ФАЦ: ЕУ стравува од нови земји членки со право на вето

Руската војна против Украина ја покрена долго одложуваната политика на проширување на Европската Унија. Во 2022 година, Украина и Република Молдавија добија статус на земји-кандидатки, а една година подоцна им се придружи и Грузија. Ним им се приклучуваат шесте „вечни“ (потенцијални) кандидати од Западен Балкан, како и формално Турција. Во пракса, сепак, Анкара и Тбилиси се само кандидати на хартија. Преговорите со Турција, каде што има политички затвореници и владеењето на правото не функционира целосно, се замрзнати. Во Грузија, јавната поддршка за пристапување во ЕУ останува силна, но владата систематски ја дистанцира земјата од Унијата. Европската комисија, исто така, упати поостри критики кон Србија, каде што повеќе нема мнозинство во поддршка на членството.

Ова остава седум земји чии влади и општества искрено сакаат да се приклучат: покрај Украина и Молдавија, тоа се Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора и Северна Македонија. Сепак, нивните перспективи се различни.

Се смета дека Црна Гора го предводи процесот, а владата во Подгорица шпекулира за можноста за членство во 2030, или дури и во 2028 година. За ЕУ, економската интеграција на земја со само 650.000 жители би била релативно лесна. Со исклучок на Украина во областа на земјоделството, ова важи и за остатокот од оваа група. Сериозната пречка нема никаква врска со нивната големина, туку со правото на вето и прашањето за функционалноста на Унијата.

Страв од нови играчи со право на вето

Емануел Макрон постојано предупредуваше за овој ризик. Уште во април 2018 година, францускиот претседател му рече на Европскиот парламент: „Не сакам Балканот да се сврти кон Турција или Русија – но исто така не сакам Европа, која веќе се бори да функционира со 28, а утре со 27 членки, да одлучи дека едноставно може да продолжи понатаму и утре да стане со 30 или 32 според истите правила“.

Подоцна истата година, на самитот ЕУ-Западен Балкан во Софија, Макрон нагласи: „Она што го забележавме во последните 15 години е курс што ја ослабува Европа секој пат кога ќе помислиме на проширување“. Ниту старите ниту идните членки нема да имаат корист ако Унијата продолжи да се проширува без да го реформира начинот на кој функционира.

Во 2019 година, кога Франција го блокираше почетокот на преговорите со Албанија и Северна Македонија, Макрон го бранеше својот став посочувајќи ја неможноста на ЕУ да прифати нови земји со вето. Со принципот на едногласност што е воспоставен за клучните политики, Унијата честопати не успева да донесе тешки одлуки.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save