Зимското сметање на времето може да влијае врз расположението – на телото му требаат неколку дена за приспособување
Преминот кон зимско сметање на времето повторно го менува нашиот дневен ритам, а на телото може да му бидат потребни неколку дена за да се приспособи на новиот распоред. Иако добиваме еден час повеќе за спиење, промената може привремено да влијае врз енергијата, концентрацијата и расположението.
Ноќеска, во три часот по полноќ, часовниците беа поместени еден час назад, на два часот, со што започна зимското сметање на времето. Новиот режим ќе важи до последниот викенд во март 2027 година, кога часовниците повторно ќе се поместат еден час напред.
Иако Европската комисија уште во 2018 година предложи укинување на сезонското менување на времето, земјите членки досега не постигнаа договор, па практиката продолжува да се применува двапати годишно.
Нашиот организам функционира според внатрешен биолошки часовник, познат како циркадијален ритам, кој го регулира спиењето и будењето, лачењето хормони, телесната температура и апетитот.
Поради тоа, дури и промена од еден час може привремено да го наруши вообичаениот ритам. Експертите наведуваат дека на повеќето луѓе им се потребни околу два до пет дена за да се приспособат, а во тој период може да се појават замор, поспаност и потешкотии со концентрацијата.
Пораното стемнување може да влијае врз расположението
Со зимското сметање на времето, сонцето заоѓа порано според часовникот, поради што многумина имаат помалку дневна светлина во попладневните часови.
Недостигот на светлина може да влијае врз расположението и кај дел од луѓето да ги засили симптомите на сезонско афективно растројство, форма на депресија што најчесто се јавува во есенските и зимските месеци.
Едно истражување спроведено во Данска, кое опфатило повеќе од 180.000 случаи, забележало зголемување од околу осум проценти на дијагнозите за депресија по есенската промена на часовникот. Сепак, ваквите наоди укажуваат на поврзаност, но сами по себе не докажуваат дека промената на времето е единствената причина.
Дали дополнителниот час сон е корисен?
Преминот кон зимско време овозможува еден час подолго спиење, што за некои луѓе може да биде корисно. Од друга страна, научните истражувања за влијанието на промената врз здравјето даваат различни резултати.
Некои студии ги поврзуваат сезонските промени на часовникот со нарушувања на спиењето и можни кардиоваскуларни ризици, додека други не откриваат значително зголемување на одредени здравствени проблеми во периодите околу промената.
Американската академија за медицина на спиењето се залага за укинување на сезонското менување на часовникот и задржување на стандардното време, меѓу другото поради подоброто усогласување со природниот биолошки ритам.
Како полесно да се приспособите?
За полесно приспособување кон зимското сметање на времето, експертите препорачуваат:
- Одржувајте редовен распоред за спиење – легнувајте и станувајте приближно во исто време.
- Излегувајте на дневна светлина наутро – природната светлина му помага на организмот да го регулира биолошкиот часовник.
- Бидете физички активни – умереното движење може да придонесе за подобар сон и расположение.
- Избегнувајте големи промени во навиките – особено во деновите веднаш по поместувањето на часовникот.
Иако промената изгледа мала, нејзиното влијание врз секојдневните навики може да биде забележливо. Редовниот сон и изложеноста на дневна светлина се меѓу наједноставните начини за полесно приспособување.
