INFOMAX.MK

Задолжителниот воен рок нема да биде воведен доколку се суди според програмата на Студентската листа во Србија за секторот одбрана. Наместо тоа, се предлага задржување на доброволното служење војска, со шестмесечно траење и финансиски стимулации за младите.

Во програмата се наведува дека масовното заминување на офицери, подофицери и професионални војници укажува на потребата од промени во системот.

Една од предложените мерки е шестмесечно доброволно служење воен рок, наместо задолжителната воена служба од 72 дена, која претходната власт планираше да ја воведе од 1 март 2027 година.

Студентската листа предвидува околу 3.000 лица годишно да служат доброволно. Тие би добивале најмалку 20.000 динари месечно, со признаен работен стаж, а целта е најмалку 25 до 30 отсто од нив подоцна да продолжат како професионални војници.

Планот предвидува и формирање активна резерва од 3.000 резервисти со постојан договор. Тие би биле ангажирани до 45 дена годишно, со плата, теренски додаток од околу 5.000 динари, дополнителна „тринаесетта плата“ или додаток од пет до десет проценти, како и олеснувања при вработување во државните институции.

„Ќе ги зголемиме издвојувањата за одбраната, кои ќе се користат за капитални проекти, воени резерви и развој на нови способности“, се наведува во програмата.

Студентската листа најавува и зголемување на основните плати на војниците, со дополнителни надоместоци за дежурства, ноќна работа и извршување опасни задачи. Теренските надоместоци, според предлогот, би се исплаќале во полн дневен износ.

За сите припадници на војската се предвидуваат и државни станбени кредити со субвенционирана камата од еден до два проценти. Според програмата, оваа мерка, заедно со дополнителни олеснувања, треба да помогне во решавањето на станбеното прашање на воениот персонал.

Повеќеслоен систем за противвоздушна одбрана и „паметни фабрики“

Во областа на противвоздушната одбрана, Студентската листа предлага изградба на интегриран повеќеслоен систем што би ја покривал целата територија на Србија. Тој би бил поврзан во мрежно-центричниот систем „СОВА 24“ и би имал три слоја според дострелот: краток од 20 до 30 километри, среден од 30 до 100, односно 170 километри, и долг дострел од 170 до 300 километри.

За военото воздухопловство се предвидува модернизација според фазен и финансиски одмерен план, со постојано дежурство за брза реакција.

Логистиката би се дигитализирала и би се потпирала на домашното производство, со инвестиции во Техничкиот ремонтен завод „Чачак“.

Најавена е и модернизација на српската наменска индустрија и трансформација на фабриките во таканаречени „паметни фабрики“.

„Ќе основаме Национален центар за воена електроника во соработка со техничките факултети и ќе започнеме програма за одбранбен софтвер. Воено-техничкиот институт и Воената академија ќе се фокусираат на развој на сложени борбени системи според потребите на Војската“, се наведува во програмата.

Доброволното служење воен рок веќе постои во Србија и трае шест месеци. Првите три месеци опфаќаат основна и специјалистичка обука во центрите за обука, а преостанатите три месеци се посветени на колективна обука и приспособување во единиците на српската војска.

Според актуелните прописи, за доброволно служење можат да се пријават мажи и жени, државјани на Србија, на возраст од 19 до 30 години, со најмалку завршено основно образование.

Најавена повторна истрага за сите смртни случаи во војската

Студентската листа посебно се осврнува и на смртните случаи во системот на одбраната. Меѓу нив се загинувањето на двајца гардисти во касарната Топчидер во 2004 година, падот на воениот хеликоптер во 2017 година и смртта на водник за време на воената вежба „Молскавичен удар“ на Пештер во 2021 година.

Во програмата се најавува повторно отворање и целосно расветлување на сите овие случаи.

„Ќе биде истражено и заминувањето на кадарот во 2017 година, со цел да се преиспита индивидуалната дисциплинска и кривична одговорност“, порачуваат од Студентската листа.

Најавено е и формирање нова независна меѓуресорска комисија на Владата, која би ги истражувала неправилностите, злоупотребите и корупцијата во производството, набавките и извозот на оружје.

Предвидено е и „Југоимпорт СДПР“ да продолжи да се занимава со трговија со оружје.

„Цивилната и демократската контрола врз системот на одбраната ќе се спроведува доследно преку Владата, Народното собрание, Заштитникот на граѓаните и Повереникот за информации. На раководните позиции ќе се поставуваат стручни и бескомпромитирани лица“, се наведува во програмата на Студентската листа.