INFOMAX.MK

За време на митинг на Социјалистичката работничка партија во Гибралеон, под слоганот „Одбрана на јавните услуги“, во неделата, шпанскиот премиер Педро Санчез и социјалистичката кандидатка Марија Хесус Монтеро потврдија дека ќе побараат од Европската унија да го раскине Договорот за асоцијација со Израел, пренесува Еуроњуз.

Педро Санчез искористи изборен митинг во покраината Уелва за да испрати една од најсилните надворешнополитички пораки во последните недели. „Овој вторник, Владата на Шпанија ќе ја изнесе пред Европа иницијативата Европската унија да ја прекине асоцијацијата со Израел“, им порача тој на поддржувачите.

Ha llegado la hora de que la UE rompa su Acuerdo de Asociación con Israel.

No tenemos nada contra el pueblo de Israel, al contrario. Pero un Gobierno que viola el derecho internacional y, por tanto, los principios y valores de la UE no puede ser nuestro socio.

NO A LA GUERRA. pic.twitter.com/jsGOiGQDB8
— Pedro Sánchez (@sanchezcastejon) April 19, 2026

Премиерот додаде дека Шпанија е „пријател на Израел“, но дека не се согласува со постапките на неговата влада и ги повика другите европски земји да се приклучат на иницијативата.

Оваа најава не доаѓа ненадејно. Неколку дена претходно, Санчез ја повика Европската унија да го суспендира Договорот за асоцијација со Израел, по, како што рече, најтешкиот израелски напад врз Либан од почетокот на офанзивата. Во неделата, тој повик прерасна во цврсто ветување, со конкретен рок за дејствување.

Долготраен дипломатски судир

Ставот на Шпанија за овој конфликт се заострува веќе со месеци. Санчез и Ирска претходно повикаа на итна ревизија на договорот меѓу Европската унија и Израел, тврдејќи дека почитувањето на човековите права и демократските принципи е „суштински елемент“ на односите.

На форумот „Европски пулс 2026“ во Барселона, Санчез изјави дека Израел „ги гази и крши“ повеќе членови од договорот и дека Шпанија е „подготвена да го направи тој чекор заедно со многу други европски земји“. Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху возврати обвинувајќи ја Шпанија дека води „дипломатска војна“, на што Санчез одговори со пренесување на дебатата во европските институции.

Европска поддршка: мнозинство, но не едногласност

Шпанската иницијатива не доаѓа од изолирана позиција. Земји како Белгија, Словенија, Финска, Франција, Ирска, Луксембург, Португалија и Шведска претходно поддржаа слични иницијативи, додека Бугарија, Хрватска, Кипар, Германија, Грција, Унгарија, Италија и Литванија се спротивставија.

Европската унија е најголем трговски партнер на Израел, со односи вредни повеќе од 45 милијарди евра годишно. Затоа, секое суспендирање или раскинување на договорот би имало сериозни економски и политички последици.

Ревизијата на договорот утврдила „индикации“ дека Израел не ги исполнува своите обврски за човекови права, иако дел од дипломатите сметаат дека тоа не мора да значи автоматско укинување на договорот.

Војната како позадина

На митингот, Санчез им се обрати и на „оние кои ја започнаа оваа војна“, повикувајќи ги да ја запрат и да го „ограничат“ Нетанјаху. Изборот на изборен митинг за ваква порака не е случаен – премиерот се обидува да ја позиционира Шпанија на европската сцена, додека истовремено го зајакнува својот прогресивен имиџ меѓу гласачите во Андалузија.

Граѓанската иницијатива „Правда за Палестина“ веќе собра повеќе од еден милион потписи со барање земјите членки да го раскинат договорот меѓу Европската унија и Израел, надминувајќи го прагот што ја обврзува Европската комисија да го разгледа прашањето. Така, шпанската иницијатива има силна поддршка меѓу граѓаните, иако патот до одлука во Брисел останува сложен.