Сушата го „пржи“ европското земјоделство: Франција воведе рестрикции за вода, Велика Британија соочува со најлошата жетва на жито

Сушата оваа година сериозно влијаеше на земјоделството низ цела Европа. Приносите се пониски во многу земји, а државите сè повеќе прибегнуваат кон итна помош за да ги обесштетат земјоделците.

Проблемот е што ваквите суши стануваат сè почести, па затоа помошта што требаше да се користи за итни случаи се користи речиси секоја година. Поголемиот дел од парите одат за покривање на настанатите загуби, а многу помалку за подготовка за идните суши и прилагодување кон климатските промени.

Според Политико, Чешка добила само 32 милиметри дожд во текот на март и април, што е најсувата пролет во последните повеќе од 60 години. Потоа дошла екстремната топлина, а температурите на полињата надминале 50 степени.

„Во некои случаи, полињата со пченка не произведуваат ништо што би можело да се користи како храна за животни“, рече Јан Долежал од Чешката земјоделска комора.

На земјите им е потребна побрза помош

Едно од главните прашања сега е како да се помогне на земјоделците кога сушата ги уништува посевите. ЕУ има кризен фонд, но парите не се исплаќаат автоматски по временските непогоди, туку Европската комисија одлучува за секој случај посебно.

Унгарија, Полска, Чешка, Словачка, Бугарија, Хрватска и Романија бараат промени. Тие сакаат помошта да се исплати и за временските непогоди, земјоделците да имаат право на неа откако ќе се изгуби една петтина од нивниот род и парите да стигнат побрзо.

Нивната порака е едноставна: „Помошта доаѓа предоцна“.

Европскиот комесар за земјоделство, Кристоф Хансен, сепак, предупредува дека дури и поголем фонд нема да биде доволен за да се покријат сите штети.

„Дури и 900 милиони евра би биле кикирики“, рече тој.

Повеќе инвестиции во заштита од суша

Затоа, Европската комисија сака да инвестира повеќе во долгорочни решенија, како што се наводнување, водна инфраструктура и осигурување на земјоделските култури, за да ги подготви земјоделците подобро за идните суши.

Во Унгарија, приносите оваа година се помеѓу 10 и 20 проценти пониски од просекот од последните пет години. Тамошното Министерство за земјоделство смета дека сегашниот систем за помош повеќе не е доволен за сè почестите екстремни временски услови.

Во Германија, ниското ниво на водата на Рајна го отежна транспортот на жито и сточна храна бидејќи товарните бродови не можат да пловат целосно натоварени.

Франција – Кризни мерки и „војна“ за секоја капка вода

Со недели, Франција е под силен топлотен бран што наликува на најтешката климатска криза во последната деценија. Како што реките се повлекуваат и почвата пука, земјоделците во внатрешноста се борат за опстанок на своите култури и стада.

Властите во Париз и регионалните префектури прогласија итни мерки за ограничување на водата во десетици департмани.

Потрошувачката е строго ограничена: на земјоделците им е забрането или драстично намалено наводнувањето во најжешките делови од денот, додека ограничувањата важат и за индустријата и локалните домаќинства, а забрането е наводнување на тревниците, полнење на базените и перење автомобили.

Сушата нанесе тежок удар на француското земјоделство. Посевите со пченица и јачмен претрпеа значителен пад на квалитетот, додека лозарите во познатите региони се загрижени за предвремено зреење и помал процент на сок во грозјето.

Според проценката на француската статистичка служба Агрест, производството на мека пченица во 2026 година треба да изнесува 32 милиони тони, што е за четири проценти помалку отколку во 2025 година.

Се очекува производството на јачмен да биде 11,1 милиони тони, или за шест проценти помалку од претходната година. Сточарите се во особено драматична ситуација.

Според податоците на Агрест, растот на тревата на трајните пасишта на крајот на јуни бил за 15 проценти под просекот за периодот од 1989 до 2018 година, додека ситуацијата дополнително се влошила по почетокот на вториот топлотен бран.

Француската влада активираше кризни фондови и механизми за финансиска поддршка за погодените земјоделци.

Државата веќе реагира со вонредни субвенции за купување храна за добиток и одложување на даночните обврски за ранливите фарми, но официјалните лица признаваат дека краткорочната финансиска помош не може да го надомести трајниот недостаток на вода во водотеците и подземните резервоари.

Велика Британија – Земјата на дождот остана без влага

Традиционално позната по своето дождливо и умерено време, Велика Британија поминува низ исклучителен период на суша што ја изложува ранливоста на островското земјоделство на климатските промени.

Островот веќе неколку месеци доживува сериозен дефицит на врнежи од дожд, што доведе до екстремно ниски нивоа на реките и акумулациите низ цела Англија.

Според Агенцијата за животна средина на Велика Британија, 84% од измерените речни текови во Англија биле под нормалните нивоа на крајот на јули, додека нивоата на акумулациите паднале на 75,3%. Временските услови ги принудиле компаниите за вода во некои региони да воведат забрани за употреба на градинарски црева, што е ретка појава во Велика Британија.

Националниот сојуз на земјоделци (NFU) издаде драматично предупредување до властите, велејќи дека почвата станала толку сува што традиционалното обработување станало речиси невозможно без оштетување на механизацијата. Притисокот врз земјоделскиот сектор се зголемува со зголемувањето на трошоците за енергија и ѓубрива.

Последиците веќе се чувствуваат во жетвата. Според податоците објавени од Ројтерс, Велика Британија се соочува со најлошата жетва на жито откако започнало водењето евиденција во 1984 година. Се проценува дека до 2,5 милиони тони жито би можеле да бидат изгубени поради сушата, со проценета загуба од околу 390 милиони фунти.

Најголеми последици трпат културите кои бараат стабилно и обилно наводнување, првенствено компири и разни видови зеленчук, каде што се очекуваат драстично помали овошја и значителен пад на приносите.

Исто така, недостатокот на раст на трева на пасиштата директно го загрозува производството на млеко и месо, поради што британските земјоделци најавуваат порано колење на добитокот или скок на цените на основните прехранбени производи на домашниот пазар.

Проценките на експертите покажуваат дека земјоделското производство во ЕУ ќе се намали за три до седум проценти оваа година.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save