INFOMAX.MK

НАТО има подготвено околу 4.000 страници воени планови само за одбраната на своето источно крило, кои опфаќаат сценарија од помали безбедносни кризи и мешање на територијата на земјите членки, па сè до ситуација во која би бил активиран членот 5 за колективна одбрана.

Ова го изјави претседателот на Воениот комитет на НАТО, италијанскиот адмирал Џузепе Каво Драгоне, по состанокот на Воениот комитет на Алијансата во Копенхаген.

Според него, НАТО не располага само со планови на хартија. Алијансата веќе ги има командните структури, војниците и вооружувањето потребни за нивно спроведување, а паралелно продолжува да ги зголемува и модернизира своите сили.

Од ограничен инцидент до член 5

Особено значајно е што плановите не се однесуваат само на сценарио на класична голема војна.

Според информациите објавени по состанокот, тие треба да овозможат реакција на различни степени на ескалација – од ограничени кризи и непријателско мешање на територијата на членка на НАТО, до директен вооружен напад што би можел да доведе до активирање на членот 5.

Членот 5 е основата на системот за колективна одбрана на Алијансата: вооружен напад врз една членка се смета за напад врз сите.

Тоа е особено важно во услови кога европските земји сè почесто предупредуваат дека потенцијалната конфронтација не мора да започне со колони тенкови кои ја преминуваат границата.

Кибернапади, саботажи, беспилотни летала, нарушување на воздушниот простор, операции против критична инфраструктура и други хибридни активности можат да создадат многу посложена ситуација во која НАТО најпрво ќе мора да утврди што точно се случило и кој е одговорен.

Порака за одвраќање

Каво Драгоне испрати и јасна порака до секој потенцијален противник кој би размислувал за напад врз една од 32-те членки на Алијансата.

Неговата суштинска порака е дека евентуалниот напаѓач денес има **многу повеќе да загуби отколку да добие** од конфликт со НАТО.

Иако во оваа конкретна порака не мора секогаш експлицитно да се именува Русија, контекстот е јасен: најголем дел од зајакнувањето на источното крило во последните години е поврзано со руската војна против Украина и со проценките на НАТО за безбедносната закана од Москва.

Каво Драгоне и претходно ја користеше истата логика на одвраќање, нагласувајќи дека Алијансата останува подготвена да ја брани својата територија. Во март тој изјави дека „ако некој нападне еден од нас, има повеќе да загуби отколку да добие“.

Источното крило станува центар на европската одбрана

Од Балтикот до Црното Море, источната граница на НАТО во последните години се претвора во еден од најсилно чуваните простори во Европа.

Полска и балтичките држави се особено чувствителни на можноста за директна или хибридна конфронтација со Русија, додека Финска и Шведска со своето членство дополнително ја променија стратегиската карта на северна Европа.

НАТО паралелно работи и на дополнително зајакнување на противвоздушната и противдронската одбрана долж источната граница. Каво Драгоне претходно потврди дека се развива интегриран систем за спротивставување на беспилотни летала долж источниот фронт, од Балтикот до Црното Море.

Токму затоа бројката од **4.000 страници оперативни планови** е значајна. Таа покажува колку детално НАТО се обидува однапред да разработи различни сценарија, вклучувајќи го процесот на донесување одлуки, распоредувањето сили и начинот на реакција при различни степени на криза.

НАТО: Не се работи само за планови на хартија

Клучниот дел од изјавата на Каво Драгоне е уверувањето дека зад документите стојат реални воени капацитети.

Според него, командната структура, војниците, системите и оружјето се подготвени, а Алијансата продолжува да ја зголемува својата способност за одговор.

Воените планови, сепак, сами по себе не значат дека НАТО очекува непосреден напад. Одбранбените организации рутински изработуваат планови за различни можни сценарија, а нивната главна функција е силите однапред да знаат како да реагираат доколку кризата стане реалност.

Но фактот дека НАТО јавно зборува за обемот на подготовките на источното крило испраќа политичка и воена порака на одвраќање.

Пораката од Копенхаген е дека доколку кризата на источната граница премине од хибридни инциденти во директен вооружен напад, Алијансата сака потенцијалниот противник однапред да знае дека постојат разработени планови, командна структура и сили за одговор.

И во сегашниот европски безбедносен контекст, главната адреса на таквото предупредување не е тешко да се препознае.

🇪🇺 NATO’s top military officer says the alliance has 4,000 pages of plans ready for its eastern flank.

Giuseppe Cavo Dragone says those plans cover everything from smaller crises and interference on NATO territory to an Article 5 scenario, insisting the troops, command structure…

— Mario Nawfal (@MarioNawfal) September 19, 2026