Топлотниот бран на Хималаите го забрза топењето на снегот на 5.200 метри

Топлотниот бран на Хималаите придонел за забрзано топење на снегот и мразот на надморска височина од околу 5.200 метри, што се поврзува со нестабилноста на планинскиот терен и катастрофалните поплави што неодамна го погодија подрачјето на границата меѓу Непал и Кина. Научниците посочуваат дека настанот бил предизвикан од голема лавина од мраз и карпи, при што климатските промени може да имаат улога во долгорочното слабеење на глечерите и вечниот мраз. 

Според научните експерти кои го анализираат настанот, голем дел од глечерот и карпестата подлога се одвоил од масивот Лангтанг Лирунг на околу 5.200 метри надморска височина. Проценките се дека одвоениот дел бил широк меѓу еден и 1,3 километри.

Одронот од мраз, карпи и седимент се движел надолу со голема брзина и стигнал до долината, каде што наишол на материјал наталожен од претходна поплава. Тоа привремено го попречило текот на реката, а потоа ослободената вода и материјал предизвикале силен поплавен бран. 

Ројтерс претходно објави дека катастрофата била предизвикана од пад на голема количина мраз и карпи во реката Лхенде Кхола, по што следувале кал и вода што ги зафатиле населените места и инфраструктурата во Непал и Тибет. Научниците наведуваат дека неодамнешните високи температури можеби придонеле за побрзо топење на снегот и слабеење на глечерот. 

Самото топење на снегот, сепак, не се смета за единствено директно објаснување за катастрофата. Истражувачите укажуваат на комбинација од повеќе фактори, меѓу кои долгорочното повлекување на глечерите, деградацијата на вечниот мраз и нестабилноста на планинските падини.

Според експертските анализи, глечерот што се одвоил се повлекол за околу 450 метри во периодот од 1990 до 2020 година. Повлекувањето можело да ја намали механичката потпора што глечерот ја давал на карпестата падина, додека топењето на вечниот мраз дополнително може да придонесува за нестабилност. 

Хималаите се особено чувствителни на ваквите промени. Затоплувањето ги забрзува повлекувањето и губењето на глечерскиот мраз, а истовремено може да ги зголеми ризиците од одрони, лавини, поплави и излевање на глацијални езера. 

Последиците од неодамнешната катастрофа веќе се огромни. Поплавите и одроните уништија патишта, мостови, населени места и енергетска инфраструктура, а спасувачките екипи продолжуваат да трагаат по стотици исчезнати лица. Бројот на жртвите и исчезнатите во деновите по катастрофата значително се зголемуваше, додека опасноста од нови одрони и поплави дополнително ги отежнува спасувачките операции. 

Научниците предупредуваат дека ваквите настани стануваат особено загрижувачки во регион каде што брзото затоплување влијае врз глечерите и планинските екосистеми. Хималаите содржат огромни количества снег и мраз и често се нарекуваат „третиот пол“, а нивното забрзано топење претставува ризик не само за планинските заедници туку и за милиони луѓе што зависат од водите што се слеваат од овој регион. 

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save