Украина со нова контраофанзива ја лиши Русија од напредок, руските генерали бараат од Владимир Путин 800.000 дополнителни војници

Украинските сили повторно ја презедоа иницијативата во војната и на стратешко и на оперативно ниво, процес што започна кон крајот на 2025 година и се продолжи низ целата 2026 година. Вакво нешто се случува првпат од август 2024 година, кога украинската армија изведе офанзива во руската Курска област. Од март 2026 година, Украина успева да ги сведе на речиси нула нето-територијалните придобивки на руските сили и да спроведе успешни противнапади кај Купјанск, Олександровка и сега кај Лиман, оценува американскиот Институт за проучување на војната (ИСВ), повикувајќи се на геолоцирани снимки од фронтот.

Украинските контраудари ги осуетија руските обиди за навлегување во Днипропетровска област, ги вратија изгубените позиции околу Купјанск и спречија руско враќање, а сега елиминираа значаен руски издаден дел на фронтот што го загрозуваше северниот бедем на Словјанск и целиот утврден појас во Донецка област. Руските сили постигнаа ограничени, но значајни успеси во и околу Костјантинивка, како и источно од Словјанск и Краматорск, но тешко ја одржуваат инерцијата таму и на други делови од линијата на фронтот. Ситуацијата останува динамична и, според повеќе извештаи, руските команданти вршат притисок врз претседателот Владимир Путин за масовна мобилизација, веројатно за да ја вратат способноста повторно да ја преземат и задржат иницијативата. Сè уште не е јасно како таква мобилизација, доколку навистина биде наредена, би ја сменила динамиката на боиштата со оглед на сегашните предности на Украина во тактичките и оперативните дејствија со беспилотни летала и во нивната интеграција со пешадијата.

Успесите на Украина во ликвидирањето на рускиот плацдарм северно од Лиман во изминатите месеци ги нарушија плановите на руското воено раководство за широко опколување на утврдениот појас во Донецка област од правците Лиман и Добропиља. Руските сили напредуваат кон Словјанск, Краматорск и Дружковка од исток и кон Костјантинивка и Дружковка од југ, обидувајќи се паралелно да го опколат целиот утврден појас од север и од југозапад. На јужниот крак се обидуваат да ја заземат Добропиља и да напредуваат од секторот Покровск–Добропиља кон север, кон подрачјето западно од Дружковка и Краматорск, додека на северниот крак се обидуваат да го освојат Лиман, да ја преминат реката Северски Донец и да напредуваат кон запад–југозапад, западно од Словјанск. Украинските сили, меѓутоа, ги елиминираа руските дејствија северно од Лиман и успешно се бранат од обидите градот да биде заземен, со што ги осуетија двостраните планови за опколување.

Руското воено раководство веројатно ќе мора да ги преиспита плановите за дејствување на јужниот и северниот крак на овој утврден појас, имајќи го предвид ликвидирањето на плацдармот северно од Лиман, особено ако Украина целосно ги потисне руските сили назад кон реката Жребец и го искористи релјефот што го ограничува движењето за да воспостави стабилна одбранбена линија. Делови од 25-та комбинирана армија на Русија учествуваат во напорите за заземање на Лиман, а делови од 20-та комбинирана армија се насочени главно кон настапувањето северно од градот, иако границата меѓу нивните зони на одговорност не е сосема јасна. Не е познато колкави загуби овие две формации претрпеа од украинската контраофанзива. Можно е руското раководство да ги прегрупира преживеаните делови од овие армии и да ги префрли на други делови од фронтот, доколку процени дека нема да можат да ги обноват напорите за опколување на Словјанск и утврдениот појас од север, и ако верува дека може да спречи украинско продолжување на настапувањето со намалено присуство во реонот.

Алтернативно, руското раководство може да ги удвои напорите за заземање на Лиман, можеби со дел од силите што дејствуваа во поранешниот издаден дел северно од градот, со цел повторно воспоставување на северниот крак на планираното опколување. Сепак, Русија не успева да го заземе Лиман уште од есента 2022 година и во 2026 беше принудена да прибегне кон тактики на инфилтрација во градот и неговата околина поради украинските утврдувања и одбраната со беспилотни летала. Малку е веројатно дека Русија во блиска иднина ќе може да ги искористи засилувањата за успешни поголеморазмерни пешадиски или механизирани напади по овој драматичен неуспех, оценуваат аналитичарите на ИСВ.

Во меѓувреме, се појави информација дека руски генерали побарале од претседателот Владимир Путин дополнителни 800.000 војници за одржување и можен интензитет на офанзивните операции, со оглед на огромните загуби. Началникот на Главната управа за воено разузнавање на Украина (ГУР), генерал-потполковник Олег Ивашченко, изјави за британскиот весник Тајмс дека според украинското разузнавање барањето би требало да се реализира по изборите за Државната дума (рускиот парламент) во септември. Тој додаде дека сегашните руски загуби го надминуваат дневното темпо на регрутација и дека околу 60 отсто од жртвите се загинати во борба – исклучително висок сооднос меѓу загинати и ранети, имајќи предвид дека стандардниот сооднос во современа војна е 1:3.

