„Македонија е торпедирана со вета“ – Кошта поддржува поедноставни правила за пристапување во ЕУ пред самитот на Западен Балкан

Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, го поддржа поедноставувањето на правилата на ЕУ за прифаќање нови членки, велејќи дека блокот треба да го „забрза“ своето проширување за да им покаже на партнерите од Западен Балкан дека е „сериозен“ во врска со претворањето на нивните амбиции за ЕУ ​​во реалност.

Во разговор ексклузивно за „Еуроњуз“ од Тиват, Црна Гора – каде што лидерите на ЕУ и Западен Балкан ќе се соберат на разговори во петок – Кошта предложи начини за поедноставување на сегашната методологија, која е опишана како мачна и придонесува за фрустрација во регионот каде што некои земји се заглавени во неизвесност речиси две децении.

„Моментално треба да гласаме (…) повеќе од 40 пати за да го оствариме целиот процес“, изјави Кошта за „Еуроњуз“, додавајќи дека ЕУ би можела да се обиде да ги „намали моментите кога донесуваме одлуки за поедноставување“ на процесот. Членството во ЕУ бара едногласно одобрување од сите земји-членки во неколку фази од процесот, давајќи им можност на владите на ЕУ да го искористат своето право на вето.

Кандидатурата на Северна Македонија за ЕУ ​​историски е торпедирана од повторени вета од Грција и Бугарија поради спорови поврзани со уставните прашања и правата на малцинствата. Поранешниот унгарски премиер Виктор Орбан рутински користеше право на вето за да ја спречи Украина да постигне каков било напредок кон интеграцијата во ЕУ.

„Јас лично верувам дека не ни треба едногласност за да отвориме поглавја и групи. Само ни треба едногласност за да затвориме поглавја и групи“, објасни Кошта, осврнувајќи се на 33-те таканаречени „поглавја“ од процесот на пристапување, кои се организирани под шест тематски „групи“. Тие мора да бидат завршени пред кандидатот да може да се приклучи на Унијата. Кошта додаде дека „билатералните прашања“ што би можеле да го запрат пристапувањето на една земја треба да се „решат“ меѓу засегнатите земји, со поддршка од институциите, но не и на нивна штета.

Неговите коментари доаѓаат веднаш по големиот пробив во обидот на Украина да се приклучи на ЕУ, откако унгарскиот премиер Петер Маѓар го укина двегодишното вето на неговата земја врз преговорите за пристапување на Киев откако постигна договор за правата на унгарското малцинство во Украина, со што заврши месеци горчлив застој. Претседателот Коста го поздрави „новиот став на Унгарија во Европската Унија“ како „позитивен“.

Тој, исто така, предложи употреба на повеќе „транзициски периоди“ во пристапувањето на земјите-кандидатки со цел процесот да биде поефикасен. На пример, ЕУ моментално постепено вклучува нови членови во аспекти од својата Заедничка земјоделска политика (ЗЗП), преку која финансиски ги поддржува европските земјоделци.

„Од претходниот процес на проширување научивме дека секогаш усвојувавме преодни клаузули за политики како што се земјоделството и слободата на движење“, изјави Кошта за „Еуроњуз“ во пресрет на самитот ЕУ-Западен Балкан. „А сега, бидејќи зборуваме за многу предизвикувачко проширување, можеби ни требаат и преодни клаузули за институционални прашања.“

Иако не прецизираше како новите членови би можеле постепено да се вклучат во институциите на ЕУ, неодамнешниот предлог за пристапување на Украина, предложен од германскиот канцелар Фридрих Мерц, предложи одземање на целосните права на глас од Киев како дел од „придружното членство во ЕУ“ пред да стане полноправна членка. Во заеднички колумна објавена во февруари, албанскиот премиер Еди Рама и српскиот претседател Александар Вучиќ повикаа на забрзана интеграција без право на вето. Во пракса, тоа би значело членство во ЕУ без целосни овластувања, во замена за место на масата. И Србија и Албанија се земји-кандидатки.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save