Мицкоски во ексклузивно интервју за Брајтбарт: Американски авиони полетуваат од Македонија кон Персискиот залив – застанавме зад САД и плативме политичка цена, но не се криевме во толпата!

Премиерот на Северна Македонија, Христијан Мицкоски, во ексклузивно интервју за Breitbart News изјави дека неговата влада „силно“ ги поддржува американскиот претседател Доналд Трамп и политиките на неговата администрација во повеќе области — од надворешната политика и енергетиката, до геополитиката и економијата.

Мицкоски за Breitbart News изјави дека неговата влада формално го поддржувала Трамп уште пред неговото враќање на власт по изборите во 2024 година. Во средината на 2024 година, Северна Македонија била домаќин на функционери поврзани со кампањата на Трамп, а во почетокот на 2025 година македонска владина делегација присуствувала на неговата инаугурација.

„Македонските граѓани многу одлучно ја поддржуваат администрацијата на претседателот Трамп“, изјави Мицкоски, додавајќи дека „кредибилитетот на Трамп меѓу македонските граѓани е апсолутно огромен“.

„Уште пред тој да стане претседател на Соединетите Американски Држави, некои од луѓето од неговото најблиско опкружување нè посетија за време на кампањата, во период кога немаше многу европски држави кои веруваа дека претседателот Трамп ќе стане претседател“, рече Мицкоски во телефонското интервју кое траело речиси еден час.

„Ние бевме избрани како влада во јуни 2024 година. Веднаш по самитот на НАТО во Вашингтон во јули 2024 година, тим од соработници на претседателот Трамп нè посети во Владата и практично во тој момент бевме единствената влада која ги прими членовите на тимот на претседателот Трамп. Меѓу нив беа секретарот за трговија Хауард Лутник, поранешниот конгресмен Девин Нунес и Крис Павловски, сопственикот на Rumble, кој има македонско потекло.“

Според Мицкоски, Владата уште тогаш испратила силна порака на поддршка за Трамп.

„Кога беше избран за претседател, бев поканет на церемонијата на инаугурација и делегација на македонската влада го посети Вашингтон. Тогаш ја пренесовме нашата порака за поддршка и подготвеност за зголемување на идната соработка.“

Мицкоски истакна дека Северна Македонија е целосно усогласена со САД по повеќе прашања во Обединетите нации, споменувајќи ги Иран, Венецуела и Куба.

Тој додаде дека Владата има силна комуникација со Ричард Гренел, како и дека со американската амбасадорка во Грција, Кимберли Гилфојл, разговара за потенцијална соработка во енергетиката и за трговија со американски течен природен гас — LNG.

„Ние сме клучна точка за американските интереси на Балканот и силен столб на поддршка за американските интереси во регионот. Практично, без никакво сомнение, стоиме покрај нашите стратешки партнери, Соединетите Американски Држави, и политиката на претседателот Трамп, и силно ги поддржуваме.“

Мицкоски изјави дека поддршката за Трамп во Северна Македонија е исклучително висока и, според него, повисока отколку во која било друга европска земја. Тој рече дека со задоволство би го пречекал американскиот претседател во Северна Македонија доколку неговиот распоред го дозволи тоа.

„Следејќи ги анкетите, гледам дека поддршката за претседателот Трамп е највисока во мојата земја. Македонските граѓани многу одлучно ја поддржуваат неговата администрација, а неговиот кредибилитет кај нив е навистина огромен.“

Мицкоски додаде дека со задоволство би го поканил Трамп и би го пречекал на највисоко државно ниво.

„Тој ќе ја почувствува поддршката на македонските граѓани. Кога ќе има слободен термин во неговиот распоред, ќе бидеме многу заинтересирани да го пречекаме доколку реши да го посети регионот.“

Трговски договор со САД

Северна Македонија, според текстот, била една од првите земји што започнале преговори за трговски договор со САД по тарифите воведени од Трамп.

Мицкоски изјави дека се надева на дополнителни договори во наредните недели, кога ќе отпатува во САД за Генералното собрание на Обединетите нации во Њујорк.

