Поранешниот бугарски претседател Росен Плевнелиев, четворица поранешни премиери, поранешни министри, високи воени офицери, дипломати и јавни личности побараа од владата на Румен Радев решителни мерки за заштита на националната безбедност. Тие предупредуваат дека нападите со дронови врз трговски бродови во Црното Море и активностите што им се припишуваат на руските служби ја зголемуваат опасноста за Бугарија и регионот.

Во отворен апел упатен до бугарските граѓани, парламентот, владата, Европската Унија и НАТО, потписниците повикуваат државата да не се потпира на политички уверувања и надеж дека добрите односи со Москва ќе ја заштитат од војна, туку да покаже дека има капацитет да ги брани своите граѓани.

Меѓу потписниците се Росен Плевнелиев, претседател на Бугарија од 2012 до 2017 година, и четворица поранешни премиери: Бојко Борисов, долгогодишен лидер на партијата ГЕРБ; Иван Костов, кој ја предводеше бугарската влада од 1997 до 2001 година; Кирил Петков, еден од основачите на движењето „Продолжуваме со промената“; и Николај Денков, кој беше премиер во 2023 и 2024 година.

Апелот го поддржуваат и поранешни министри за одбрана и надворешни работи, меѓу кои Тодор Тагарев, Соломон Паси, Надежда Нејнски и Велизар Шаламанов, како и дипломати, безбедносни експерти и високи офицери од резервниот состав. Списокот на потписници е објавен во бугарските медиуми.

Повод за апелот се повторените напади со дронови врз трговски бродови во Црното Море, вклучително и во близина на бугарскиот брег и во романски територијални води. Потписниците сметаат дека Бугарија треба да ги зајакне своите воени капацитети, надзорот над воздушниот и поморскиот простор и соработката со сојузниците од НАТО и ЕУ.

Во документот се критикува и пристапот на владата кон утврдувањето на одговорноста за нападите. Авторите наведуваат дека отсуството на конечни докази за секој поединечен напад не смее да биде изговор за недостиг од подготовка.

Апелот доаѓа и во услови на граѓански протести во Софија против премиерот Румен Радев и претседателката Илијана Јотова. Незадоволството е поврзано со реакцијата на властите на нападите врз бродовите во Црното Море.

Потписниците нагласуваат дека не повикуваат на проширување на војната, туку на мерки со кои би се спречило Бугарија да биде вовлечена во неа. Нивната главна порака е дека мирот не се зачувува со отстапки и надежи за политичка благонаклонетост, туку со подготвена одбрана и координација со сојузниците.

Подолу е целосниот текст на отворениот апел.

ОТВОРЕН АПЕЛ

До:

• Граѓаните на Бугарија
• Народното собрание
• Владата
• Европската Унија и НАТО

Црното Море се претвора во воена зона. Бугарија мора да биде подготвена да се брани.

Повторените напади со дронови врз трговски бродови во Црното Море, вклучително и во близина на бугарскиот брег и во романските територијални води, како и утврдените диверзантски операции на руските служби на територијата на двете земји во последните години, се знак за зголемување на ризиците и заканите за безбедноста на Бугарија и регионот.

Ова не се само инциденти што ја засегаат пловидбата. Тие го отвораат прашањето за заштитата на граѓаните, критичната инфраструктура и националниот суверенитет. Можеме да имаме различни процени за степенот на ризикот – дали сме сведоци на нова фаза на ескалација, подготовка за поширока конфронтација или нејзините први манифестации. Но, трендот на зголемување и проширување на воениот ризик во Црното Море е очигледен.

Секој поединечен случај мора да биде истражен, а одговорноста да биде утврдена врз основа на докази. Но, отсуството на конечна атрибуција за секој конкретен напад не може да биде оправдување за неактивност и неподготвеност.

Нашата загриженост е дека Бугарија, со оглед на сегашната состојба на вооружените сили и во услови на кампања за ширење страв и парализирање на општеството, се соочува со зголемените ризици под политичко раководство кое не покажува неопходна решителност и подготвеност за заштита на националната безбедност и интересите на граѓаните.

Ги повикуваме бугарските граѓани

👉 Да бараат од политичарите не ветувања дека Бугарија ќе биде поштедена од војна благодарение на добрите односи со Кремљ, туку докази дека државата е способна да ги заштити своите граѓани и дека презема соодветни мерки.

👉 Мирот не се гарантира со надежта дека Путин ќе нè поштеди ако се дистанцираме од Украина, ЕУ и НАТО. Мирот се брани со борбено способни вооружени сили, ефикасни безбедносни служби, современи системи за надзор, веродостојно одвраќање и, пред сè, тесна координација и заеднички напори со нашите сојузници и партнери од ЕУ и НАТО.

