Црна Гора: Поддршка за зајакнувањето на заштитата на владеењето на правото, но бара објективни критериуми

Црна Гора ги поддржува новите заштитни механизми со кои би се спречило идните членки на ЕУ да отстапат од владеењето на правото и демократските стандарди, но само доколку тие се засноваат на објективни критериуми за проценка на системските прекршувања, изјави амбасадорот на земјата во ЕУ за Euronews. Црна Гора е најнапредната земја кандидат во процесот на пристапување и има за цел да стане 28-та членка на ЕУ во 2028 година. Сепак, нејзината кандидатура би можела да биде отежната поради низа предлози за промена на начинот на кој функционира проширувањето.

Главен меѓу нив е предлогот на пет од шесте основачки членки на ЕУ за воведување посилни заштитни механизми против демократското назадување по пристапувањето — лекција извлечена од искуството со Унгарија под водство на Виктор Орбан.

Петар Марковиќ, шефот на мисијата на Црна Гора во ЕУ, за Euronews изјави дека неговата земја поддржува построги заштитни механизми, нагласувајќи дека, според периодичниот извештај на Европската комисија, Црна Гора веќе постигнува подобри резултати од некои земји членки во реформите поврзани со владеењето на правото.

„Црна Гора има интерес да воведе гаранции чија цел е одржување на стандардите на ЕУ. Но, потенцијалните прекршувања би морале да се проценуваат од случај до случај, врз основа на објективни критериуми со кои би се докажало систематско назадување“, рече тој.

Марковиќ истакна дека критериумите мора да бидат усогласени пред почетокот на членството и дека не треба да се користат за однапред да му се ограничи правото на глас на новиот член преку преоден период — потег што тој го оцени како политички и правно сомнителен, предупредувајќи дека тоа би можело фактички да создаде членство од втор ред.

Во исто време, амбасадорот призна дека еден од главните мотиви на Црна Гора за прифаќање на нови заштитни механизми е тоа што тие би можеле да го олеснат процесот на ратификација, обезбедувајќи дополнителни гаранции, особено во услови кога политичкиот спектар во некои од основачките земји се придвижува надесно и станува поскептичен кон проширувањето.

Реформа на методологијата

Друг предлог што е на маса е „постепената интеграција“, иницирана од Франција и Германија, со која на земјите кандидати би им се овозможило да ги почувствуваат придобивките од членството во ЕУ уште во раните фази, како што напредуваат низ процесот на пристапување.

„Предолго време немаше вистинска дискусија за методологијата на проширувањето“, рече Марковиќ, поздравувајќи го повторното поставување на проширувањето како врвен политички приоритет во европските престолнини.

Сепак, тој смета дека по 14 години интензивна работа во процесот на пристапување, би било неправедно правилата да се менуваат во оваа доцна фаза — особено затоа што Црна Гора беше првата земја што ја прифати актуелната методологија и е најнапредната земја што се приближува кон целта според сегашните правила.

„Ова не е прашање на тоа што заслужуваме. Ова е рационален избор. Дискусиите за нова методологија треба да се фокусираат на земјите кандидати за кои сегашната методологија не дала резултати. За Црна Гора, таа јасно дала резултати“, додаде Марковиќ.

„Стратешки гледано, влогот не би можел да биде поголем. ЕУ има вистинска шанса да го неутрализира ефектот од Брегзит и повторно да започне со проширување“, заклучи Марковиќ.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save