Следува пеколно топло лето во Европа: Суши, недостиг на струја и поскапување на храната во најтоплата година досега

Европа влегува во летото 2026 година со сериозни предупредувања од климатолозите, откако научниците официјално потврдија дека започнал нов циклус на климатскиот феномен Ел Нињо. Иако станува збор за природен процес кој се појавува на секои две до седум години поради невообичаено затоплување на површинските води во источниот дел на Тихиот Океан, неговите последици се чувствуваат низ целиот свет.

Според климатските прогнози, 2026 година има потенцијал да стане една од најтоплите години во историјата на мерењата. Европскиот центар за среднорочни временски прогнози предупредува дека во текот на летото и раната есен температурите во голем дел од Европа ќе бидат значително над просекот. Континентот веќе беше погоден од интензивен топлотен бран во мај, а метеоролозите најавуваат дека во наредните недели во медитеранските земји температурите би можеле да достигнат и над 40 Целзиусови степени, придружени со таканаречени „тропски ноќи“, кога температурата не паѓа под 20 степени ниту во текот на ноќта.

Но, заканите од Ел Нињо не се ограничени само на високите температури. Експертите од Институтот за едукација за вода IHE Delft во Холандија предупредуваат дека феноменот може да предизвика сериозни последици за енергетскиот сектор, земјоделството и водоснабдувањето. Еден од најголемите ризици е намаленото производство на електрична енергија од хидроцентралите поради недостаток на врнежи и ниски водостои во реките. Такви проблеми веќе се забележуваат во Норвешка, која често се нарекува „батеријата на Европа“ поради огромниот капацитет на нејзините хидроцентрали. По невообичаено топлата и сува зима, резервите од снег во земјата се најниски во последните две децении, што создава енергетски дефицит од околу 25 терават-часови.

Паралелно со тоа, екстремната жештина може негативно да влијае и врз производството на соларна енергија. Иако сончевите денови обично се поврзуваат со поголемо производство на струја, високите температури ја намалуваат ефикасноста на фотоволтаичните панели. Според експертите, за секој степен над 25 Целзиусови степени ефикасноста на соларните панели се намалува за околу половина процент.

Последиците можат да се почувствуваат и во синџирот на снабдување со храна. Во повеќе земји низ светот веќе се предупредува на можни неуспеси на жетвите поради недостиг на врнежи и суши. Пченката, гравот, пченицата, какаото и други важни земјоделски култури се особено чувствителни на екстремни временски услови. Ова е значајно и за Европската Унија, која секоја година увезува храна во вредност од речиси 189 милијарди евра. Намаленото производство во земјите извознички би можело да доведе до дополнителни притисоци врз цените на храната и до нови инфлаторни ризици.

Експертите предупредуваат дека сушите би можеле да бидат еден од најсериозните предизвици во текот на 2026 и 2027 година. Искусените сушни периоди во Европа во 2018 и 2022 година покажаа колку сериозни можат да бидат последиците врз земјоделството, шумите, биодиверзитетот и здравјето на населението. Ниските водостои во реките дополнително ќе го намалат количеството достапна слатка вода, што може да доведе до ограничувања за наводнување, но и до проблеми со ладењето на термоелектраните и нуклеарните централи кои зависат од големи количества вода.

Сепак, научниците предупредуваат дека вниманието не смее целосно да се насочи кон Ел Нињо. Иако овој феномен привремено ги засилува екстремните временски појави, неговото влијание е значително помало од долгорочните последици од климатските промени предизвикани од човекот.

Според истражувањата, типичен Ел Нињо може привремено да ја зголеми глобалната температура за 0,1 до 0,2 степени Целзиусови. За споредба, глобалното затоплување предизвикано од емисиите на стакленички гасови веќе ја зголеми просечната температура на Земјата за околу 1,3 до 1,5 степени во однос на прединдустрискиот период.

Токму затоа научниците нагласуваат дека Ел Нињо е само дополнителен фактор кој ги засилува веќе постоечките климатски ризици. Вистинскиот предизвик останува климатската криза, која продолжува да се продлабочува сè додека светот не ја намали зависноста од фосилните горива и не ги ограничи емисиите на штетни гасови.

За Европа, претстојните месеци ќе бидат важен тест за отпорноста на енергетските системи, земјоделството и водните ресурси, во време кога екстремните временски појави стануваат новото нормално.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save