👉 Одбраната не значи желба за војна. Бугарија нема намера да нападне никого. Одбраната значи подготвеност да не дозволиме агресијата да стигне до нашиот дом.

Претстојните претседателски избори овозможуваат прашањата за безбедноста, сојузничката солидарност и местото на Бугарија во европската политика јасно да бидат поставени пред јавноста.

Ја повикуваме бугарската влада

👉 Да ја стави националната безбедност над актуелните политички соображенија и да преземе конкретни мерки:

👉 Недвосмислено да ја осуди ескалацијата на руските воени дејства во Црното Море и неговото претворање во зона со зголемен воен ризик.

👉 Да ги зајакне надзорот и заштитата на воздушниот и поморскиот простор со сопствени средства и преку тесна соработка во рамките на НАТО.

👉 Да го забрза развојот на капацитетите за справување со беспилотни системи, користејќи го во најголема можна мера искуството на Украина.

👉 Да обезбеди ефикасна координација меѓу вооружените сили, безбедносните служби и цивилните институции, вклучително и во однос на операциите за дестабилизација и саботажа.

👉 Активно да соработува со сојузниците за заштита на пловидбата, пристаништата и критичната инфраструктура во Црното Море.

Владата не треба само да утврдува што веќе се случило, туку и да гарантира дека Бугарија е подготвена за следната закана.

Ги повикуваме нашите сојузници и партнери од ЕУ и НАТО

👉 Безбедноста на Црното Море да ја третираат како непосреден приоритет и да ја засилат координираната одбрана на источното крило на Алијансата.

Потребни се интегриран поморски и воздушен надзор, навремена размена на разузнавачки информации, заеднички капацитети за справување со воздушни и поморски дронови и конкретни мерки за заштита на трговската пловидба, пристаништата и енергетската инфраструктура.

Бугарија треба да биде иницијатор и активен учесник во овие напори, а не слаба алка во заедничката одбрана на сојузниците.

Мирот бара подготвеност

Не сакаме проширување на војната. Сакаме да спречиме Бугарија да биде вовлечена во неа. Но, тоа не може да се постигне со повлекување, политички уверувања или надеж за благонаклонетост од Москва.

Отсуството на подготвеност за реакција го зголемува ризикот од нови провокации и нови напади.

Колку повеќе ресурси од ЕУ и НАТО успееме да привлечеме и колку подобро Бугарија е подготвена да се брани, толку поубедливо ќе биде одвраќањето и толку поголема ќе биде можноста мирот да се зачува.

👉 Ги повикуваме граѓаните да бараат одговорност, владата да дејствува, а ЕУ и НАТО да ја зајакнат заедничката одбрана на Црното Море.

Не смееме да го чекаме следниот потонат брод, нападнат објект од критичната инфраструктура, терористички напад или жртви за да го признаеме обемот на ризикот и потребата од подготовка.

Националната безбедност не смее да биде заложник на политички илузии. Мирот е цел. Одбраната е обврска.

Софија, 15 октомври 2026 година.

Апелот е отворен за приклучување на стручни лица со искуство во надворешната политика, одбраната и безбедноста.

Досегашни потписници

Претседател

• Росен Плевнелиев – претседател на Бугарија од 2012 до 2017 година.

Поранешни премиери

• Бојко Борисов
• Иван Костов
• Кирил Петков
• Николај Денков

Министри

• Ању Ангелов
• Асен Василев
• Атанас Запрјанов
• Бојко Ноев
• Валентин Радев
• Велизар Шаламанов
• Гергана Паси
• Даниел Митов
• Корман Исмаилов
• Лидија Шулева
• Меглена Кунева
• Надежда Нејнски
• Николај Ненчев
• Николај Свинаров
• Румјана Бачварова
• Соломон Паси
• Тодор Тагарев
• Трајчо Трајков
• Борислав Сандов
• Николај Василев
• Лачезар Борисов

Високи офицери од резервниот состав

• Генерал-потполковник Чавдар Червенков
• Генерал-мајор Стефан Димитров
• Бригаден генерал Динко Иванов

Дипломати и јавни личности

• Валери Рачев
• Весела Чернева
• Димитар Ивановски
• Елена Поптодорова
• Иван Анчев
• Илијан Василев
• Орхан Исмаилов
• Радан Канев
• Стефан Тафров
• Стојан Сталев
• Јордан Божилов
• Константин Валков
• Емил Џасим

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save