа колку нафта не стигнува на пазарот“.

Администрацијата на Трамп веќе се согласи да ослободи стотици милиони барели од своите стратешки резерви, ги ублажи некои санкции врз руската нафта и презеде чекори на домашно ниво за забрзување на протокот на сурова нафта низ САД.

Сепак, овие акции малку направија за да го забават порастот на цените низ целиот свет. Брент суровата нафта, глобалната референтна вредност за нафта, достигна 112 долари за барел во петокот – близу до максимум што не е забележан во последните три и пол години. Цените на гасот во САД исто така нагло се зголемија, при што националниот просек се приближува до 4 долари за галон.

Функционерите сега одат уште подалеку со привремено отстранување на санкциите врз барелите иранска нафта што моментално се на море, потег што ќе им овозможи на сојузниците на кои им е очајно потребна понуда да ги купат.

Оптиката на таков потег е вознемирувачка: Додека САД се обидуваат воено да го десеткуваат иранскиот режим, истовремено ќе му дозволат на режимот да има финансиска корист. Тоа е премолчено признание за интензивниот економски и политички притисок што Иран го врши врз САД со затворањето на Ормускиот теснец.

А за претседателот Доналд Трамп, динамиката е особено незгодна. Откако постојано го критикуваше поранешниот претседател Барак Обама за испраќање пари во Иран како дел од неговиот нуклеарен договор со земјата, Трамп сега ефикасно го охрабрува Иран да ја зголеми продажбата на нафта.

Но, во рамките на администрацијата што се обидува да се справи со растечките последици од војната, предноста од инјектирање на околу 140 милиони барели повеќе во сè посувиот пазар се сметаше за вредна.

Функционерите на Трамп се загреаја за идејата во последниве денови, потценувајќи го финансиското значење за Иран од дозволувањето на земјите да купуваат залихи што веќе ги има на море.

Тие тврдеа дека таа нафта на крајот ќе ја купеше Кина и покрај санкциите на САД. Наместо тоа, сојузниците на САД би можеле да ја купат, ублажувајќи ги нивните непосредни загрижености за снабдувањето само по малку повисока цена отколку што Кина би му платила на Иран.

„Иран ќе ги продадеше тие барели во секој случај“, рече еден од луѓето запознаени со внатрешните дискусии. „Наместо да оди во Кина, ние ја правиме продажна во Тајланд или Виетнам“.

Министерот за финансии Скот Бесент во петокот го опиша потегот како „користење на иранските барели против Техеран за да се одржи ниската цена додека продолжуваме со операцијата ‘Епски бес’“.

„Иран ќе има тешкотии со пристапот до сите генерирани приходи, а Соединетите Американски Држави ќе продолжат да одржуваат максимален притисок врз Иран и неговата способност за пристап до меѓународниот финансиски систем“, напиша тој на Икс.

Амбасадорот на САД во Обединетите нации, Мајк Волц, во петокот изјави дека потегот за ублажување на санкциите е „многу привремен“ за да се „победи иранската стратегија за толку високо кревање на цените на енергијата“.

„Затоа ќе дозволиме тоа привремено да им се припише на некои од нашите сојузници како Индија, Јапонија и други, за да не функционира оваа стратегија од Иран, иранскиот режим“, изјави Волц.

Сепак, се очекува Иран да оствари одредена добивка од продажбата на барелите на пазарот каде што цените се искачија за повеќе од една третина од почетокот на војната. И додека дополнителното снабдување може да понуди одредено олеснување, влијанието веројатно ќе биде краткотрајно. 140-те милиони барели достапни на море се еднакви на околу еден и пол ден глобална потрошувачка на нафта, според американската Администрација за енергетски информации.

„Доколку ја следат оваа стратегија и им дозволат на купувачите да ја откупуваат оваа нафта на вода, тоа ќе помине брзо“, рече Грегори Бру, виш аналитичар во „Евразија груп“, специјализиран за нафта и гас. „Потоа ќе се соочиме со интересниот предлог за укинување на санкциите врз иранската нафта воопшто“.

Трамп во голема мера го игнорираше влијанието врз цените на нафтата и гасот, тврдејќи дека војната вреди за секоја „краткорочна болка“ што им ја предизвикува на Американците. Во петокот, тој ги отфрли прашањата за планот на Белата куќа за враќање на сообраќајот низ Ормускиот теснец, велејќи дека „во одреден момент, тој ќе се отвори сам по себе“.

Тоа ги остави странските сојузници и нафтените компании во незнаење и се подготвуваа за продолжено нарушување. Дури и во рамките на администрацијата, планирањето за следните фази од борбата беше внимателно одржувано меѓу врвните советници на Трамп, што им отежнува на службениците задолжени за ублажување на енергетската криза да предвидат што може да се случи следно.

„Тие се малку помирени со гледањето“, рече еден од луѓето запознаени со внатрешните дискусии. „Начинот на кој оваа администрација ја води својата политика е многу мала група – и тоа се проширува само за да ги реши проблемите“.

Администрацијата наскоро би можела да се откаже од еколошките регулативи за одредени летни мешавини на бензин, со надеж дека ќе влијае на цените на бензинот во САД, рекоа луѓето запознаени со дискусиите.

Но, ефектот веројатно би бил ограничен, особено затоа што владата го презема тој чекор секое лето од 2022 година. (Си-Ен-Ен)

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save