НУКЛЕАРНА БОМБА ЗА УНИШТУВАЊЕ ПОДЗЕМНИ БУНКЕРИ: Што е американската Б61-11 и зошто се споменува во сценариото за напад врз Иран?

Американската нуклеарна бомба Б61-11, специјално конструирана за уништување длабоко закопани воени објекти и подземни бункери, повторно е во центарот на вниманието по шпекулациите за можен нуклеарен напад врз Иран. Станува збор за оружје кое може да навлезе во земјата пред да експлодира, а неговата намена е да предизвика разорен удар врз подземни структури.

Како што објавува специјализираниот портал „Clash Report“, Б61-11 е единствената американска нуклеарна бомба дизајнирана да навлезе во земјата пред детонацијата. Нејзината конструкција овозможува експлозијата да создаде силен ударен бран низ карпестата подлога, со што може да предизвика уривање на тунели и подземни објекти дури и на голема длабочина.

Ова оружје повторно се најде во фокусот откако американскиот коментатор Такер Карлсон на социјалната мрежа Икс објави дека администрацијата на Доналд Трамп можеби е на само неколку дена од одлука за нуклеарен напад врз Иран. Карлсон се повика на неименуван извор, тврдејќи дека конвенционалното оружје не може да пробие гранитна карпа со дебелина од околу 90 метри.

Сепак, важно е да се нагласи дека Карлсон конкретно не ја спомнал бомбата Б61-11, ниту американските власти или Израел потврдиле дека се разгледува ваква опција. „Clash Report“ посочува дека станува збор за анализа на можностите на ова оружје, а не за потврда дека е донесена одлука за негова употреба.

Бомба што продира во земјата пред експлозијата

Б61-11 е модификација на американското семејство нуклеарни бомби Б61, чии почетоци датираат од 1960-тите години. Во оперативна употреба е од 1997 година, кога ја замени моќната термонуклеарна бомба Б53 во улогата на оружје за уништување утврдени подземни цели.

Според податоците наведени од „Clash Report“, произведени се околу 50 вакви бомби, а нивната тежина изнесува приближно 550 килограми. Точната експлозивна моќ не е јавно објавена, но достапните процени се движат до околу 340 килотони, додека некои извори наведуваат и повисоки вредности.

Американските воздухопловни сили наведуваат дека специјално зајакнатата обвивка ѝ овозможува на бомбата да навлезе од околу 4,5 до 7,6 метри во земјата пред да експлодира. За време на тестирањата на Алјаска, тестните тела навлегле од околу 1,8 до три метри во замрзнатата почва.

Главната предност на ваквото оружје не е во тоа што физички може да достигне стотици метри под земјата, туку во ударниот бран што се пренесува низ карпите и може да предизвика сериозни оштетувања на подземните објекти.

Зошто се споменува планината Пикакс во Иран?

Посебен интерес за Б61-11 предизвикува планината Пикакс (Pickaxe Mountain), позната и како Кух-е Коланг Газ Ла, која се наоѓа јужно од иранскиот нуклеарен комплекс Натанц.

Според процените на аналитичарите, подземните објекти во оваа област би можеле да се наоѓаат на длабочина од околу 100 метри. Се верува дека Иран таму можеби преместил дел од својата инфраструктура за збогатување ураниум, додека Техеран негира дека на локацијата се одвиваат нуклеарни активности.

„Clash Report“ наведува дека моделите на Националните академии на САД покажуваат оти нуклеарен пенетратор со моќност од 300 килотони теоретски би можел сериозно да ги оштети тунелите во гранит на длабочина до околу 150 метри. Крајната теоретска граница за уништување на особено цврсти подземни цели се проценува на околу 200 метри.

Сепак, овие пресметки не претставуваат гаранција дека Б61-11 би можела да ги уништи објектите под планината Пикакс. Точната длабочина, геолошката структура и распоредот на подземните простории не се познати, а ни експлозивната моќ на конкретната бомба не е јавно потврдена.

Б61-11 или ГБУ-57: Која е разликата?

САД располагаат и со конвенционална противбункерска бомба ГБУ-57 МОР, тешка околу 13,6 тони. За разлика од Б61-11, таа не носи нуклеарна боева глава, туку конвенционален експлозив.

Според податоците на Би-Би-Си, ГБУ-57 може да пробие приближно 18 метри бетон или околу 61 метар земја. Иако навлегува подлабоко од Б61-11, нејзината разорна моќ е значително помала во споредба со нуклеарната експлозија.

И двете бомби може да ги носи стратешкиот бомбардер Б-2 Спирит. Б61-11 досега не била употребена во борбени услови, туку била тестирана со инертни и симулирани компоненти.

Нуклеарен напад би имал катастрофални последици

Употребата на Б61-11 не би значела дека радиоактивните последици ќе бидат ограничени под земјата. Според Националните академии на САД, ваквите пенетратори не можат да навлезат доволно длабоко за целосно да ја задржат нуклеарната експлозија под површината.

Тоа значи дека радиоактивниот материјал би можел да се прошири во околината, а последиците би зависеле од моќноста на експлозијата и временските услови, особено од правецот и брзината на ветерот.

Евентуалната употреба на нуклеарно оружје против Иран би претставувала историски преседан, со оглед на тоа што нуклеарно оружје не е употребено во војна од 1945 година.

Засега нема официјална потврда дека Вашингтон размислува за употреба на Б61-11 против Иран, а тврдењата за можен нуклеарен напад остануваат непотврдени.

Извор: Clash Report

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save