Според ИСВ, Русија нема доволно обука и административен капацитет да прими, интегрира и обучи 800.000 регрути одеднаш, особено ако властите се обидат тоа да го прават паралелно со полугодишниот регрутeн циклус што обично започнува во октомври. Растечките загуби и опаѓачкото темпо на регрутирање веројатно ќе ја натераат Русија на некаков вид мобилизација во блиска иднина, но видот и обемот на можната мобилизација што би ја избрал Путин засега не се јасни. Рускиот Генералштаб веројатно би сакал дополнителните 800.000 војници да ги употреби за офанзивни планови по целиот фронт, а не само во Донецк, при што размерот на мобилизацијата ќе зависи од операциите што ќе ги одобри Владимир Путин.

Паралелно со воените случувања, се интензивираат и разговорите за можен мир. Зетот на Доналд Трамп и специјален пратеник на САД за мировните разговори меѓу Русија и Украина, Џеред Кушнер, заедно со Стив Виткоф, оцени дека најтежок останува територијалниот спор. Тој истакна дека задачата на посредниците е да се најде креативно решение што нема да ги наруши интересите на Украина. Кушнер, кој по видео-врска учествуваше на годишниот форум ЈЕС 2026 и одговараше на прашања на украинскиот бизнисмен Виктор Пинчук, по средбите со Владимир Путин и Володимир Зеленски нагласи дека технологиите имаат толку силно влијание врз текот на боевите, што исходот од конфликтот е тешко предвидлив. Според него, и ако постои договор за територијата, остатокот од спогодбата треба да се доработи – процес на кој работат последните девет месеци.

Кушнер додаде дека по завршување на војната на лидерите им е потребна јасна цел – да се привлечат инвестиции, да се создадат работни места и да се зголемат платите и благосостојбата, што го вклучува општеството во мировниот процес и претставува најдобра гаранција за безбедност. Тој рече дека претседателот Путин веќе ги искажал своите барања и дека, доколку Украина прифатела повлекување до таа линија, остатокот од спогодбата би бил подготвен. Бидејќи Киев тоа сега не го прифаќа, задача на посредниците е да се најде креативно решение што нема да ги повреди украинските интереси и ќе помогне да се постигнат целите за Русија да стави крај на конфликтот.

Путин, потсетуваат украинските власти, не сака да се откаже од максималистичките цели, вклучително и целосен контролиран Донбас, што сè уште не успеал да го заземе. Додека не се исполнат неговите ултиматуми, Кремљ не покажува подготвеност за добронамерни преговори, а дополнително инсистира и на промена на власта во Киев. Од друга страна, претседателот Володимир Зеленски и неговата влада се подготвени за компромис – замрзнување на фронтот на сегашната линија, но без признавање на окупираните украински територии како руски.

Според Кушнер, Соединетите Американски Држави ги мотивираат Русија и Украина да постигнат одржлив мировен договор за да се „отклучи огромниот потенцијал“ на двете држави. На 6 септември, за време на средба во Москва со изасланиците на Трамп, биле разгледувани потенцијални големи взаемно корисни проекти меѓу Русија и САД, изјави советникот на Путин Јуриј Ушаков. Во Киев, специјалните претставници разговарале не само за безбедносни гаранции, туку и за економски гаранции, обновување и закрепнување, потврди Зеленски. Откако Зеленски побара средба со Путин на самитот на Г-20 во Мајами во декември, портпаролот на Кремљ Дмитриј Песков повтори дека украинскиот лидер може да дојде во Москва ако навистина сака средба со рускиот претседател, со што Кремљ повторно одби директен контакт на меѓународен терен. Песков додаде дека поканата за руската престолнина останува во сила и дека сè уште не е решено дали Путин ќе патува на самитот на Г-20 во САД. Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров изјави дека поканата до Зеленски да дојде во Москва сама по себе е „голем гест на добра волја“, иако Русија веќе петта година води сеопфатна војна против Украина.

Зеленски, пак, потсети дека во моментов во Европа нема армија споредлива со украинската. Тој истакна дека Европа се развива и ќе добива информации, технологии и искуство од Украина во рамките на партнерството, но дека таква армија нема на друго место на континентот. Според него, Украина денес е многу посилна на бојното поле отколку лани, а Русија губи над 30.000 луѓе месечно – висока цена за толку бавни придвижувања на фронтот, поради што Киев смета дека е во поволна позиција за преговори.

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, наведе уште повисоки проценки за руските загуби: над 40.000 убиени или тешко ранети месечно. И покрај овие огромни загуби, рече Руте, Владимир Путин не покажува подготвеност да стави крај на војната.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save