Најмалку 151 руски и осомничени руски хибридни операции во Европа од 2022 година – од пожари и бомби до дронови над НАТО!

Пожари во магацини, експлозивни пакети во курирски центри, обиди за саботажа на фабрики, напади врз железници и електроенергетска инфраструктура, кибероперации, GPS-пречки, оштетување на подводни кабли, заговори за атентати и сè почести упади на дронови и воени авиони во воздушниот простор на членки на НАТО.

Од почетокот на руската инвазија врз Украина во февруари 2022 година, Европа се соочува со широка серија инциденти за кои западните влади, обвинителства и разузнавачки служби во различен степен ја посочуваат Русија или структури поврзани со Москва.

Една од најдеталните анализи досега, на International Centre for Counter-Terrorism, идентификува 151 позната операција во Европа меѓу февруари 2022 и февруари 2026 година. Авторите нагласуваат дека станува збор за случаи за кои достапните докази овозможуваат посилно поврзување со Кремљ и дека вистинската бројка веројатно е поголема. Само германските безбедносни органи во 2025 година регистрирале 320 сомнителни обиди за саботажа, но кај голем дел од нив нема доволно докази за припишување на одговорноста.

И Европската Унија веќе официјално зборува за поширока руска хибридна кампања. На листата ги става саботажите, кибернападите, манипулацијата со информации, запаливите направи, нападите врз подводната инфраструктура, нарушувањата на воздушниот простор, обидите за атентати и инструментализирањето на миграцијата.

Од три запалени пакети до план за бомби во авиони

Еден од најсериозните случаи започна во летото 2024 година.

На 19, 20 и 21 јули експлозивно-запаливи пакети испратени преку курирски компании предизвикаа пожари во Лајпциг во Германија, Бирмингем во Велика Британија и во близина на Варшава во Полска.

Четврта направа во Полска не експлодирала поради дефект.

Она што првично изгледаше како серија изолирани пожари подоцна прерасна во голема меѓународна истрага.

Во март 2026 година европските полициски агенции соопштија дека идентификувале 22 лица поврзани со операцијата и дека постои сомневање оти зад неа стоела руската воена разузнавачка служба ГРУ.

Уште позагрижувачка беше претпоставената следна фаза: истражителите сметаат дека европските експлозии можеби биле тест за испраќање слични направи во товарни авиони кон САД и Канада.

Москва ги отфрла обвинувањата за вмешаност.

Фабрики, магацини, автобуси, пошти и нафтена инфраструктура

Другата голема истрага води кон Литванија.

Литванските власти во јануари 2026 година ја обвинија руската ГРУ дека стоела зад обидите за палење фабрика која произведува опрема за украинската армија.

Но истрагата открила многу поширока мрежа.

Според литванската полиција, истата група се обидувала да организира слични напади во Полска, Романија и Чешка.

Целите биле различни: нафтена инфраструктура во Романија, градежни магацини во Полска, како и автобуси, пошта и кино во Чешка.

Шест лица од повеќе националности беа уапсени во рамките на истрагата. Литванските власти тврдат дека операцијата била координирана од лица во Русија поврзани со ГРУ.

Овој модел е особено проблематичен за европските служби бидејќи, според западни безбедносни претставници, руските служби сè почесто не испраќаат свои агенти, туку регрутираат локални криминалци или лица преку интернет и им плаќаат за конкретни задачи.

Германија станува една од главните цели

Особено загрижувачка е ситуацијата во Германија.

Во август 2026 година на аеродромот Лајпциг/Хале – важен товарен и НАТО логистички центар – беше откриен дрон со експлозив, додека друг сомнителен дрон се судрил со товарен авион.

На 1 септември германската влада соопшти дека нејзината истрага заклучила дека зад обидот стоело руското разузнавање и најави дипломатски мерки. Москва го негираше обвинението.

Следуваа нови инциденти врз електроенергетската инфраструктура во Бранденбург и Северна Рајна-Вестфалија.

Сепак, тука е важна разликата: не секоја саботажа во Германија се припишува на Русија. Некои од големите пожари врз електроенергетската инфраструктура беа преземени од екстремно левичарски групи, а за други истрагите сè уште траат.

Полска: повеќе од 20 руски дронови влегоа во воздушниот простор

Најсериозната воздушна ескалација се случи во септември 2025 година.

Во ноќта меѓу 9 и 10 септември повеќе од 20 руски дронови навлегоа во полскиот воздушен простор, по што авиони на НАТО соборија дел од нив.

Европскиот парламент подоцна наведе приближно 24 дронови во рамките на тој инцидент.

Тоа беше значајна промена: веќе не стануваше збор само за тајни операции што можат да се негираат, туку за физичко навлегување во воздушниот простор на членка на НАТО.

Три руски МиГ-31 дванаесет минути над Естонија

Само девет дена подоцна се случи уште еден сериозен инцидент.

На 19 септември 2025 година три руски ловци МиГ-31 влегоа во естонскиот воздушен простор.

Според Талин, авионите останале таму околу 12 минути, без план за лет и со исклучени транспондери.

Италијански F-35 авиони распоредени во Естонија беа кренати за да реагираат.

Естонскиот министер за надворешни работи Маргус Цахкна тогаш соопшти дека Русија само во текот на таа година четири пати го нарушила естонскиот воздушен простор.

Москва негираше дека МиГ-31 влегле во Естонија и тврдеше дека летале над меѓународните води на Балтичкото Море.

