Расте стравот во Европа: Лидерите се подготвуваат за можни руски напади со дронови и ракети врз НАТО

Стравот расте во Европа: Лидерите се подготвуваат за можни руски дронови и ракети врз НАТО

Загриженоста во Европа од можна директна ескалација со Русија расте, додека европските влади сè посериозно разгледуваат сценарија во кои руски дронови или ракети би можеле да погодат територија на земја членка на НАТО.

Според „Политико“, европските лидери се сè позагрижени дека Москва би можела да премине кон поопасна фаза од конфронтацијата со Западот, во услови кога европските власти веќе предупредуваат на поширока кампања од сајбер-напади, саботажи, подметнати пожари и упади со беспилотни летала.

Сепак, од НАТО засега не оценуваат дека постои непосредна закана од руски конвенционален напад врз некоја членка на Алијансата.

Разликата е важна.

Европските влади не тврдат дека располагаат со информации дека Русија веќе донела одлука да нападне НАТО. Стравот е дека серијата хибридни инциденти може постепено да ескалира, намерно или поради погрешна проценка, до ситуација во која ќе биде погодена територија на Алијансата.

Последните недели дополнително ја зголемија нервозата.

Францускиот претседател Емануел Макрон на 18 септември изјави дека, според Париз, руската хибридна закана кон Европа и Франција се интензивирала. Тој нареди подготовка на нов план за заштита на критичната инфраструктура од дронови и сајбер-напади. Франција го наведува и неодамнешниот обид за напад со дрон врз аеродромот во Лајпциг, за кој германските власти ја обвинија Москва. Русија ги отфрла ваквите обвинувања како неосновани.

Загриженоста е особено голема на источното крило на НАТО.

Во последните месеци беа регистрирани повеќе инциденти со беспилотни летала во близина или внатре во воздушниот простор на членки на Алијансата. Reuters објави дека руски дронови навлегле во романскиот воздушен простор, а во еден случај романски F-16 соборил беспилотно летало. Подоцна уште два дрона за кои се верува дека биле руски биле соборени, додека руска крстосувачка ракета завршила на територијата на Полска. Москва негира вмешаност во дел од инцидентите и тврди дека Русија е лажно обвинувана.

Токму дроновите претставуваат еден од најголемите нови проблеми за НАТО.

Војната во Украина покажа дека релативно евтини беспилотни летала можат да навлезат длабоко зад фронтот, да погодат критична инфраструктура и да принудат противник да користи многу поскапи системи за противвоздушна одбрана.

Reuters објави дека западни и украински воени претставници предупредуваат оти војувањето се менува толку брзо што дел од традиционалните системи и тактики на НАТО тешко го следат развојот на технологијата. Посебна слабост останува противвоздушната и противракетната одбрана.

Тоа создава сериозна дилема за Алијансата.

Доколку беспилотно летало намерно или ненамерно погоди инфраструктура или предизвика човечки жртви на територијата на НАТО, веднаш би се поставило прашањето како Алијансата треба да одговори.

Не секој инцидент автоматски значи активирање на членот 5 за колективна одбрана. Одговорот зависи од природата, размерот и околностите на нападот и од политичката проценка на сојузниците.

Но токму нејасната граница меѓу хибридна операција и директен вооружен напад е една од најголемите опасности во сегашната ситуација.

Европската Унија веќе се обидува да создаде механизми за вакви сценарија.

Претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен предложи таканаречен европски „counter-hybrid playbook“ – механизам преку кој земјите би можеле координирано да реагираат на саботажи, пожари, дронови и други операции кои остануваат под прагот на класичен воен напад. Таа предупреди дека заканите на европска територија се зголемуваат.

Ситуацијата дополнително ја комплицира неизвесноста околу идното американско воено присуство во Европа.

Пентагон разгледува промени во распоредувањето на американските сили, а меѓу опциите за кои известува Reuters е и повлекување на околу 25.000 американски војници. Особена загриженост постои во балтичките земји, Полска и Романија, кои американското присуство го сметаат за клучен дел од одвраќањето на Русија.

Москва, пак, ја претставува ситуацијата сосема поинаку.

Русија ги отфрла обвинувањата дека подготвува напад врз Европа и тврди дека западните влади ја преувеличуваат руската закана за да го оправдаат зголемувањето на воените буџети и поддршката за Украина.

Така Европа се наоѓа во опасен безбедносен парадокс.

НАТО не соопштува дека гледа непосреден руски напад, но европските држави истовремено се подготвуваат за сценарио во кое следниот дрон, ракета или саботажа би можеле да ја преминат границата меѓу хибридна конфронтација и директен судир меѓу Русија и НАТО.

Во таква ситуација, можеби најголемата опасност не е однапред планирана голема војна, туку инцидент кој ќе предизвика ескалација што ниту една од страните првично не ја планирала.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save