Тој се надева дека ќе има можност да го посети Трамп во Белата куќа или да се сретне со него на маргините на Генералното собрание.

„Почнавме преговори со администрацијата на претседателот Трамп пред околу една година и постигнавме компромис“, рече Мицкоски.

Според него, Северна Македонија ќе воведе нулта царинска стапка за американските производи, додека македонските производи што се извезуваат во САД исто така ќе бидат ослободени од царини.

„Практично, повеќе или помалку имаме заедничка основа. Мислам дека наскоро, можеби токму за време на Генералното собрание на ОН, ќе има можност за официјална средба, или во Белата куќа или на друго место, за да го потпишеме овој билатерален договор.“

Според него, потпишувањето на договорот би ги продлабочило економските односи меѓу двете земји.

„Нашата билатерална соработка е на највисоко историско ниво. Но со потпишувањето на овој договор, сè ќе стане многу полесно за двете земји.“

Тој оцени дека САД имаат „многу силен сојузник на Балканот“ и дека договорот би им овозможил на американските извозници и инвеститори да имаат поамбициозна и позначајна улога не само на Балканот, туку и пошироко во Европа.

„Не се криевме во толпата“

Мицкоски изјави дека Северна Македонија застанала на страната на САД дури и тогаш кога тоа носело политичка цена.

„Кога на Америка ѝ беа потребни сојузници да заземат став, мојата земја не се криеше во толпата“, рече тој.

„Застанавме со Соединетите Држави брзо, јасно и доследно, вклучително и тогаш кога тоа имаше политичка цена.“

Тој додаде дека кога администрацијата на Трамп барала поддршка при гласања во Обединетите нации, Северна Македонија ја давала „без никаква резерва“.

Американски воени авиони ги користат македонските аеродроми

Мицкоски изјави и дека американските воени авиони секојдневно слетуваат и полетуваат од македонските аеродроми.

„Американското воено воздухопловство ги користи нашите аеродроми. Секој ден американски воени авиони слетуваат и полетуваат од нашите аеродроми“, рече тој.

Според него, дел од авионите ги користат македонските аеродроми за паркирање и краток одмор пред повторно да се упатат кон Персискиот Залив.

„Имаме отворено небо за американските авиони, вклучително и воените авиони, и горди сме што сме на располагање за да обезбедиме таква поддршка на американското воено воздухопловство.“

Breitbart во текстот наведува дека Северна Македонија има стратешка позиција во срцето на Балканот и во близина на Блискиот Исток.

„На фронтот на невидлива економска битка“

Мицкоски ја опиша Северна Македонија како земја која се наоѓа на „првата линија“ на една „невидлива битка“ меѓу западните сили — САД и Европа — и Кина.

Тој ја нагласи геостратешката важност на Коридорите 8 и 10.

Коридорот 8 ги поврзува Јадранското и Јонското Море со Црното Море, додека Коридорот 10 го поврзува Егејското Море со Централна Европа.

Мицкоски истакна дека Коридорот 8 ќе биде особено важен по завршувањето на војната во Украина, кога ќе започне нејзината реконструкција.

„Коридорот 8 ќе биде многу важен за синџирите на снабдување, бидејќи ќе ги скрати маршрутите и ќе ги намали трошоците за транспорт.“

Во однос на Коридорот 10, Мицкоски се осврна на кинеските инвестиции во грчките пристаништа, особено Пиреја и Солун.

Тој рече дека Кина сака преку Пиреја да создаде пократок логистички пат кон Централна Европа.

Според него, таквата рута би го скратила времето за транспорт меѓу Азија и Европа за 18 до 22 дена.

Предупредување за кинеското економско влијание

Мицкоски предупреди дека Кина би можела да го искористи пристаништето Пиреја за масовен извоз на производи и суровини кон Централна Европа.

Како пример ја наведе кинеската автомобилска компанија BYD и нејзината инвестиција во Унгарија.

„Замислете што ќе се случи во иднина ако ѝ дозволиме на Кина да го поврзе Пиреја со Централна Европа. Буквално ќе ја преплават европската конкуренција и ќе доминираат на европскиот пазар“, рече Мицкоски.

