Од таблети и лаптопи шведското образование повторно се враќа на хартија, еве и зошто!

Шведскиот образовен систем прави значаен пресврт по години интензивна дигитализација и повторно се насочува кон хартиени учебници, читање и пишување со рака. Причина за тоа се сè поголемите сомнежи дека прекумерната употреба на таблети, лаптопи и други дигитални алатки негативно влијае врз концентрацијата, читањето и основните образовни вештини кај учениците.

Според меѓународното истражување PIRLS, шведските ученици од четврто одделение во 2021 година освоиле просечно 544 поени, што е 11 поени помалку во споредба со 2016 година. Пад е забележан и кај 15-годишниците во тестирањето PISA: нивниот просечен резултат се намалил од 505 на 486 поени. Воедно се зголемила разликата меѓу најуспешните и најслабите ученици по математика.

Образовните експерти и наставниците заклучуваат дека прекумерната употреба на екрани може да го отежне учењето. Наставници посочуваат дека децата читаат побавно, имаат посиромашен речник и потешко го разбираат прочитаното. Дополнително, дел од учениците тешко се концентрираат на наставата кога работат на компјутери, бидејќи вниманието го делат меѓу учење, игри и комуникација.

Како одговор на овие проблеми, шведската влада во 2023 година ја укина обврската за воведување дигитални уреди во градинките и започна нова политика насочена кон враќање на традиционалното учење. Од 2025 година е предвидено децата под 2 години да користат исклучиво аналогни средства за учење, како книги, а употребата на дигитални средства кај останатите деца значително да се ограничи.

Владата инвестира околу 69 милиони евра годишно за враќање на хартиените учебници и наставни материјали, додека за училишните библиотеки се издвоени речиси 39 милиони евра. Планирано е и враќање на писмените испити на хартија, при што од 2027 година сите училишни тестирања треба да се одржуваат во аналогна форма.

Паралелно, училиштата постепено се подготвуваат за целосна забрана на мобилните телефони за време на наставата. Очекувањата се ова правило да важи во сите училишта од есента 2026 година.

Иако дел од експертите предупредуваат дека технологијата сама по себе не е главниот виновник за образовните проблеми, во Шведска сè повеќе преовладува ставот дека е потребен подобар баланс меѓу дигиталните алатки и традиционалното учење.

Шведскиот пример веќе добива следбеници низ Европа. Данска препорачува децата под 13 години да избегнуваат лични смартфони и таблети, Норвешка воведе минимална возраст од 15 години за отворање профили на социјални мрежи, а Холандија пријавува позитивни ефекти од ограничувањето на смартфоните во училиштата: 75% од средните училишта забележале подобра концентрација кај учениците, додека 28% пријавиле подобри академски резултати. Според податоци на ОЕЦД, забрана за користење смартфони во текот на наставниот ден има во 85% од државите во Централна и Јужна Азија, 40% во Европа и Северна Америка и 28% во Јужна Америка и Карибите.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save