Струјата во Македонија речиси 60 отсто поевтина од просекот во ЕУ

Цената на електричната енергија за домаќинствата во Македонија е значително пониска од просекот во Европската Унија. Според податоците за првата половина од 2026 година, еден киловат-час електрична енергија во Македонија чинел околу 11,68 евроценти, додека просечната цена во ЕУ изнесувала 28,32 евроценти, според податоците кои ги објави Еуроњуз.

Тоа значи дека македонските домаќинства плаќале околу 59 отсто помалку за електрична енергија од просечното европско домаќинство. Во споредба со земјите од регионот, цената во Македонија е слична со онаа во Србија и Албанија, а пониска од цените во Бугарија и Хрватска. Меѓу земјите со највисоки цени во Европа се Германија и Ирска.

Една од главните причини за пониската цена во Македонија е регулираниот систем на снабдување со електрична енергија. Домаќинствата се снабдуваат преку универзалниот снабдувач, кој значителен дел од потребната струја ја обезбедува од државната компанија ЕСМ. Продажбата на електрична енергија по регулирани цени, кои може да бидат пониски од пазарните, влијае врз конечната сума што ја плаќаат граѓаните.

Според анализата на ОЕЦД, поддршката преку цените на електричната енергија во периодот од 2018 до 2023 година достигнала кумулативна вредност од околу 1,4 милијарди евра. Овој модел овозможува одржување на пониски цени за домаќинствата, но истовремено претставува финансиски товар за енергетските компании и јавните финансии.

Дополнителен фактор е зависноста од увоз. Домашното производство не ги покрива секогаш потребите на потрошувачите, па земјата мора да набавува електрична енергија од странските пазари. Во периодот од 2020 до 2023 година, нето-увозот во просек покривал околу 20,8 отсто од домашната потрошувачка. Тоа ја изложува земјата на движењата на цените на меѓународните пазари.

Разликата во цените е помала кога се зема предвид куповната моќ на населението. Според податоците за првата половина од 2026 година, цената на струјата во Македонија изнесувала 22,42 единици според стандардот на куповна моќ на 100 киловат-часови, додека просекот во ЕУ бил 28,36 единици.

Ова покажува дека, иако струјата во евра е значително поевтина во Македонија, разликата во однос на реалната куповна моќ е помала. Пониските приходи на домаќинствата влијаат врз тоа колкав дел од месечниот буџет се издвојува за плаќање на сметките.

Конечната цена што ја плаќаат македонските домаќинства зависи и од потрошувачката, односно од користењето на дневната и ноќната тарифа и од блок-тарифите. Поголемата потрошувачка во рамките на повисоките блокови може да ја зголеми сметката.

Податоците покажуваат дека Македонија има една од пониските цени на електрична енергија во Европа, но зад тоа стојат регулирани цени, државна поддршка и структура на снабдување во која значајна улога има домашниот производител ЕСМ. Истовремено, зависноста од увоз и пониската куповна моќ остануваат фактори што влијаат врз енергетските трошоци на домаќинствата.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save