Според него, единственото парче што недостига во тој инфраструктурен „мозаик“ е железничката врска што минува низ Северна Македонија и ги поврзува Србија и Грција.

„Затоа велам дека се наоѓаме на првата линија на една невидлива економска битка.“

Сепак, Мицкоски нагласи дека Северна Македонија не бара конфронтација со Кина и го почитува принципот „Една Кина“.

Но, како што рече, главниот стратешки партнер на земјата остануваат САД.

„Наш стратешки партнер се Соединетите Американски Држави, заедно со нашите сојузници во НАТО и партнерите во ЕУ. Но наш најголем приоритет се односите со нашиот стратешки партнер, Соединетите Американски Држави, и актуелната администрација на претседателот Трамп.“

ЕУ интеграции и спорот со Бугарија

Мицкоски рече дека по соработката со САД, вториот голем стратешки приоритет на Северна Македонија е членството во Европската Унија.

Тој потсети дека земјата го започнала својот европски пат пред повеќе од две децении.

Во 2000 година бил потпишан Договорот за стабилизација и асоцијација, а во 2005 година Северна Македонија, заедно со Хрватска, станала земја кандидат.

Во 2008 година Европската комисија дала позитивна препорака за почеток на преговорите, но оттогаш, според Мицкоски, започнале проблемите.

„Прво беше спорот за името со нашиот јужен сосед Грција, а сега имаме спор со нашиот источен сосед Бугарија. Сите тие спорови на некој начин се поврзани со нашиот идентитет.“

Тој наброја дека земјата во изминатите децении го променила знамето, валутата, двапати го менувала Уставот и на крај го променила и уставното име.

„Според многу бирократи од Брисел и од целиот свет, тоа требаше да биде последната работа што требаше да ја направиме. Но, за жал, тие нè предадоа и нè излажаа.“

Мицкоски потсети и на француското вето за почетокот на преговорите, како и на подоцнежното бугарско барање за нови уставни измени.

„Сега сме во многу критична и, би рекол, многу чудна ситуација. Во една мултилатерална организација, НАТО, ние сме сојузници со Бугарија. А во друга мултилатерална организација, Европската Унија, истиот наш сојузник од НАТО ни поставува ограничувања и ни става вето.“

Тој го оцени тоа како „непријателски гест“ и пример за двојни стандарди.

Според Мицкоски, членството на Северна Македонија во ЕУ е важно и за безбедноста на НАТО.

„Колку економски посилна е мојата земја, толку поотпорен ќе биде источниот и јужниот фронт на НАТО.“

Тој рече дека тоа ќе ѝ овозможи на Северна Македонија побрзо да ги модернизира вооружените сили и да инвестира во железничка и патна инфраструктура која е важна за НАТО.

„Трамп-стил дипломатија“

Мицкоски изјави дека Северна Македонија сака стратешкиот дијалог со САД да го претвори во, како што рече, „Трамп-стил дипломатија“.

„Помалку бирократски процеси и повеќе конкретни резултати во безбедноста, енергетиката, технологијата, инфраструктурата, трговијата и инвестициите.“

Тој посочи дека американската International Development Finance Corporation — DFC — веќе финансира значаен рударски проект во Северна Македонија.

Според Мицкоски, земјата поседува едно од најголемите наоѓалишта на антимон.

„Имаме голема австралиско-канадска инвестиција во земјата, а САД финансиски го поддржуваат тој тип на инвестиција.“

Антимонот што ќе се ископува во Северна Македонија, според него, ќе се извезува во САД, каде ќе се користи за производство на воена опрема.

Трошоци за одбрана до 5 проценти од БДП

Мицкоски изјави дека Северна Македонија силно ја поддржува иницијативата на Трамп земјите членки на НАТО да издвојуваат повеќе средства за одбраната.

Тој рече дека Северна Македонија веќе троши повеќе од 2 проценти од БДП за воени потреби.

Планот е до 2032 година директните воени расходи да достигнат 3,5 проценти од БДП.

Дополнително, уште 1,5 проценти од БДП би се инвестирале во критична инфраструктура што може да ја користат силите на НАТО.

