Орбан и останатите европски „пријатели“ на Трамп, главно молчат за неговата војна со Иран

Кога Доналд Трамп беше избран за втор мандат како претседател, тоа изгледаше како подарок за националистичките партии во Европа. Барем така реагираа, од унгарската партија Фидес на Виктор Орбан до германската Алтернатива за Германија (AfD). Уште повпечатливо е што повеќето десничарски партии сега се воздржуваат од фалење и поддршка на постапките на Трамп против Иран, а некои дури и ги критикуваат, пишува Франкфуртер Алгемајне Цајтунг (ФАЦ).

Ова најјасно се гледа кај Орбан, кој се смета за пионер во претворањето на десничарскиот популизам во државна политика. Минатиот ноември, тој доби многу посакувана средба во Белата куќа, каде што Трамп го пречека како близок сојузник. Орбан го нарече „единствената личност на планетата способна да донесе мир во светот“. Кон средината на февруари, тој го пречека и американскиот државен секретар Марко Рубио во Будимпешта, кој ја пренесе целосната поддршка на Трамп за претстојните парламентарни избори во Унгарија во април.

Сепак, од почетокот на воздушните напади на САД и Израел врз Иран, Орбан не издаде никакви јавни пораки за поддршка ниту за Трамп ниту за израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, со кого исто така одржува блиски односи. Тој не изразил никаква директна критика, туку ја избегнал темата и се фокусирал на можните последици за Унгарија.

Орбан ја поврзува војната со традиционалните теми од кампањата

Орбан предупреди дека војната може да доведе до нов бран мигранти во Европа – тема што често ја користи за политичка мобилизација. Тој нагласи нагло зголемување на цените на енергијата и повика на укинување на санкциите за рускиот гас и нафта. Така, разговорот за Блискиот Исток брзо се префрли на Украина и спорот со Киев околу прекинот на снабдувањето со руска нафта преку гасоводот „Дружба“. Земјата, нападната од Русија, не добива воена поддршка од Орбан и честопати е претставена од него како противник – модел што веќе е успешно користен во претходните кампањи.

Поточно, Орбан зборуваше за војната со Иран на телевизијата ATV, каде што се обиде да се претстави како искусен и добро информиран државник со покритичен тон. За време на неговата посета на Вашингтон, тој „почувствувал“ дека нешто се врие. Орбан тврди дека го советувал Трамп да се фокусира на преговорите и потсетил на неуспешните интервенции во Авганистан и Ирак. Но, набргу потоа, разговорот се врати на теми од неговата кампања – според него, владите на Велика Британија и Шпанија првично одбија да ги поддржат Соединетите Држави бидејќи Блискиот Исток веќе „дојде до нив преку миграција“.

Внимателно дистанцирање, алармантни предупредувања и отворена поддршка

Словачкиот премиер Роберт Фико упати поостра критика. Тој е дел од националистичкиот сојуз на Орбан во ЕУ, но политички доаѓа од левицата. Во своето обраќање, Фицо ги осуди и акциите на САД против венецуелскиот лидер и атентатот врз иранскиот духовен лидер: „Ова е Дивиот Запад!“ Во исто време, тој ја критикуваше и војната на Русија против Украина – според него, историскиот контекст може да се разбере, но не ја оправдува воената агресија. Фицо предупреди дека ако Кина преземе мерки против Тајван, „авантурите на Американците и Русите би можеле да доведат до апсолутна катастрофа“.

Чешкиот премиер Андреј Бабиш се обиде да заземе повнимателен став: секоја војна е лоша, но дипломатските напори на САД кон Иран не дадоа резултати, а Техеран претставува закана за целиот Блиски Исток. Во Полска, претседателот Карол Навроцки, поддржан од десничарската партија „Право и правда“, отворено застана на страната на САД. Тој рече дека „непријателскиот ирански режим“, кој ѝ помогна на Русија во војната против Украина, мора да биде ослабен и дека Полска стои зад своите сојузници. Од истиот политички камп, британскиот политичар Најџел Фараж изрази најкатегорична поддршка за Трамп.

Италијанската премиерка Џорџија Мелони, која одржува блиски односи со Трамп, избегнуваше директни критики, но нагласи дистанца: „Ние не сме во војна и не сакаме да бидеме вклучени во неа“. Француската лидерка на крајната десница Марин Ле Пен, исто така, се обиде да се дистанцира од Трамп уште од почетокот на неговиот втор мандат.

Во Виена, лидерот на австриската Партија на слободата, Херберт Кикл, предупреди со својот типичен алармистички тон дека војната со Иран може да го фрли „целиот регион и светот во длабока криза“. Но, тој избегнуваше директни критики кон Трамп, велејќи дека „сега не е време за празни фрази и декларации што никој не ги слуша“.

Во германската Алтернатива за Германија, која не демонстрира исто единство како партијата на Кикл, овие противречности се очигледни меѓу поединечните лидери. Копретседателите Алис Вајдел и Тино Хрупал ја осудија „новата дестабилизација на Блискиот Исток“ и повикаа на воздржаност и почитување на меѓународното право. Сепак, пратеникот Рајнер Крафт реагираше саркастично: „Ако десничарските патриоти звучат точно како Аналена Бербок, има голема веројатност дека воопшто не се десничарски патриоти“.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save