Светот потроши 2,9 трилиони долари за вооружување во 2025 година

Вооружувањето и зголемената глобална несигурност ги зголемија глобалните воени трошоци на 2,887 трилиони долари во 2025 година. Ова е 11-та година по ред на раст, со што воениот товар на трошење како дел од глобалниот бруто домашен производ (БДП) изнесува 2,5% – највисоко ниво од 2009 година.

Во апсолутни бројки, износот е рекордни 2,589 милијарди долари, што претставува 2,1% од БДП на земјата, според годишниот извештај на Стокхолмскиот меѓународен институт за истражување на мирот (SIPRI).

Годишното зголемување на глобалните воени трошоци е 2,9%, значително помалку од 9,7% забележани во 2024 година. Ова во голема мера се должи на падот на американските трошоци, надвор од кои вкупните трошоци се зголемија за 9,2%.

„Глобалните воени трошоци продолжија да растат во 2025 година, бидејќи земјите одговорија на уште една година војна, несигурност и геополитички превирања со купување оружје од големи размери“, рече Сјао Лианг од SIPRI.

„Со оглед на обемот на сегашните кризи, како и долгорочните цели на многу земји, овој раст веројатно ќе продолжи и во 2026 година и понатаму.“

САД

Трошоците на САД се намалија бидејќи не беше одобрена нова воена помош за Украина. За 2025 година, тие се 954 милијарди долари, што е за 7,5% помалку отколку во 2024 година. Сепак, Соединетите Американски Држави ги зголемија инвестициите и во нуклеарните и во конвенционалните воени капацитети за да ја одржат својата доминација во Западната хемисфера и да ја одвратат Кина во Индо-пацифичкиот регион – клучни цели на новата Национална стратегија за безбедност. Меѓутоа, за 2026 година, Конгресот веќе одобри трошоци над 1 трилион долари, а доколку се усвои најновиот предлог за буџет на претседателот Доналд Трамп, парите би можеле да се зголемат на 1,5 трилиони долари. за 2027 година.

Европа и НАТО

Главниот фактор за глобалното зголемување на воените трошоци во 2025 година е зголемување од 14% во Европа на 864 милијарди долари. Трошоците на Русија и Украина продолжија да растат поради војната, а напорите за вооружување од страна на европските членки на НАТО продолжуваат. Ова резултираше со најостриот годишен раст во Централна и Западна Европа од крајот на Студената војна. Воените трошоци на Русија се зголемија за 5,9% на 190 милијарди долари (7,5% од БДП). Украина, седмиот најголем корисник на воена опрема во 2025 година, ги зголеми своите трошоци за 20% на 84,1 милијарди долари (40% од БДП). Во исто време, 29-те европски членки на НАТО потрошија вкупно 559 милијарди долари, а 22 од нив ја надминаа границата од 2,0% од БДП. Германија е рекордер со зголемување од 24% на воените трошоци на годишно ниво на 114 милијарди долари. Ова е прв пат од 1990 година земјата да го надмине прагот од 2,0% од БДП, достигнувајќи 2,3%. Шпанија, исто така, имаше извонреден раст од 50% на 40,2 милијарди долари, а исто така надмина 2,0% од БДП за прв пат од 1994 година. Во исто време, трошоците на Велика Британија се намалија за 2,0% на 89,0 милијарди долари, додека трошоците на Франција се зголемија за 1,5% на 68 милијарди долари.

Бугарија

Според извештајот, Бугарија надмина 2% од БДП за прв пат од 2019 година, кога беше направен огромен скок во воените расходи. Пред 7 години, Бугарија издвои вкупно 3,15% од својот БДП, а во 2025 година – 2,01%. Сепак, во апсолутни бројки, минатогодишните расходи беа многу повисоки – 2,589 милијарди долари (рекорд!) во споредба со 2,158 долари во 2019 година. Воените расходи се цели 18% повеќе (или 396 милиони долари) отколку во 2024 година, кога Бугарија издвои 2,193 милијарди долари (1,93% од БДП). Во 2023 година, парите во воениот сектор изнесуваа 1,991 милијарди долари (1,95% од БДП).

Блискиот Исток

Вооружувањето во регионот чинеше 218 милијарди долари, само 0,1% повеќе отколку во 2024 година. Само Израел ги намали своите трошоци – за 4,9% на 48,3 милијарди долари. Турција ги зголеми своите трошоци за 7,2% на 30 милијарди долари, делумно поради тековните воени операции во Ирак, Сомалија и Сирија. Иран потроши помалку за воени цели втора година по ред (-5,6%) – 7,4 милијарди долари. Вистинското намалување се должи на високата годишна инфлација од 42%, бидејќи трошоците се зголемија во номинални износи. Саудиска Арабија пријави раст од 1,4%, достигнувајќи 83,2 милијарди долари, што ја прави осмиот најголем трошач на воени средства во светот.

Азија и Океанија

Земјите во регионот потрошија 681 милијарда долари, што е зголемување од 8,1% во однос на 2024 година, што е најголемо годишно зголемување од 2009 година. Кина го зголеми својот воен буџет за 7,4% на 336 милијарди долари, во голема мера поттикнато од модернизацијата, означувајќи ја 31-вата година по ред на раст во регионот. Воените трошоци на Јапонија се зголемија за 9,7% на 62,2 милијарди долари, или 1,4% од БДП, што е највисоко ниво од 1958 година. Тајван ги зголеми своите трошоци за 14% на 18,2 милијарди долари (2,1% од БДП). Индија, петтиот најголем трошач на воени трошоци во светот, ги зголеми своите трошоци за 8,9% на 92,1 милијарди долари, додека Пакистан ги зголеми своите трошоци за 11% на 11,9 милијарди долари.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save