ЕВРОПА ПРЕД НОВА ЕНЕРГЕТСКА КРИЗА: Цената на природниот гас достигна 100 евра – највисоко ниво од кризата во 2022 година

Цената на природниот гас во Европа денеска, 28 октомври, ја достигна психолошката граница од 100 евра за мегават-час, за првпат од декември 2022 година, кога континентот се соочуваше со една од најтешките енергетски кризи во својата историја.

Според податоците на берзата ICE, референтните фјучерси за природен гас на холандскиот пазар TTF накратко достигнале 100 евра за мегават-час околу 15:35 часот по средноевропско време, што претставува раст од приближно 4 проценти во однос на претходната трговска сесија.

Ројтерс објавува дека цените на европскиот гас сега се приближно трипати повисоки отколку пред почетокот на војната со Иран, а главните причини се прекините во снабдувањето со течен природен гас од Блискиот Исток и загриженоста околу европските резерви пред почетокот на зимата.

ВОЈНАТА СО ИРАН ЈА ТУРКА ЕВРОПА КОН НОВ ЕНЕРГЕТСКИ ШОК

Ескалацијата на воениот конфликт на Блискиот Исток сериозно ги наруши глобалните текови на течен природен гас (ЛНГ), особено испораките од Катар, еден од најголемите светски извозници.

Проблемите со поморскиот транспорт низ Ормускиот Теснец и намалените испораки од Персискиот Залив ја засилија конкуренцијата меѓу европските и азиските купувачи за ограничените количини гас на меѓународниот пазар.

Дополнителен удар претставува продолжувањето на прекините во испораките од катарската компанија QatarEnergy.

Според Ројтерс, италијанската енергетска компанија Edison добила известување дека суспензијата на испораките ќе продолжи до крајот на декември. Со тоа ќе бидат погодени уште три товари со течен природен гас наменети за Италија.

ЕВРОПСКИТЕ РЕЗЕРВИ НА ГАС НА НАЈНИСКО НИВО ЗА ОВОЈ ПЕРИОД ОД 2009 ГОДИНА

Ситуацијата дополнително ја усложнува ниската исполнетост на европските складишта.

Според пазарните податоци, резервите на природен гас во Европската Унија се пополнети околу 75 проценти, што претставува најниско ниво за овој период од годината од 2009 година.

За споредба, петгодишниот просек за крајот на октомври изнесува приближно 86 проценти.

Тоа значи дека Европа влегува во зимската сезона со значително помал енергетски резервен капацитет од вообичаеното, додека снабдувањето од Блискиот Исток останува нарушено.

НОВ УДАР ЗА ЕВРОПСКАТА ИНДУСТРИЈА И ДОМАЌИНСТВАТА

Поскапувањето на природниот гас веќе создава дополнителен притисок врз европската економија.

Особено погодени се индустриите кои користат големи количества гас како енергенс или суровина, вклучувајќи ги производителите на вештачки ѓубрива, хемиската индустрија и металургијата.

Според Ројтерс, дел од европските компании веќе го намалиле производството поради високите енергетски трошоци.

Истовремено, поскапувањето на гасот се пренесува и врз пазарот на електрична енергија, бидејќи електраните на природен гас често ја одредуваат цената на струјата во периодите на најголема потрошувачка.

Тоа создава ризик од нов инфлаторен притисок, повисоки производствени трошоци и дополнително поскапување на производите и услугите.

ЌЕ СЕ ПОВТОРИ ЛИ ЕНЕРГЕТСКАТА КРИЗА ОД 2022 ГОДИНА?

Последен пат Европа се соочи со вакви цени во декември 2022 година, по руската инвазија врз Украина и драматичното намалување на испораките на руски природен гас.

Во екот на тогашната криза, цените на европскиот пазар надминуваа 300 евра за мегават-час.

Иако сегашното ниво од 100 евра е значително пониско од историските максимуми, аналитичарите предупредуваат дека нарушеното снабдување и потребата од повторно полнење на складиштата би можеле да ги задржат цените високи и во текот на 2027 година.

Дури и во случај на завршување на конфликтот на Блискиот Исток, обновувањето на глобалните испораки и европските резерви би можело да потрае.

За Македонија, која е поврзана со европските енергетски пазари, ваквиот развој претставува дополнителен ризик од зголемување на увозните трошоци за природен гас и електрична енергија. Сепак, движењето на берзанските цени не значи автоматско и моментално поскапување за домашните потрошувачи, бидејќи влијанието зависи и од договорите за снабдување и регулаторните механизми.

Европа повторно се соочува со сериозен енергетски предизвик, овојпат поттикнат од војната на Блискиот Исток, нарушените глобални испораки и недоволните резерви пред зимата.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save