Норвешки институт: Трамп ќе го анектира Гренланд, треба да бидеме подготвени за најлошото

Норвешкиот институт „Фридтјоф Нансен“, кој се занимава со меѓународна политика во областите на животната средина, климата и енергијата и биодиверзитетот на Арктикот, во четврток свика конференција за тоа што Данска и Европа можат да направат за да го сопрат Трамп и колку е веројатно да се случи воена инвазија на Гренланд.

Учесниците на конференцијата не беа претерано оптимистични. Директорот на институтот, Ивер Нојман, верува дека Трамп ќе го анектира Гренланд: „Трамп нема ни трошка дипломатска вештина. Размислува како магнат за недвижности и постојано бара нови луѓе за одерување.“

Нојман, исто така, верува дека Трамп не може да си дозволи да го изгуби угледот откако направи огромен проблем од Гренланд: „Движењето MAGA бара и очекува насилник и силен човек за свој лидер. Трамп нема излез. Тој треба да биде подготвен за најлошото“.

Руска закана за Свалбард

Иако американските претензии кон Свалбард не беа дискутирани на конференцијата, зборовите на Милановиќ резонираа во смисла дека интересот на Трамп за Гренланд би можел да го охрабри Путин да посегне по норвешкиот архипелаг. Нојман рече дека на рускиот претседател му одговара што три светски сили – САД, Кина и Русија – го делат светот на сфери на интерес.

Раководителот на истражувањата во Институтот „Фридтјоф Нансен“, Андреас Естхаген, исто така не верува дека Трамп е заинтересиран за Свалбард, но е загрижен дека Путин ќе го насочи своето внимание кон норвешките арктички острови.

„Свалбард е темпирана бомба која не мора нужно да експлодира веднаш, но би можела да експлодира ако ситуацијата во Гренланд ескалира. Доколку трансатлантската безбедносна гаранција се влоши дополнително или ако се покаже дека САД нема да ни дојдат на помош, Европа нема да има доволно капацитет да се одбрани“, изјави Остхаген за норвешкиот „Дагбладет“.

Додека Норвешка во моментов дискутира само за заканите по нејзиниот суверенитет на Арктикот, Данска е сериозно загрижена поради анексијата на Гренланд од страна на САД. Средбата меѓу данскиот министер за надворешни работи Ларс Леке Расмусен и министерката за надворешни работи на Гренланд, Вивијан Мотцфелд, со потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс и државниот секретар Марко Рубио во Вашингтон во среда донесе нови тензии.

Се согласија да формираат „работна група“

Беше договорено да се формира заедничка „работна група“ за да се најде решение за американските „безбедносни грижи“, а воедно да се зачува данскиот суверенитет над најголемиот остров во светот. Сепак, портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, на прес-конференција изјави дека задачата на „работната група“ е технички да разговара за „американското преземање на Гренланд“.

„Не сме се согласиле за никаква техничка работна група која ќе разгледа како САД можат да го преземат Гренланд. Работната група мора да истражи дали е воопшто можно да се исполнат барањата на САД без да се наруши данскиот суверенитет“, изјави Расмусен за данскиот телевизиски канал ТВ2.

Покрај дипломатските активности, данската страна се обидува барем симболично да се спротивстави на претензиите на Трамп, па во четвртокот гренландското знаме беше истакнато во палатата Кристијансборг во Копенхаген, седиштето на данскиот парламент, влада и врховен суд.

Данските медиуми објавуваат емотивни пораки од граѓани кои бараат заштита на суверенитетот и изразуваат презир кон администрацијата на Трамп. Исто така, има разочарани дански војници кои учествувале во интервенциите во Ирак и Авганистан заедно со нивните американски другари, со многу жртви, а имаше и повици Данска да се повлече од квалификациите за Светското првенство во 2026 година во Соединетите Држави.

Страв и неизвесност во Гренланд

Аја Кемниц, една од двете претставнички на Гренланд во данскиот парламент, избрана од листата на социјалдемократската партија Инуит Атакатигиит, разговараше со данските медиуми за загриженоста и неизвесноста во нејзината татковина.

„Луѓето доаѓаат на работа плачејќи, децата во училиштата зборуваат за анексијата, постарите лица не можат да спијат. Гледаме знаци на дестабилизација на гренландското општество. Ова создава екстремна неизвесност. Деловната заедница во Гренланд е исто така погодена и делумно парализирана од неизвесната иднина. Тешко е да се започнат нови работи кога не знаете што ве чека“, рече Кемниц.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save