INFOMAX.MK

Судиите, обвинителите и адвокатите денеска одржаа протест во Белград – „Марш за правда“ против судските закони, за кои стручната јавност тврди дека се насочени кон директна политичка контрола на судската власт, пренесе Нова.рс.

Насобраните порачаа дека се на улица затоа што криминалците не се во затвор, туку се на власт.

Протестите поттикнаа измени во судските закони, кои правните експерти, здруженијата на судии, обвинители и адвокатските комори ги сметаат за закана за независноста и автономијата на судството. Српскиот парламент го усвои пакетот судски закони без јавна дискусија и без улогата на Владата на Србија како формален предлагач, без консултации со телата на Европската Унија и без согласност на Венецијанската комисија.

Спорни измени на законот
Предлагач на измени во судските закони беше претставник на владејачката Српска напредна партија (СНС) и претседател на парламентарниот комитет за законодавство и правда, Угљеша Мрдиќ. Пакетот спротивставени судски закони, колоквијално наречени „Мрдиќеви закони“, стапи на сила на 7 февруари оваа година и предвидува поделба на судовите и укинување на одредени обвинителства.

Самиот Мрдиќ предизвика дополнителен гнев велејќи дека судиите и обвинителите се свртеле против државата и дека се „лојални на странски центри на моќ“.

Стручната јавност и критичарите ги гледаат промените во законот како обид за пренасочување на овластувањата на обвинителите, ослабување на независноста на судските институции и создавање услови што ќе овозможат директна политичка контрола врз истрагите, особено во случаи на висока корупција што е поврзана со највисоките државни функционери.

Претседателот на Адвокатската комора на Белград, Владимир Пријовиќ, на почетокот на денешниот протест изјави дека незаконитостите во работата на највисоките државни органи постојат со години и дека „во Србија работите мора да се викаат со своето вистинско име“, и дека адвокатите „имаат и обврска и храброст јавно да зборуваат за тоа“.

View this post on Instagram

A post shared by Nova.rs portal (@nova.rs_portal)

Пријовиќ изјави дека претседателот на Србија, Александар Вучиќ, кој според Уставот треба да симболизира и изразува државно единство, однапред објавува помилување за „криминалци од владата“, вклучувајќи ги и оние кои, според него, учествувале во напади врз граѓани за време на протестите, а Вучиќ ги нарече „херои“ и „лојалисти“.

Претседателот на Адвокатската комора на Белград изрази надеж дека судиите и обвинителите никогаш нема да станат „лојалисти“ на извршната власт, а убеден е дека адвокатите „сигурно никогаш нема да бидат“.

Судијата на Апелациониот суд во Белград, Милимир Лукиќ, оцени дека промените во судските закони практично воспоставуваат период на автократија и дека луѓето повеќе не се еднакви пред законот, бидејќи партиската припадност одредува кој и кога ќе се применуваат законите, со нескриени намери да се запрат и спречат специфични кривични постапки што не му се допаѓаат на режимот.

View this post on Instagram

A post shared by Nova.rs portal (@nova.rs_portal)

Лукиќ истакна дека промените на законите од прв степен имаат „деструктивен ефект“ врз правниот поредок на Србија бидејќи е нарушена рамнотежата на законодавната, извршната и судската власт, која треба да биде гаранција за заштита на слободите и правата на граѓаните.

„Извршната и законодавната власт се споија во една власт, со доминантна улога само на еден човек. Се лизгаме кон власт која е во рацете на само еден човек, а тоа се нарекува автократија“, истакна Лукиќ.

Фактот дека судскиот епилог за падот на настрешницата на железничката станица во Нови Сад на 1 ноември 2024 година, во која загинаа 16 лица, сè уште не е на повидок, го нарече „голем срам за судството“.

Додека Лукиќ зборуваше, се слушнаа извици „Апсење на Вучиќ“ и „Апсење на Оскар“, проследени со извици „Општ штрајк“. Протестот беше обезбеден од полицијата, а заврши со 16-минутен молк за жртвите од трагедијата во Нови Сад.