INFOMAX.MK

Позицијата на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во битката за формирање нова влада е ослабена во четвртокот, откако една ултраортодоксна еврејска партија соопшти дека нема да поддржи ниту еден кандидат. Во исто време, една арапска партија изрази поддршка за неговиот главен политички противник.

Израелскиот претседател Исак Херцог треба да одржи одделни средби со Нетанјаху и со неговиот главен ривал, Гади Ајзенкот, по консултациите со помалите партии. По средбите, Херцог ќе треба да одлучи кому ќе му го довери мандатот за формирање влада.

Изборите во Израел, одржани на 27 октомври, завршија без јасен победник кој би можел да обезбеди парламентарно мнозинство. Ниту Нетанјаху ниту Ајзенкот, поранешен началник на израелските вооружени сили, засега немаат доволна поддршка за формирање влада.

Иако функцијата на претседателот во голема мера е церемонијална, по изборите Херцог има задача да го избере кандидатот за кој смета дека има најголеми шанси да го надмине политичкиот ќор-сокак во длабоко поделената земја.

Херцог има рок до 11 ноември да донесе одлука. Дотогаш, Нетанјаху останува премиер во техничка влада, сè додека не биде формирана нова владејачка коалиција или не се распишат нови избори.

Иако Нетанјаху постигна подобар резултат од очекуваниот пред изборите, а неговата партија Ликуд освои најмногу пратенички места, неговата националистичко-религиозна коалиција го загуби парламентарното мнозинство.

Дополнителен удар за премиерот е одлуката на партијата „Обединет јудаизам на Тората“, една од двете најголеми политички партии што ги претставуваат ултраортодоксните Евреи и долгогодишен сојузник на Нетанјаху, да не предложи кандидат за формирање влада.

Од друга страна, иако Ајзенкот, како и Нетанјаху, досега ја отфрлаше можноста за формирање влада со учество на двете арапски партии во Израел, една од нив во четвртокот изрази поддршка за него. Се очекуваше и втората партија да го стори тоа подоцна во текот на денот.

Херцог: Имаме огромна одговорност

Херцог во четвртокот вечерта треба одделно да се сретне со Ајзенкот и Нетанјаху во својата резиденција во Ерусалим, со што ќе ги заврши консултациите со партиите, започнати во средата по објавувањето на официјалните изборни резултати.

Претседателот ги повика политичките партии да вложат максимални напори за да се избегне повторно излегување на гласање.

„Доволно е секој разумен човек да ги погледне безбедносните и дипломатските предизвици со кои се соочуваме, регионот што се менува околу нас, но и прашањата што нè делат внатре во земјата, за да сфати дека имаме огромна одговорност“, изјави Херцог.

Во средата тој се сретна со претставници на помалите политички партии, а потоа планираше консултации со партиите според нивната сила во парламентот. Разговорите треба да завршат со средбите со партијата на Ајзенкот и со Ликуд на Нетанјаху.

Ликуд освои 27 места во Кнесетот, кој има 120 пратеници. Сепак, пошироката религиозно-националистичка коалиција на Нетанјаху освои само 53 места.

Резултатот на коалицијата на Ајзенкот, која ја сочинуваат четири партии предводени од Евреи, од централно-левичарскиот до десниот политички спектар, беше уште послаб – 48 пратенички места. Тоа е послабо од очекувањата на анкетите пред изборите, кои предвидуваа неизвесна трка.

Двете партии што го претставуваат арапското малцинство во Израел освоија вкупно 19 пратенички места, што е рекорден резултат.

Обвинувања за Нетанјаху

Нетанјаху, кој ризикува да ја загуби власта, повика на истрага за наводни изборни нерегуларности, обвинувајќи ги арапските партии дека ги украле изборите. Неговите критичари тврдат дека тој и неговите сојузници се обидуваат да ги поткопаат изборните резултати, што Нетанјаху го негира.

Централната изборна комисија на Израел во средата соопшти дека не биле утврдени прекршувања на интегритетот на изборниот процес.

Претседателот на Комисијата, судијата на Врховниот суд Ноам Солберг, ги повика избраните претставници да ја штитат довербата на граѓаните во демократските институции, наместо да ја нарушуваат.

„Ова е реална опасност. Една од темелните вредности на демократијата е мирното предавање на власта“, му рекол Солберг на Херцог во претседателската резиденција. Тој додал дека високиот одѕив на гласачите, вклучително и на арапското малцинство, е позитивен сигнал.

Сојузниците на Нетанјаху од крајната десница, меѓу кои и министерот за национална безбедност Итамар Бен-Гвир, повикаа на итно апсење и сослушување на лидерите на арапските партии.