Како конфликтот во Иран може да го потресе македонското стопанство

Ескалацијата на конфликтот во Иран веќе ги придвижи глобалните пазари: цената на нафтата расте, берзанските индекси паѓаат, инвеститорите бараат „безбедни засолништа“. За мала и отворена економија како македонската, ваквите потреси ретко остануваат далечни. Иако земјата нема директна трговска зависност од Иран, енергетската поврзаност со глобалниот пазар значи дека секое зголемување на цената на суровата нафта директно се прелева во домашната економија – преку горивата, транспортот, производствените трошоци и на крај, цените за граѓаните.

Првиот удар најчесто е инфлаторен. Повисока цена на нафтата значи поскап транспорт и зголемени трошоци за индустријата, што дополнително може да ја подгрева инфлацијата која сè уште не е целосно стабилизирана. Вториот ризик е психолошкиот — падовите на европските берзи влијаат врз инвестиционата клима, особено кај странските инвеститори кои носат капитал во извозно ориентираните сектори во Македонија. Во услови на неизвесност, капиталот станува претпазлив.

Третиот ефект е индиректен, но суштински: ако конфликтот го зафати поширокиот регион на Блискиот Исток и Источниот Медитеран, тоа може да влијае врз енергетските рути и глобалната трговија. Македонија, како економија зависна од увоз на енергенси и од европските пазари, ќе го почувствува секој продолжен шок. Прашањето не е дали ќе има последици, туку колку ќе траат и дали институциите ќе реагираат навреме за да ги амортизираат.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save