Иран со директна закана кон нафтениот пазар: „Ако ние не можеме да извезуваме, нема да извезува никој во регионот“

Претседателот на иранскиот парламент Мохамад Багер Галибаф испрати едно од најдиректните предупредувања досега до САД и земјите од Персискиот Залив, порачувајќи дека Техеран нема да прифати ситуација во која иранскиот извоз на нафта е блокиран, додека останатите регионални производители продолжуваат нормално да извезуваат.

„Равенката на оваа војна е јасна: или сите или никој. Во регион во кој ние не можеме да продаваме нафта, никој нема да продава нафта“, порача Галибаф.

Изјавата е особено значајна поради фактот што доаѓа во момент кога Ормутскиот теснец останува во центарот на американско-иранската конфронтација, а светските пазари внимателно следат дали новата рунда дипломатски разговори ќе донесе деескалација.

Пораката е јасна: блокадата на Иран може да стане проблем за целиот Залив

Галибаф не прецизираше точно какви мерки би презел Иран за да го спречи извозот на другите држави.

Но географијата објаснува зошто неговата изјава е толку чувствителна за пазарите.

Преку Ормутскиот теснец традиционално поминува огромен дел од нафтата и течниот природен гас што се извезуваат од Персискиот Залив. Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати располагаат со алтернативни нафтоводи кои можат да заобиколат дел од теснецот, но нивниот капацитет не е доволен целосно да го замени поморскиот транспорт преку Ормут.
Оттука, заканата на Галибаф практично гласи: ако Вашингтон се обиде целосно да го задуши иранскиот извоз, Техеран би можел да се обиде да го зголеми ризикот и за извозот на соседните производители.

Иранскиот армиски врв деновиве испрати слична порака. Командантот Амир Хатами изјави дека Техеран нема да прифати ситуација во која Иран е спречен да тргува, додека други држави продолжуваат да го користат Ормутскиот теснец.

Извозот од Заливот почна да закрепнува

Заканата доаѓа во особено чувствителен момент бидејќи земјите од Заливот во последните недели успеаја делумно да го обноват извозот.

Според најновите податоци цитирани од Reuters, извозот на сурова нафта од главните блискоисточни производители во септември достигнал околу 12,8 милиони барели дневно, што е највисоко ниво од почетокот на војната во февруари.

Тоа помогна да се намали дел од притисокот врз светскиот пазар.

Но транспортот сè уште е поскап и понеефикасен отколку пред конфликтот, а Brent денеска повторно се движеше околу 107 долари за барел.

Затоа секоја нова закана за Ормут веднаш се претвора во ризик за цената на нафтата.

Иран е под огромен притисок

Зад агресивната реторика постои и сериозен економски проблем за самиот Техеран.

Американските санкции и блокадата силно го ограничуваат иранскиот извоз на нафта, кој е еден од најважните извори на девизи за земјата.

Токму санкциите врз иранската нафта се една од централните теми во актуелните преговори.

Reuters објави дека последниот ирански предлог вклучува укинување на санкциите врз иранската нафта, одмрзнување на средства и повторно отворање на Ормут, а за возврат Техеран би продолжил со преговорите за својата нуклеарна програма.

Американскиот претседател Доналд Трамп јавно изјави дека го отфрлил иранскиот предлог, иако посредничките напори продолжуваат.

Од „затворање на Ормут“ кон „или сите или никој“

Новата формулација на Галибаф е важна затоа што ја поставува иранската стратегија во поширока рамка.

Техеран практично предупредува дека нема да дозволи неговите регионални конкуренти да профитираат од елиминирањето на иранската нафта од пазарот.

Тоа особено ги засега Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати, Кувајт, Ирак и Катар, чии енергетски извози во различен степен зависат од Персискиот Залив и Ормут.

Истовремено, не треба изјавата да се толкува како доказ дека Иран веќе донел одлука за целосно блокирање на регионалниот извоз. Станува збор за закана од висок ирански функционер, а не за потврдена нова операција.

Нафтата повторно станува главното оружје во конфликтот

Во суштина, Галибаф испраќа порака не само до Вашингтон, туку и до соседите на Иран.

Ако американската стратегија е да го намали иранскиот извоз, додека истовремено овозможува нафтата од другите земји од Заливот да стигнува до светскиот пазар, Техеран се заканува дека ќе се обиде да ја наруши токму таа пресметка.
Тоа би имало последици далеку над Блискиот Исток.

Азија е огромен купувач на нафтата од Персискиот Залив, Европа е изложена на растот на глобалните енергетски цени, а САД веќе се обидуваат да го ограничат поскапувањето на горивата.

Поради тоа, исходот од актуелните преговори меѓу САД и Иран станува клучен и за светската економија. Посредниците во моментов работат на договор кој би можел повторно да ја нормализира пловидбата низ Ормут, но меѓу страните и понатаму постојат големи разлики.

Пораката од Техеран сега е недвосмислена: Иран не сака да биде единствената земја што ја плаќа цената на блокадата. Ако неговата нафта не може да стигне до светскиот пазар, Галибаф предупредува дека Иран може да се обиде истото да важи и за останатите производители во регионот.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save