Бугарија спаси две руски банки од санкциите на ЕУ – зад нив стојат бугарски компании

t

Бугарија побара од Европската Унија да ги отстрани од најновиот пакет санкции против Русија две руски банки – Прва инвестициска банка и Инвестициска кооперативна банка. Образложението на Софија е дека банките се во сопственост на бугарски компании и не работат со финансиски средства на лица кои се наоѓаат на санкциските листи.

Ова го потврди министерката за надворешни работи Велислава Петрова во Брисел, а ја пренесоа „Дарик“ и БТА. Новиот пакет санкции беше усвоен денеска, а двете банки не се најдоа на конечната листа.

Петрова објасни дека банките немаат можност да ги повлечат своите инвестиции од Русија поради тамошните услови. Според неа, доколку бидат санкционирани, би можеле да преминат во сопственост на руската држава, а бугарските компании би ги загубиле своите вложувања.

„Тоа би било контрапродуктивно, бидејќи наместо да предизвика штета и ограничувања за руската страна, всушност би ѝ донело приход“, изјави Петрова.

Кои се двете банки и кој стои зад нив?

За барањето на Бугарија први објавија Телеграм-каналот „Система“, истражувачки проект на Радио „Слободна Европа“ и „Настоящее време“, како и Радио Слободна Европа (RFE/RL). Тие ги споредиле првичната и конечната верзија на санкциската листа, а информацијата ја потврдиле и преку разговори со два извора во Брисел.

Според нивните информации, по барање на Франција од санкциската листа треба да биде изземена и банката „РЕСО Кредит“, додека на барање на Унгарија – нафтената компанија „ТАНЕКО“.

Бугарскиот „Старком холдинг“ поседува околу 90 проценти од Прва инвестициска банка, која во октомври 2026 година била на 141. место во Русија според вредноста на активата.

Холдингот првично стекнал 67,11 проценти од банката во 2018 година. По дополнителна капитализација во 2021 година, неговиот удел се зголемил на 97,76 проценти, но по судски постапки во Русија се намалил на 93,19 проценти.

Од „Старком холдинг“ тврдат дека по почетокот на руската инвазија врз Украина и воведувањето на санкциите го загубиле фактичкиот контролен механизам врз банката и можноста да располагаат со акциите. Во 2023 година холдингот пријавил загуба од 4,63 милиони лева, односно околу 2,37 милиони евра.

Во извештајот објавен на крајот на 2025 година се наведува дека „Старком холдинг“ и натаму поседува 93,2 проценти од Прва инвестициска банка, но не може да располага со инвестицијата поради геополитичката ситуација и ограничувачките мерки воведени од ЕУ и Русија во врска со војната во Украина.

Втората банка, Инвестициската кооперативна банка (ИК Банка) од Казан, исто така е поврзана со бугарски капитал. Бугарската Централна кооперативна банка, во која удел има и „Химимпорт“, во 2011 година купила 9,9 проценти од акциите на руската ТатИнвестБанк. Во 2014 година уделот го зголемила на 56,2 проценти, по што банката го променила името во ИК Банка.

До 2021 година групацијата „Химимпорт“ го зголемила својот удел на 86,27 проценти. Според финансискиот извештај за првата половина од 2026 година, бугарската групација и натаму го поседува истиот удел. Во октомври 2026 година банката била на 276. место во Русија според вредноста на активата.

Франција и Унгарија исто така барале изземања

Третата финансиска институција, „РЕСО Кредит“, била изземена од санкциската листа по барање на Франција.

Француската осигурителна групација AXA во 2008 година купила 36,7 проценти од акциите на руската осигурителна компанија „РЕСО-Гарантија“, која подоцна станала сопственик на целата банка „РЕСО Кредит“. Во октомври 2026 година банката била на 140. место во Русија според активата.

По почетокот на војната во Украина, AXA соопштила дека престанува да склучува нови договори за осигурување и реосигурување во Русија и ги повлекла своите претставници од Управниот одбор на „РЕСО-Гарантија“, но го задржала сопственичкиот удел. Според извештајот за првата половина од 2026 година, француската групација поседува 38,61 процент од руската осигурителна компанија.

Унгарија, пак, побарала од санкциската листа да биде изземена нафтената компанија „ТАНЕКО“, подружница на руската „Татнефт“.

Унгарската компанија MOL и „ТАНЕКО“ во 2021 година основале заедничка компанија „РМБ-РУСС“ за производство на битумен во Татарстан. MOL добила 51 процент од сопственичкиот капитал.

На церемонијата за почеток на изградбата на фабриката присуствувале претседателот на Татарстан, Рустам Миниханов, и тогашниот унгарски министер за надворешни работи Петер Сијарто.

По почетокот на руската инвазија врз Украина, MOL го задржала својот удел, но проектот бил замрзнат. Во декември 2022 година унгарската компанија објавила дека нема повеќе да ја финансира изградбата. Според руските регистри, заедничката компанија во 2025 година немала добивка, а пријавила загуба од над еден милион рубљи.

Што содржи новиот пакет санкции?

Во новиот санкциски пакет на ЕУ се вклучени 113 физички и правни лица, меѓу кои 48 банки, енергетски компании и структури поврзани со таканаречената руска „сенчеста флота“.

Во дополнителната листа, во рамки на санкцискиот режим на ЕУ против хибридните закани, се вклучени 31 физичко и правно лице.

Дополнително, едно лице или организација е предложено за вклучување во санкциската листа во рамки на режимот на ЕУ за справување со сајбер-заканите.

ПОВРЗАНИ ВЕСТИ

Бугарија спаси две руски банки од санкциите…

Бугарија побара од Европската Унија да ги…

Бугарија не сака да ѝ дава повеќе…

Европа мора активно да учествува во преговорите…

Русија тврди дека погодила товарен брод со…

Руското Министерство за одбрана соопшти дека неговите…

Русија го повтори барањето НАТО да се…

Русија повторно бара НАТО да ги повлече…

Мицкоски: Реформската агенда и клучните законски решенија…

Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека Владата интензивно…