Рама ги обвини Иран и Русија дека стојат зад протестите во Албанија

Албанскиот премиер Еди Рама повика на смиреност и ги обвини „странските злонамерни раце“ за поттикнување на насилни протести, додека демонстрантите повторно се собираа во главниот град барајќи негова оставка.

Тирана е зафатена од насилни демонстрации уште од вторникот, при што илјадници демонстранти бараат Рама да се повлече поради лошите услови на универзитетите и високите школарани. Протестите се проширија и во неколку други градови, а студентите ги бојкотираат универзитетите – што претставува значителна ескалација по неколкумесечните антивладини демонстрации низ целата земја.

Полицијата во петокот повторно се судри со демонстрантите во Тирана, откако стотици луѓе се собраа пред Министерството за образование, извикувајќи: „Рама, оставка!“. Полициските службеници употребија водени топови и солзавец, додека демонстрантите фрлаа камења. Немирите што траат веќе неколку дена предизвикаа голема штета на владините згради.

Во изјавата дадена во петокот, Рама тврдеше дека протестите немаат никаква врска со студентите, ниту пак со „тешкотиите, проблемите или легитимните стремежи на кој било што сака подобар живот“.

„Сето ова е дело на истата рака – раката што ја држи албанската опозиција за гуша, раката што постојано ја палела и уништувала Албанија“, рече тој. Тој изјави дека „странски раце ги поттикнуваат немирите“ бидејќи сакаат да го попречат патот на неговата земја кон членство во Европската унија.

„Злонамерната рака, старата рака – онаа што ја следи Албанија како проклетство уште од 1912 година и за која веќе 30 години добро знаеме чија е – денес е поддржана од други раце, странски раце. Тоа се странски раце кои не сакаат Албанија да биде мирна; не сакаат Албанија да ја види вистината, да напредува и секојдневно да се справува со своите проблеми за да се подобри; не сакаат Албанија да биде дел од обединетото европско семејство; не сакаат Албанија да стигне таму каде што еднаш засекогаш ќе се спаси од овие раце и од јаремот на наметнатиот избор“, рече Рама.

„Ние не сме криминалци. Едноставно сакаме подобар живот за нашите родители и за самите себе. Не сакаме да си заминеме од Албанија“, изјави за агенцијата АФП 18-годишната Ледија. „Рамнодушноста и ароганцијата на владата, уште од почетокот на нашето движење, се неподносливи и дополнително ја влошија ситуацијата“, изјави ученичка од средно училиште, која побара да биде именувана само со своето име.

Во текот на ноќта, влезот во Министерството за финансии беше запален, а прозорците на еден универзитетски комплекс беа искршени, додека групи луѓе – главно маскирани млади мажи – останаа на улиците.

Демонстрантите натрупаа канти за отпадоци и ги запалија за да ги блокираат патиштата, а истовремено фрлаа камења кон полицијата, која одговори со солзавец и водени топови.

Според полициското соопштение, 160 лица биле приведени поради насилство во текот на четвртокот навечер.

Новинар на АФП забележа маскирани групи како кршат излози и ограбуваат продавници, а слични инциденти беа пријавени и во други делови од градот. Властите соопштија дека десетици луѓе, главно полицајци, се повредени во судирите што траат од вторникот.

Проект за туристички комплекс предизвикува поширок револт

Сегашните немири се надоврзуваат на повеќемесечните антивладини протести, кои првично беа поттикнати од контроверзни проекти за изградба на луксузни туристички комплекси, поврзани со семејството на американскиот претседател Доналд Трамп. Плановите, кои се поврзуваат со зетот на Трамп, Џаред Кушнер, наидоа на отпор кај еколозите и локалното население. Тие изразија загриженост за влијанието врз заштитените крајбрежни подрачја, како и за недостигот на транспарентност околу овие проекти.

Оваа контроверзија дополнително го разгори незадоволството поради наводната корупција и влијанието на политичките и деловните елити во Албанија, претворајќи го противењето кон конкретните проекти во поширок предизвик за владата на Рама.

Рама е на власт од 2013 година, а неговата Социјалистичка партија обезбеди четврти последователен мандат на парламентарните избори во 2025 година. Студентите им се придружија на протестите поради лошите услови на универзитетите и високите школарани, додека помладите Албанци изразија поширока фрустрација во врска со своите перспективи во татковината.

Ескалацијата се случува во момент кога Рама се обидува да го унапреди процесот на пристапување на Албанија кон ЕУ, при што владата има за цел да го заокружи тој процес до 2028 година. Растечката недоверба кај јавноста и обвинувањата за корупција би можеле да ја загрозат оваа амбиција, ставајќи го под притисок кредибилитетот на владата во земјата, токму во време кога таа се стреми кон поблиска интеграција со Унијата.

Рама претходно посочи на Русија и Иран како можни надворешни актери кои се обидуваат да го искористат противењето кон проектот за одморалиште, поврзан со Кушнер. Тирана го обвини Техеран за водење хибридна војна против Албанија, чии дипломатски односи со Иран беа прекинати во 2022 година, по сајбер-нападите што им се припишуваат на ирански актери.

Сомнежите за руско мешање одразуваат пошироки загрижености во врска со напорите на Москва да ја поткопа западната интеграција на Западен Балкан. И Русија и Иран би можеле стратешки да профитираат од политичката нестабилност во земја која е членка на НАТО и кандидат за членство во ЕУ.

Сепак, не постојат јавно достапни докази дека Иран бил вклучен во онлајн кампањата или дека Русија одиграла улога во организирањето на протестите.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save