INFOMAX.MK

Љупчо Коцарев, Кимет Јусуфи и Веланд Рамадани меѓу македонските научници со најголемо меѓународно научно влијание — шестмина од годишната листа се поврзани со УКИМ.

Македонските научници и во најновото издание на престижната листа Stanford/Elsevier Top 2% Scientists за 2026 година имаат свои претставници меѓу истражувачите со најголемо научно влијание во светот. Според објавените податоци, на годишната листа се наоѓаат 11 научници од Македонија, додека на кариерната листа, која го мери влијанието низ целата научна кариера, се евидентирани 15 истражувачи.

Во споредба со претходната година, бројот на македонски научници на годишната листа е зголемен од девет на 11, односно за 22,2 проценти. На кариерната листа, пак, бројот е зголемен од 10 на 15 научници, што претставува раст од 50 проценти.

Податоците покажуваат дека Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје има најголема застапеност меѓу македонските институции. На годишната листа се наоѓаат шест научници поврзани со УКИМ, а на кариерната листа нивниот број е 11. Во рангирањето се застапени и Македонската академија на науките и уметностите, Универзитетот во Тетово, Универзитетот на Југоисточна Европа и Универзитетот „Св. Климент Охридски“ во Битола.

Кои македонски научници се на годишната листа?

Според податоците за 2026 година, меѓу македонските научници на годишната листа се:

Кимет Јусуфи – Универзитет во Тетово, физика и астрономија. Највисоко рангираниот македонски научник во ова издание, со светски ранг 7.634.
Веланд Рамадани – Универзитет на Југоисточна Европа, економија и бизнис. Се наоѓа на 18.279. место во светот.
Љупчо Л. Коцарев – УКИМ, физика и астрономија, со светски ранг 33.626.
Анка Трајковска Петкоска – Универзитет „Св. Климент Охридски“ во Битола, земјоделство и прехранбени науки, со ранг 92.608.
Слободан Б. Мицковски – УКИМ, инженерство, со ранг 95.591.
Гоце Б. Спасовски – УКИМ, клиничка медицина, со ранг 99.611.
Билјана Бауер – УКИМ, клиничка медицина, со ранг 111.379.
Трифче Сандев – МАНУ, физика и астрономија, со ранг 177.093.
Валентин Мирчески – МАНУ, хемија, со ранг 256.018.
Леонид Д. Грчев – УКИМ, информациски и комуникациски технологии, со ранг 268.748.
Ратко К. Јанев – МАНУ, физика и астрономија, со ранг 323.166.

Рангирањата се однесуваат на композитниот цитатен показател и на научната област во која е класифициран секој истражувач. Светскиот ранг не претставува оценка за квалитетот на наставата, ниту е директна споредба на професорите во различни научни дисциплини.

Како се избираат научниците?

Листата Stanford/Elsevier се изработува врз основа на библиометриски податоци од базата Scopus. Методологијата е поврзана со истражувањето на професорот Џон П. А. Јоанидис од Универзитетот Стенфорд и користи композитен показател наречен c-score.

Овој показател не го мери само бројот на објавени трудови. Тој ги комбинира цитатите и различни показатели за научното влијание, вклучувајќи:

вкупен број цитати;
h-индекс;
h-index прилагоден според бројот на коавтори;
цитати на трудови во кои научникот е единствен автор;
цитати на трудови во кои е прв автор;
цитати на трудови во кои е единствен, прв или последен автор.

Во базата се прикажуваат показатели и со и без автоцитати, а се земаат предвид и податоци за повлечени трудови и цитирања поврзани со нив. Научниците со најмалку пет трудови можат да бидат опфатени со пресметките и со рангирањето во нивните научни области.

За да биде вклучен во листата, истражувачот треба да биде меѓу првите 100.000 научници според c-score или да се наоѓа во најдобрите два процента во својата главна потесна научна област. Затоа, листата не е ограничена на фиксни 100.000 имиња.

Годишно и кариерно влијание: што е разликата?

Stanford/Elsevier објавува два различни вида податоци.

Годишната листа го мери научното влијание во конкретна година. Во изданието за 2026 година, цитатните податоци се од календарската 2025 година.

Кариерната листа го мери научното влијание низ целата кариера, со податоци ажурирани до крајот на 2025 година.

Ова значи дека еден научник може да биде застапен на едната листа, на двете или да не биде застапен во конкретното издание. Отсуството од листата не значи дека истражувачот нема квалитетни трудови, туку дека неговиот композитен показател не го достигнал прагот за вклучување во конкретната база.

Што покажуваат податоците?

Најновото издание покажува дека македонски научници се застапени во повеќе области — од физика и астрономија до медицина, инженерство, економија, хемија и земјоделски науки.

Сепак, листата треба да се толкува како показател за цитатно научно влијание, а не како универзална оценка за „најквалитетни професори“. Таа не ги мери директно наставните способности, менторството, општествениот придонес или квалитетот на секој поединечен научен труд.

За целосна слика за македонската научна продукција, најважно е да се разгледаат и конкретните публикации, нивната цитираност, научната област, авторската улога и институционалната припадност.

Извор: Stanford/Elsevier, Updated science-wide author databases of standardized citation indicators, августовско ажурирање 2026 година; профилот на Македонија на платформата TOPSCINET; објавените институционални податоци на УКИМ и Универзитетот во Тетово.