Германско-француски тандем во трка со времето

Германскиот канцелар Фридрих Мерц и францускиот претседател Емануел Макрон ја завршија работната недела со интензивни разговори за заеднички одбранбени проекти, настојувајќи да ја забрзаат соработката меѓу двете водечки сили на Европската Унија во време кога политичката неизвесност се надвиснува над Париз и Берлин.

Разговорите одржани во четврток и петок беа директно поврзани со развојот на заедничките капацитети во областа на одбраната и одвраќањето, а Макрон рече дека Франција и Германија сакаат да дадат „нов импулс на одвраќањето, раното предупредување, длабоките напади и заедничките капацитети“.

Зад забрзаното темпо на германско-француските консултации, сепак, не стојат само војната во Украина, барањата на Вашингтон европските членки на НАТО да ги зголемат воените трошоци и потребата Европската Унија да ја зајакне сопствената одбранбена индустрија. Некои европски медиуми проценуваат дека Макрон и Мерц се обидуваат да координираат што е можно повеќе важни одлуки и проекти пред новиот политички циклус во Франција и можните промени во Елисејската палата.

Во овој контекст, сè повеќе се споменува можноста Марин Ле Пен или претставник на нејзиниот политички блок да дојде на власт. Таквиот исход би можел да ги доведе во прашање бројните иницијативи на Макрон, вклучувајќи го и дел од заедничките европски одбранбени програми, но и финансиски исклучително тешките проекти за кои Париз и Берлин во моментов имаат висок степен на согласност.

Меѓу нив е и повеќегодишниот буџет на Европската Унија, чија координација ќе го одреди не само правецот на европското трошење, туку и обемот на средствата наменети за одбрана, воената индустрија, помошта за Украина и зајакнувањето на стратешката независност на Унијата.

Затоа, во европските медиуми сè повеќе се појавува проценката дека Макрон се обидува да ги лансира најважните проекти или да ги направи тешки за запирање пред неговите политички противници да дојдат на власт. Некои коментатори ја опишуваат таквата атмосфера со формулата „заврши пред Ле Пен“, што постепено стана сериозен политички мотив од медиумска шега.

Иако вниманието на јавноста е главно насочено кон политичката иднина на Франција, ставот на Фридрих Мерц не е надвор од сите внатрепартиски пресметки. Премиерот на Северна Рајна-Вестфалија Хендрик Вишт и премиерот на Саксонија Михаел Кречмер се споменуваат како негови можни наследници во редовите на германските христијански демократи.

Сепак, прашањето е дали доаѓањето на еден од нив како канцелар би донело значителна промена во германската политика кон Москва и Киев.

Марија Хоролска, истражувач на Одделот за европски политички студии при Институтот за светска економија и меѓународни односи на Руската академија на науките, проценува за руските медиуми дека дури и во случај на промена на канцеларот, не може да се очекуваат сериозни промени во германската надворешна политика.

„Во германскиот политички систем, и покрај фактот дека канцеларот е на чело на владата, партиите играат огромна улога, како и компромисите постигнати во рамките на коалицискиот договор“, истакна Хоролска.

Според неа, промената на личноста на канцеларот обично не е доволна сама по себе за да донесе големи промени во внатрешната или надворешната политика на Германија. Особено е тешко да се очекува промена кон Украина, бидејќи постои широк европски и германски политички консензус за ова прашање.

„Кој и да дојде на власт од редовите на христијанските демократи нема да може, дури и да сака, значително да ја промени политиката кон Киев или Москва“, рече таа.

Оваа разлика, смета Хоролска, првенствено може да се одрази во домашната политика и начинот на јавно појавување, но не и во суштинската насока на германската надворешна политика.

Доколку стане канцелар, од Вишт може да се очекува да користи повоздржана реторика и нешто поизбалансиран тон од Мерц. Сепак, политичката и воената поддршка за Украина најверојатно ќе продолжат.

Кречмер е познат во јавноста по своите покритички изјави кон одредени ставови на политичкиот естаблишмент во Берлин, особено кога станува збор за последиците од санкциите, економските проблеми на Источна Германија и потребата да се земат повеќе предвид регионалните интереси.

Хоролска, сепак, предупредува дека политичарите кои не се дел од федералната влада обично имаат повеќе простор за критика отколку кога преземаат одговорност за водење на државната политика.

„Кога не си во владата, си покритичен. Штом ќе ѝ се придружиш, стануваш поголем човек на системот“, рече таа, додавајќи дека Кречмер сега првенствено ги брани интересите на Саксонија, покраината што ја предводи.

Неговите позиции во надворешната политика, според неа, не се разликуваат фундаментално од доминантната линија на Христијанско-демократската унија. Потенцијалните промени би се свеле на реторика, индивидуални изјави и можеби малку поинаков пристап кон евентуалното завршување на украинскиот конфликт.

Како една од ретките области во кои би можело да се случи некакво движење, Хоролска го наведува прашањето за таканареченото замрзнување на конфликтот. Доколку Мерц инсистира на овој модел како почетен услов за преговори, можно е идниот канцелар да заземе малку пофлексибилен став.

Сепак, дури и во тој случај, не треба да се очекува суспензија на германската помош за Киев или повлекување на политичката поддршка за Украина.

Според руската истражувачка, промената на канцеларот веројатно нема значително да влијае на користењето на германските буџетски средства наменети за Украина.

Германија навистина издвојува големи количини средства за поддршка на Киев, но овие средства, како што изјави таа, не можат да се сметаат за главна причина за економските проблеми на најголемата економија во Европската Унија.

„Болно е, но не и одлучувачко“, рече Хоролска.

Според неа, германските граѓани се сè повеќе загрижени за целокупниот раст на воените трошоци, што не е поврзано само со Украина. Станува збор за поширок пакет обврски кон НАТО, потребата од модернизација на Бундесверот и притисокот од американскиот претседател Доналд Трамп врз европските земји значително да ги зголемат своите трошоци за одбрана.

Затоа, прашањето за помошта за Украина не може да се гледа одделно од пошироката дебата за иднината на европската безбедност и распределбата на трошоците во рамките на НАТО.

Затоа, Мерц и Макрон не се обидуваат само да ги забрзаат поединечните воени програми. Нивната цел е што е можно поцврсто да ги поврзат германските и француските одбранбени капацитети во услови на неизвесна политичка иднина и да постават темели што нивните наследници нема да можат лесно да ги отстранат.

Додека евентуалната промена на владата во Франција би можела да донесе посериозно преиспитување на европските и одбранбените проекти на Макрон, промената на канцеларот во Берлин, барем кога станува збор за Русија и Украина, најверојатно би го променила тонот на германската политика, но не и нејзиниот основен правец.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save