INFOMAX.MK

Македонските домаќинства би можеле да добијат повеќе часови со евтина електрична енергија, различни летни и зимски тарифи и нов распоред приспособен на периодите кога струјата на берзите е најевтина.

Регулаторната комисија за енергетика разгледува промена на тарифниот систем, со која дневната евтина тарифа би можела да се продолжи од сегашните два на четири часа, а пониската цена да биде достапна и во сабота.

Една од опциите што се анализира е евтината струја во текот на денот да биде достапна од 11 до 15 часот. Причината е зголеменото производство од фотоволтаичните централи, поради кое во овој период често има вишоци на електрична енергија и значително пониски берзански цени.

Претседателот на РКЕ, Ацо Ристов, посочи дека сегашниот распоред повеќе не одговара целосно на промените на енергетскиот пазар. Најскапите часови сега често се во вечерниот период, кога потрошувачката расте, додека во текот на сончевите часови производството е поголемо, а цената на струјата паѓа.

Се предлагаат посебни летни и зимски тарифи

Инженерите подолго време бараат евтината тарифа да не биде утврдена според старите навики, туку да ги следи реалните цени на електричната енергија.

Според нивниот предлог, во летниот период домаќинствата би можеле да имаат вкупно 115 часа евтина струја неделно. Од нив, 75 часа би биле во работните денови, во периодите од 23 до 7 часот и од 9 до 18 часот, додека уште 40 часа би биле достапни за време на викендите.

Се предлага и дополнителен период во кој струјата би била двојно поевтина, од 9 до 18 часот за време на викендите.

Во зимската сезона, поради различното производство и зголемената потрошувачка, предлогот предвидува 101 час евтина струја неделно. Во работните денови пониската тарифа би важела од 22 до 7 часот и од 10 до 16 часот, додека за викендите се предлага посебен продолжен период.

Станува збор за предлог на инженерите, а не за веќе донесена одлука на Регулаторната комисија. РКЕ засега анализира проширување на дневната евтина тарифа, нејзино воведување во сабота и можни измени на блок-тарифите.

Пониските берзански цени треба да ги почувствуваат и граѓаните

Главното прашање е дали новиот тарифен систем навистина ќе донесе пониски сметки или само ќе го премести периодот во кој граѓаните ја користат евтината струја.

Инженерите предупредуваат дека рокот за донесување на новиот тарифен систем е пробиен за неколку месеци. Тие бараат РКЕ да објасни зошто домаќинствата сè уште не ги чувствуваат придобивките од периодите во кои на пазарот има евтина електрична енергија.

Нивниот став е дека доколку и Регулаторната комисија признава оти од 11 до 15 часот има вишоци и ниски берзански цени, тогаш нема оправдување измените дополнително да се одложуваат.

Сепак, продолжувањето на евтината тарифа не значи автоматски и пониска вкупна сметка за секое домаќинство. Крајниот ефект ќе зависи од тоа дали ќе се менува цената по киловат-час, кои часови ќе бидат укинати или додадени и како ќе бидат поставени границите на блоковите.

Особено важно ќе биде дали продолжувањето на дневната евтина тарифа ќе биде дополнување на постојните часови или дел од ноќната евтина тарифа ќе биде скратен и префрлен во периодот кога има најголемо производство од сончевите електрани.

Промената може да влијае врз семејните буџети

Електричната енергија има значително учество во трошоците на домаќинствата, особено кај семејствата што ја користат за загревање и ладење на домовите.

Податоците од Анкетата за потрошувачката на енергија во домаќинствата, пренесени од ТВ 24, покажуваат дека околу 62 проценти од вкупната домашна потрошувачка на енергија е поврзана со загревањето на домовите. Поради тоа, секое реално намалување на цената или проширување на евтините периоди може директно да се одрази врз семејниот буџет.

Новиот модел би можел да ги поттикне граѓаните машините за перење, бојлерите, клима-уредите и другите поголеми потрошувачи да ги користат во периодите кога системот располага со повеќе и поевтина електрична енергија.

Тоа би помогнало и во растоварувањето на мрежата во вечерните часови, кога истовремено се вклучуваат голем број уреди и цената на електричната енергија е повисока.

Конечниот тарифник треба да покаже дали најавените промени ќе бидат вистинско олеснување за граѓаните или само нов распоред на истите трошоци. Додека нема официјална одлука, часовите и сезонските периоди остануваат предлози што се разгледуваат, а не правила што веќе се применуваат.