INFOMAX.MK

Економистите повторно почнуваат да употребуваат еден од најнепријатните зборови во економијата — стагфлација.

Тоа е состојба во која економијата расте бавно или стагнира, додека цените продолжуваат да растат.

Reuters денес предупредува дека комбинацијата од поскапувањето на енергијата и растот на глобалните трошоци за задолжување ги турка економиите поблиску до такво сценарио.

Нафтата повторно е над 100 долари за барел и е околу 50 проценти поскапа во однос на периодот пред актуелната војна на Блискиот Исток. Истовремено, приносите на државните обврзници во повеќе големи економии достигнуваат нивоа што создаваат сè поголем товар за владите, компаниите и домаќинствата.

Токму комбинацијата е проблемот.

Ако нафтата поскапи, транспортот станува поскап.

Ако транспортот поскапи, растат трошоците на компаниите.

Ако компаниите ги префрлат тие трошоци врз купувачите, инфлацијата расте.

А ако инфлацијата остане висока, централните банки потешко можат да ги намалуваат каматните стапки.

Така економијата добива удар од две страни.

Потрошувачите имаат повисоки сметки за енергија и храна, но истовремено плаќаат повисоки камати за кредитите.

Компаниите имаат повисоки трошоци за производство, но и поскапо финансирање.

Владите, пак, мора да плаќаат повеќе за сервисирање на јавниот долг.

Засега глобалната економија покажува значителна отпорност, а големите инвестиции поврзани со вештачката интелигенција придонесуваат за растот. Но Reuters наведува дека инвеститорите сè повеќе следат дали проблемот од суровините и каматите ќе почне да се прелева и врз акциите и кредитните пазари.

За Македонија ова е особено важно.

Ние сме мала економија која увезува значителен дел од својата енергија и зависи од европската економија.

Затоа комбинацијата од скапа енергија и слаб европски раст може да се почувствува преку цените, извозот, инвестициите и трошоците за задолжување.