INFOMAX.MK

Новата ескалација на Блискиот Исток и растот на цената на нафтата повторно го отвораат прашањето колку македонската економија е подготвена за уште еден надворешен ценовен шок.

Најголемата опасност за Македонија не е директно воено-безбедносна, туку економска. Земјата е силно зависна од увоз на енергенси, што значи дека поскапувањето на нафтата на светските пазари постепено може да се пренесе врз цените на горивата, транспортот, производството и на крај врз речиси сите производи што ги купуваат граѓаните.

Посебна причина за загриженост е новата криза околу снабдувањето со саудиска нафта. По нападите врз саудискиот нафтовод Исток-Запад, европските рафинерии веќе бараат алтернативни извори на сурова нафта. Нафтоводот е исклучително важен бидејќи овозможува транспорт од источните саудиски наоѓалишта до пристаништето Јанбу на Црвеното Море, заобиколувајќи го Ормутскиот Теснец.

Токму оваа алтернативна рута стана уште поважна по нарушувањето на транспортот преку Ормут.

Според Euronews, Брент неодамна се тргуваше над 113 долари за барел поради зголемениот ризик за снабдувањето. Дел од европските рафинерии веќе добиле известувања за одложување или откажување на саудиски испораки.

За Македонија проблемот може да се почувствува на неколку нивоа.

Првото се бензинот и дизелот. Доколку суровата нафта и готовите деривати останат скапи подолг период, притисокот врз домашните малопродажни цени ќе продолжи.

Вториот проблем е транспортот. Повисоката цена на дизелот ги зголемува трошоците на транспортните компании, а тие трошоци потоа се вградуваат во цените на храната, градежните материјали, индустриските производи и практично секоја стока што се превезува.

Третиот ризик е инфлацијата. Нов енергетски шок би можел да го забави намалувањето на ценовните притисоци и повторно да го намали реалниот расположлив доход на домаќинствата.

Затоа она што денес изгледа како далечна геополитичка криза може релативно брзо да пристигне и до македонските домаќинства.

Не преку фронтот, туку преку бензинската пумпа, сметката во продавницата и државниот буџет.