„Практично, тоа е токму идејата на претседателот Трамп: вкупно 5 проценти — 3,5 проценти за класични воени расходи и 1,5 проценти за критична инфраструктура која ќе ја користат силите на НАТО, како железници, автопати и слично.“

„Целосно сме усогласени со оваа идеја на претседателот Трамп и силно ја поддржуваме.“

Поддршка за Венс и Рубио

Мицкоски изјави дека бил особено задоволен од говорите на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс и државниот секретар Марко Рубио пред европската публика.

Тој рече дека можеби бил единствениот европски лидер кој аплаудирал на говорот на Венс на Минхенската безбедносна конференција.

„Според моето скромно мислење, тоа беше многу суверен и директен говор со многу искрени пораки, реални политички пораки и многу реалистични ставови.“

Мицкоски рече дека силно верува дека таквиот тип суверена политика е иднината.

Според него, европските сојузници денес многу посериозно ги сфаќаат пораките што доаѓаат од САД.

„Мислам дека нашите сојузници во Европа сега се обидуваат да одржат многу блиски односи со администрацијата на претседателот Трамп затоа што, искрено, вооружените сили на САД и администрацијата на Трамп го обезбедуваат безбедносниот чадор над нашиот континент.“

Тој додаде:

„Не можете да играте двојна игра и да користите двојни стандарди. Ова не е шведска маса за појадок — ова сакам, ова не сакам. Или сме сите заедно, или сме сами.“

Американски LNG преку Македонија

Мицкоски зборуваше и за таканаречениот „Вертикален коридор“, преку кој американски течен природен гас би се транспортирал од Грција, преку Северна Македонија, кон Србија, Централна Европа и Украина.

Северна Македонија веќе гради интерконектори кон Грција и Србија.

Јужниот интерконектор треба да ја поврзе земјата со LNG терминалот во Александруполис.

„Имаме резервирано четири слота на LNG терминалот во Александруполис.“

Истовремено се планира северен интерконектор кој ќе го поврзе македонскиот гасоводен систем со српскиот.

На тој начин, гасот би можел да се движи од Александруполис преку Северна Македонија и Србија до Унгарија и Австрија.

Капацитетот на системот, според Мицкоски, би бил меѓу три и шест милијарди кубни метри годишно.

„Тоа ќе го направи овој гасовод реална и конкретна конкуренција на руските енергетски капацитети во регионот.“

Тој оцени дека проектот може да ги реализира амбициите на администрацијата на Трамп за поголем извоз на американски LNG кон Централна Европа.

Ако сè оди според планот, терминалот во Александруполис би требало да биде поврзан со Централна Европа преку Северна Македонија до почетокот на 2028 година.

Хидроцентрали и дата-центри

Мицкоски зборуваше и за планови за изградба на две големи хидроцентрали.

Според него, нивната улога нема да биде само производство на електрична енергија.

Поради климатските промени и глобалното затоплување, акумулациите би помогнале и во обезбедување вода и наводнување.

„Првиот приоритет е обезбедување вода за регионот, вториот е наводнување, а дури трет приоритет е производство на електрична енергија.“

Сепак, хидроцентралите би можеле да произведуваат околу еден терават-час електрична енергија годишно.

Дополнителната електрична енергија, рече Мицкоски, би можела да се користи за изградба на дата-центри и развој на индустријата поврзана со вештачката интелигенција.

Тој изјави дека разговара со извршниот директор на Rumble, Крис Павловски, кој има македонско потекло, за потенцијални инвестиции во дата-центри во Северна Македонија.

„Сите зборуваат за вештачка интелигенција, но вештачката интелигенција не може да постои без дата-центри, а дата-центрите не можат да функционираат без одржливо снабдување со електрична енергија.“

Според Мицкоски, Павловски има силно чувство на поврзаност со земјата од која потекнува неговото семејство и е заинтересиран за инвестиции во Македонија.

Проектот за двете хидроцентрали, според него, би бил вреден околу 1,5 милијарди долари, додека инвестицијата во дата-центрите би била целосно американска.

Мицкоски рече дека Владата ќе работи на обезбедување на сите можни поволности и стимулации со цел таквата инвестиција да стане реалност.