Европа подготвува црвена линија кон Москва: Што ако руска хибридна операција убие граѓани на ЕУ или НАТО?

Европските министри за надворешни работи ќе се обидат да договорат како Европа би реагирала доколку некоја од хибридните операции што западните влади ѝ ги припишуваат на Русија заврши со смрт на граѓани на Европската Унија или НАТО.

Според Politico, прашањето треба да биде разгледано на маргините на Генералното собрание на Обединетите нации во Њујорк, во момент кога европските безбедносни служби предупредуваат на зголемен ризик од саботажи, кибернапади и други операции на европска територија.

Двајца дипломати од ЕУ изјавиле за Politico дека министрите сакаат да утврдат можен заеднички курс доколку дојде до сценарио во кое хибридна операција ќе предизвика човечки жртви.

Еден од дипломатите предупредил дека, со оглед на обемот и карактерот на активностите што европските влади ѝ ги припишуваат на Москва, ризикот од жртви се зголемува. Според неговата оценка, досегашното избегнување човечки жртви во такви инциденти делумно било прашање на среќа.

Прашањето што Европа мора да го реши: Кога хибриден напад станува напад?

Тоа отвора исклучително чувствителна безбедносна дилема.

Класичниот вооружен напад е релативно лесно препознатлив. Но што се случува ако цивили загинат при саботажа на железница? Што ако експлозија уништи фабрика за оружје? Или ако кибернапад предизвика прекин во критична инфраструктура со човечки жртви?

И уште поважно: како треба да реагираат ЕУ и НАТО ако разузнавачките служби утврдат дека операцијата била организирана од руски државни структури, но ја извршиле посредници?

Токму ваквите сценарија се суштината на сегашните разговори.

НАТО официјално наведува дека руските хибридни активности против сојузниците опфаќаат саботажи, насилство, кибероперации, електронско попречување, дезинформации, политичко влијание и други активности преку посредници. Алијансата наведува и дека повеќе лица во европски држави веќе биле обвинети или се под истрага за активности поврзани со непријателско државно дејствување.

Стравот е дека следниот инцидент може да има жртви

Европската загриженост дополнително се зголеми по неодамнешниот инцидент на аеродромот Лајпциг/Хале во Германија.
Во август таму беше откриен дрон со експлозив во ограничената зона на товарниот терминал, во близина на пистата. Случајот стана дел од пошироката европска дебата за руските хибридни операции и за тоа колку далеку Москва е подготвена да оди без да премине кон отворен воен напад.

Полска, балтичките држави и други членки на НАТО истовремено предупредуваат за закани кон железници, мостови, гранични премини, одбранбени компании и друга инфраструктура поврзана со поддршката за Украина.

ЕУ веќе подготвува затворени безбедносни разговори

Според информациите објавени денеска, дипломатската активност не завршува со разговорите во Њујорк.

Претставници на земјите членки треба оваа недела да се состанат и во безбедносно заштитен објект на Советот на ЕУ за да разговараат за хибридната закана.

Тоа покажува дека европските влади се обидуваат однапред да одговорат на прашањето што би се случило доколку следната саботажа или друга операција заврши со загинати.

ЕУ веќе располага со таканаречена Hybrid Toolbox, која овозможува координирани дипломатски, економски и други мерки против актери одговорни за хибридни операции. Европските институции одамна предупредуваат дека саботажи или кибернапади врз критична инфраструктура можат да предизвикаат последици споредливи со физички напад.

Дали тоа може да значи активирање на член 5?

Не автоматски.

Фактот дека граѓани на НАТО би загинале во хибридна операција сам по себе не значи автоматско активирање на член 5 од Северноатлантскиот договор.

Прво би требало да се утврдат природата на нападот, неговиот извршител, степенот на државна вмешаност и тежината на последиците. Потоа сојузниците политички би оценувале дали инцидентот достигнува праг што бара колективен одговор.
НАТО, сепак, веќе официјално ја опишува засилената руска хибридна кампања како закана за безбедноста на Алијансата и вели дека сојузниците ќе продолжат заеднички да ги координираат своите реакции.

Европа сака план пред да се случи најлошото

Тоа е суштината на разговорите во Њујорк.

Европските влади не сакаат првпат да почнат да разговараат за заеднички одговор откако веќе ќе има загинати.
Затоа министрите ќе се обидат однапред да дефинираат политички опции и механизми за координација ако некоја идна операција за која ќе биде утврдена руска одговорност резултира со смрт на европски или НАТО граѓани. RBC Ukraine
Но засега нема јавна информација дека е договорен конкретен пакет мерки, а уште помалку дека ЕУ договорила автоматски воен одговор.

Она што се менува е прагот на загриженост: европските дипломати веќе отворено разгледуваат сценарио во кое хибридната конфронтација со Русија повеќе нема да завршува само со оштетена инфраструктура или киберсистеми, туку и со човечки жртви.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save