Се подготвува ли напад: Русија го исклучи реакторот во иранската нуклеарка Бушер – официјално поради „планирано одржување“

Рускиот државен нуклеарен гигант „Росатом“ денеска, 29 септември, соопшти дека првиот и единствен оперативен енергетски блок на иранската нуклеарна централа Бушер е исклучен од работа, официјално поради планирано одржување. Во работите учествуваат и руски нуклеарни експерти.

Потегот привлекува особено внимание поради актуелната безбедносна ситуација околу Иран и претходните американско-израелски напади врз земјата. Сепак, засега нема потврда дека реакторот е исклучен поради непосредна закана од воздушен напад. Напротив, Москва уште на почетокот на септември најави дека Блок 1 ќе оди на редовен ремонт, кој вклучува и делумна замена на нуклеарното гориво.

Според „Росатом“, станува збор за планиран ремонт. Руски извори наведуваат дека блокот се преведува на минимално контролирано ниво на моќност како дел од процедурата.

Од безбедносен аспект, исклучен реактор генерално претставува помал ризик од реактор што работи со полна моќност. При запирање на реакторот, контролните прачки ја потиснуваат одржливата фисиона верижна реакција и производството на топлина нагло се намалува. Но реакторот не станува веднаш „ладен“ или безопасен – искористеното гориво продолжува да создава распадна топлина, поради што системите за ладење и електрично напојување остануваат критично важни.

Токму затоа тврдењето дека исклучувањето автоматски ја прави централата безбедна во случај на напад би било преголемо поедноставување. Исклучувањето го намалува дел од ризиците поврзани со активната работа на реакторот, но физичко оштетување на реакторските системи, базените со потрошено гориво или системите за ладење и понатаму би можело да предизвика сериозна нуклеарна опасност.

Дополнителна тежина на веста ѝ дава фактот што Русија истовремено ги враќа своите нуклеарни експерти во Бушер. „Росатом“ претходно евакуираше стотици вработени по почетокот на американско-израелската војна со Иран во февруари. Сега директорот на компанијата Алексеј Лихачов вели дека процесот оди во обратна насока.

Според него, околу 80 руски специјалисти веќе работат на изградбата на Блоковите 2 и 3, а нивниот број постепено ќе се зголемува. Русија паралелно разговара со Техеран и за дополнителни нуклеарни проекти во Иран.

Бушер има огромно значење за иранскиот енергетски систем бидејќи е единствената оперативна нуклеарна електрана во земјата. Првиот блок беше изграден со руска помош и е поврзан со иранската електроенергетска мрежа од 2011 година.

Затоа денешното исклучување доаѓа во исклучително чувствителен момент. Официјалното објаснување и претходните најави укажуваат на редовно планирано одржување, а не на вонредна безбедносна мерка. Сепак, фактот дека единствениот ирански оперативен нуклеарен реактор сега не произведува електрична енергија неизбежно ќе биде внимателно следен во услови на продолжени воени тензии на Блискиот Исток.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save