Трамп доаѓа на Балканот?

Можна посета на Доналд Трамп во регионот повторно го става Балканот во фокусот на глобалната политика, откако Атина разгледува клучни потези во односите со САД.

Грчките власти размислуваат за обновување на Договорот за меѓусебна одбранбена соработка (MDCA) со САД, и тоа во рамките на шестата рунда од Стратешкиот дијалог меѓу двете земји. Овој процес би можел да се совпадне со евентуална посета на Трамп на грчката престолнина, што дополнително би ја засилило политичката тежина на настанот.

Овие случувања доаѓаат во период кога Грција паралелно ги зајакнува односите и со Франција, особено по неодамнешната посета на претседателот Емануел Макрон. Оваа соработка се оценува како нова фаза во билатералните односи меѓу двете земји.

По оваа дипломатска активност, грчката влада се подготвува за нови разговори со Вашингтон, како на ниво на министри за надворешни работи, така и на највисоко политичко ниво. Во таа насока, министерот за надворешни работи Џорџ Герапетритис веќе остварил средба во Вашингтон со американскиот државен секретар Марко Рубио, а се очекува и возвратна посета во Атина.

Во дипломатските кругови се разгледува сценарио според кое Трамп би можел да ја посети Грција во наредните месеци, можеби во рамките на НАТО самитот што треба да се одржи во Турција на 7 и 8 јули. Иако нема официјална потврда, грчките власти ја опишуваат оваа можност како „отворена перспектива“.

Премиерот Киријакос Мицотакис веќе изјавил дека односите меѓу Атина и Вашингтон се на највисоко ниво досега, дури и потенцирајќи дека Трамп би имал „одлично време“ во Грција. Од своја страна, Трамп ја опишал земјата како „фантастична“, што дополнително ги подгрева шпекулациите за посетата.

Главните теми на претстојниот стратешки дијалог ќе опфатат области како енергетика, транспорт, инвестиции, одбрана и безбедност – сектори во кои Грција сака да се позиционира како клучен партнер на САД и стабилизирачки фактор во регионот.

Иако разговорите првично биле планирани за почетокот на годината, тие биле одложени поради случувањата на Блискиот Исток. Сега, доколку нема нови пречки, се очекува дијалогот да се одржи во јуни.

Во однос на самата посета, анализите покажуваат дека е малку веројатно Трамп да дојде исклучиво во Грција. Поверојатно е неговата посета да биде кратка и поврзана со пошироки регионални активности, како самитот во Турција или други настани поврзани со геополитичките случувања.

Во меѓувреме, се појавија и информации за можен јавен настап со симболична позадина – Акропол. Сепак, вакво сценарио би барало одобрение од надлежните културни институции, бидејќи политички говори на археолошки локалитети обично не се дозволени.

Како алтернатива се споменува ридот Пникс, историско место поврзано со демократијата во античка Атина. Доколку се дозволи настан во близина на Акропол, би важеле строги правила – од ограничен број на присутни, до специјални безбедносни мерки и контроли.

Обезбедувањето на ваков настан би било сериозен предизвик, особено ако се земе предвид сложената безбедносна ситуација и динамичниот распоред на американскиот претседател. Сепак, доколку се реализира, оваа посета би можела значително да го зголеми геополитичкото значење на регионот.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save