Полска ги предупреди сојузниците: Не преговарајте со Русија зад грбот на Источна Европа

Полска ги предупреди европските сојузници дека во преговорите за завршување на војната на Русија против Украина мора да се земат предвид безбедносните интереси на Источна Европа – регионот кој е најдиректно изложен на последиците од конфликтот.

„Последно што сакаме е Западна Европа да преговара со Русија преку главите на источноевропските земји“, изјави полскиот министер за надворешни работи Радослав Сикорски во четвртокот, на средба со новинари во Варшава на која присуствувал и „Еуроњуз“.

„Источна Европа и Скандинавија не смеат да бидат исклучени од разговорите. Станува збор за околу 120 милиони луѓе. Финска граничи со Русија, Норвешка граничи со Русија, балтичките земји граничат со Русија, а Полска граничи и со Русија и со Украина“, рече Сикорски.

Источноевропските земји со години предупредуваа дека Русија пред сè треба да се третира како безбедносна закана. Нивните предупредувања во голема мера беа игнорирани, дури и по незаконската анексија на Крим од страна на Русија во 2014 година. Нивната сериозност пошироко беше признаена дури по целосната руска инвазија врз Украина во февруари 2022 година.

На истата средба, полскиот премиер Доналд Туск ги повика европските партнери да бидат „многу внимателни“ во проценките за вистинските намери на рускиот претседател Владимир Путин, но и реалистични во однос на дипломатскиот процес предводен од САД.

„Во текот на зимата, Путин можеби ќе има помалку причини да постигне договор“, изјави Туск.

Русија продолжува со воздушни напади врз украинската енергетска инфраструктура, со цел да предизвика големи страдања кај населението во студените месеци.

Во меѓувреме, Москва ги интензивираше и хибридните напади врз дел од најсилните поддржувачи на Украина. Претходно оваа недела, Полска започна голема операција долж границата со руската ексклава Калининград, со цел да спречи можни саботажи.

„Според нашите информации и информациите на нашите сојузници, руската закана ќе продолжи да расте и можеме да очекуваме ескалација. Се разбира, први на удар би биле балтичките земји и Полска“, рече Туск, додавајќи дека неговата земја е „добро подготвена“ за сите сценарија.

Тој посочи дека е сè потешко да се направи разлика меѓу хибридна војна, сајбер-војна и провокации во близина на Русија и Калининград.

„Можеме да видиме дека сите овие работи се случуваат истовремено“, додаде полскиот премиер.

Во Варшава очекуваат дека американските преговори ќе имаат мал ефект доколку Путин не покаже вистинска подготвеност да ја заврши војната.

Пристапот на Вашингтон, кој на Москва ѝ нуди економски договори како поттик за постигнување дипломатско решение, предизвика несогласувања меѓу европските сојузници. Особено контроверзна е идејата, за која се пишува дека ја предложиле американските преговарачи, за повторно воспоставување на руските енергетски испораки кон Европа.

Полскиот министер за енергетика Милош Мотика ја оцени оваа идеја како „апсурдна“. Според него, враќањето на рускиот гас повторно би ја направило Европа ранлива на уцените на Путин, би било спротивно на американските економски интереси и дополнително би ги нарушило трансатлантските односи.

„Ако некој се залажува дека може да купи време со купување руски гас, тоа е многу кратковидна и многу скапа игра“, изјави Мотика, реагирајќи на барањата на десничарските партии во Европа за враќање на руските енергенси.

Тој порача дека Полска нема да ја менува својата позиција, без оглед на тоа кој е на власт.

Полска ја поддржува Мелони

Предупредувањето од Варшава доаѓа во пресрет на продолжувањето на трилатералните разговори меѓу Украина, Русија и САД на техничко ниво, кои следната недела треба да се одржат во Абу Даби.

На разговорите им претходеше 90-минутен телефонски разговор меѓу финскиот претседател Александер Стуб, норвешкиот премиер Јонас Гар Стере и рускиот претседател Владимир Путин.

Франција, Германија и Велика Британија, познати како групата Е3, заедно со Европската комисија и НАТО, се подготвени да се вклучат во пошироки мултилатерални разговори по средбата во Абу Даби.

Истата група оваа недела се сретна со американски претставници за да ја унапреди работата на безбедносните гаранции и повоената обнова на Украина.

Овие случувања се меѓу најсилните досегашни сигнали дека Европа е подготвена директно да разговара со Русија за изнаоѓање трајно решение за војната, која може долгорочно да ја промени безбедносната архитектура на континентот.

Но, иницијативата предизвика остри реакции кај италијанската премиерка Џорџа Мелони. Таа испрати критичко писмо до претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, во кое го осуди „хаосот“ во форматите на преговори и побара назначување единствен претставник кој ќе ја обедини европската позиција.

„Не правиме ништо друго освен што им служиме на интересите на оние кои сакаат војната да продолжи. Сметам дека тоа е неприфатливо, бидејќи се во прашање човечки животи и иднината на нашата безбедност“, напиша Мелони.

Таа додаде дека Италија нема да прифати преземање обврски за кои се преговара без јасен мандат, а кои подоцна ќе треба да ги спроведува нејзината земја.

Во одговорот, Кошта се согласи ова прашање да биде разгледано на неформалниот самит на ЕУ следната недела во Даблин, Ирска, кој ќе се одржи веднаш по средбата во Абу Даби.

Запрашан за писмото на Мелони, Сикорски изрази согласност со нејзините забелешки.

„Потребно е Европа да има легитимно претставништво во процесот, бидејќи ние плаќаме цена за оваа војна. Нашите интереси се многу поголеми, затоа што станува збор за нашата безбедност, особено кога Русите повторно се враќаат на ултиматумите од 2021 година“, рече Сикорски, потсетувајќи на барањата што Москва тогаш ѝ ги упати на НАТО пред почетокот на војната.

Тој посочи дека останува отворено прашањето кое европско тело или формат е најсоодветен за претставување на Унијата во преговорите.

Сикорски, како и Кошта во својот одговор, се повика на Договорот од Лисабон, според кој заедничката надворешна политика на ЕУ треба да ја води претседателот на Европскиот совет или високиот претставник за надворешна политика, функција што ја извршува Каја Калас.

„Договорот од Лисабон предвидува единствена надворешна политика. Кога ќе излезете надвор од рамките на Договорот, работите стануваат многу сложени. Мојата претпочитана опција е да се придржуваме до Договорот, а можеби и да ги вклучиме Британците. Но, процесот е во тек“, изјави Сикорски.

Сепак, САД, кои ги организираат разговорите, се чини дека повеќе ја претпочитаат Европската комисија, која управува со финансиската поддршка за Украина и со санкциите против Русија.

Моќниот шеф на кабинетот на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, Бјорн Зајберт, се наметна како активен соговорник со специјалните американски пратеници Стив Виткоф и Џаред Кушнер.

Во меѓувреме, Кушнер објави долг текст на социјалните мрежи за иднината на европската безбедносна архитектура и потребата да се надминат „деценискиот период на недоверба“.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save