Романија – повеќе од десет упади

Романија е уште една држава на источната граница на НАТО која постојано се соочува со руски беспилотни летала.

Европскиот парламент наведе дека меѓу 2023 и 2025 година Романија регистрирала повеќе од десет упади на дронови, покрај повеќе случаи во кои руски дронови или нивни остатоци паднале на романска територија во близина на Дунав.

Во август 2026 година романски F-16 соборија дрон со експлозив во близина на гасната платформа Neptun Deep во Црното Море. Според тогашните извештаи, тоа бил четвртиот дрон за кој романските власти се сомневале дека е руски, соборен над земјата во текот на годината.

Најмалку 53 воздушни нарушувања за помалку од четири години

Посебна анализа на Recorded Future покажува колку брзо се зголемила и воздушната компонента.

Од март 2022 до август 2025 година биле следени 23 сомнителни или потврдени нарушувања на воздушниот простор, а само од септември 2025 до јануари 2026 биле забележани уште 30.

Тоа се 53 сомнителни или потврдени воздушни инциденти во период пократок од четири години.

Најчесто биле погодени Полска и Романија, но сомнителни руски активности биле регистрирани и во Германија, Велика Британија, Данска и Норвешка.

Тие 53 не треба едноставно да се додадат на бројката од 151 за да се добие 204, бидејќи методологиите на базите се различни и дел од случаите може да се преклопуваат.

GPS-пречки над Балтикот

Постои и помалку видлив фронт.

Естонија и Финска ја обвинуваат Русија за систематско попречување на GPS-сигналите во регионот на Балтичкото Море.

Последиците можат директно да го погодат цивилното воздухопловство.

Во еден од позначајните случаи GPS-пречки во 2025 година влијаеле и врз лет на шпански воен авион во кој се наоѓала министерката за одбрана на Шпанија.

Москва ги негира обвинувањата.

Подводните кабли – најтешкиот дел за докажување

Од 2022 година Балтичкото Море стана место на серија мистериозни оштетувања на енергетски и телекомуникациски врски.

Во ноември 2024 година беа прекинати два телекомуникациски кабли меѓу Литванија и Шведска и меѓу Финска и Германија.

Во декември беше оштетен електроенергетскиот кабел Estlink 2, заедно со четири телекомуникациски линии.

Финска заплени танкер што превезувал руска нафта и за кој се сомневаше дека со сидрото ги оштетил каблите. Западните разузнавачки претставници го поврзуваа бродот со руската „флота во сенка“.

Но ова е пример каде мора да се биде особено внимателен: истрагите не докажаа дека Москва директно наредила секое оштетување на подводната инфраструктура, а западни претставници признаваат дека за сите случаи не постои „smoking gun“ што директно води до Кремљ.

Заговори за атентати

Хибридната кампања, според западните разузнавачки проценки, не завршува со инфраструктурата.

Американски и германски безбедносни служби открија руски заговор за убиство на извршниот директор на германскиот производител на оружје Rheinmetall, Армин Папергер, како дел од пошироки планови насочени кон лица поврзани со европската поддршка за Украина.

НАТО во своите официјални документи веќе ги става „актите на насилство“ заедно со саботажата, кибероперациите, електронското попречување и дезинформациите во пошироката категорија на руската хибридна кампања.

Од 2 случаи во 2022 до 34 за една година

Уште еден показател за ескалацијата доаѓа од анализата што ја цитира британскиот Royal United Services Institute.

Во категоријата палења и сериозни саботажи, биле идентификувани само два случаи во 2022 година, потоа 12 во 2023, а веќе 34 во 2024 година.

Тоа значи дека бројот во оваа потесна категорија речиси тројно се зголемил за само една година.

Други истражувања даваат различни бројки поради различната методологија. EBU во март 2025 идентификуваше повеќе од 60 потврдени или сомнителни случаи, додека Associated Press подоцна изгради база од 145 инциденти кои западни функционери ги поврзуваат со Русија.

Европа веќе отворено го нарекува ова хибридна кампања

Најважната промена можеби не е ниту еден поединечен напад.

Променет е начинот на кој европските влади ја гледаат целата серија.

ЕУ официјално зборува за „интензивирана кампања на хибридни активности“ на Русија, а НАТО вели дека Москва ги засилила агресивните хибридни активности против сојузниците, вклучувајќи саботажи, насилство, провокации на границите, кибернапади, електронско попречување, дезинформации и други операции.

На маргините на Генералното собрание на ОН оваа недела, европските министри повторно предупредија дека бројот на саботажи и нарушувања на воздушниот простор расте.

Шефицата на европската дипломатија Каја Калас изјави дека Европа се соочува со „брзо ширење на саботажни напади и нарушувања на воздушниот простор“, додека претставници од источното крило на НАТО оценуваат дека целта е создавање страв, тестирање на западната решителност и слабеење на поддршката за Украина.

Сепак, постои важна разлика меѓу сомнеж, разузнавачка проценка и судски докажана одговорност. Не сите 151 случаи имаат ист степен на доказ, а Москва систематски ги отфрла западните обвинувања и негира дека води саботажна кампања во Европа.

Она што веќе е неспорно е обемот на безбедносниот проблем: од неколку изолирани случаи по почетокот на војната во Украина, Европа стигна до стотици истраги, најмалку 151 јавно идентификувана операција во една од најсеопфатните бази и десетици воздушни инциденти.

А најновите случаи во 2026 година покажуваат дека конечната бројка допрва ќе расте.