INFOMAX.MK

Иран порача дека Ормускиот теснец „ќе остане ирански“, откако американскиот претседател Доналд Трамп најави дека наскоро би можел да го прогласи стратешкиот воден пат за „територија на САД“.

Говорејќи во Њујорк во петокот, Трамп, со насмевка, изјави: „Наскоро ќе го прогласам Ормускиот теснец за територија на Соединетите Американски Држави“.

Ормускиот теснец е клучна точка за транспорт на нафта и гас, која го поврзува Персискиот Залив со Оманскиот Залив и Арапското Море. Водниот пат е една од главните точки на несогласување во разговорите меѓу Вашингтон и Техеран, а Иран практично го затвори преминот по избувнувањето на војната со САД кон крајот на февруари.

„Откако ќе завршиме со поразувањето на Иран, кој многу тешко е поразен, наскоро ќе го прогласам Ормускиот теснец за територија на Соединетите Американски Држави“, рече Трамп во Њујорк.

„Ние ја имаме блокадата. Ниту еден брод не поминува, освен ако ние не сакаме“, додаде американскиот претседател.

Не беше веднаш јасно колку сериозно Трамп ги мислел овие зборови, но неговата изјава предизвика остар одговор од Техеран.

Иранскиот заменик-министер за надворешни работи задолжен за правни и меѓународни прашања, Казем Гарибабади, во саботата на платформата X порача дека „Ормускиот теснец бил ирански, е ирански и ќе остане ирански“.

„Овој теснец ќе биде затворен и отворен само под команда на Иран, а сè додека не ја прифатите реалноста на поразот и не престанете со вашите фантазии, Иран ќе продолжи да ја спроведува блокадата“, напиша тој.

Теснецот е клучен за светската трговија со нафта

Тензиите околу Ормускиот теснец неколкупати ескалираа, при што и Вашингтон и Техеран тврдат дека имаат контрола врз стратешкиот воден пат.

Преку Ормускиот теснец вообичаено поминува околу една четвртина од светската поморска трговија со нафта, што го прави еден од најважните енергетски коридори во светот.

Двете страни во јуни постигнаа привремен „меморандум за разбирање“. Според договорот, Иран требало повторно да го отвори водниот пат и да потврди дека нема да набавува или развива нуклеарно оружје.

Од своја страна, САД требало да ја прекинат поморската блокада на Иран и да ги укинат санкциите кон Техеран. Двете земји добија рок од 60 дена за постигнување конечен договор.

Сепак, нападите на Иран врз бродови во Ормускиот теснец во јули доведоа до нова серија американски напади и повторно воспоставување на поморската блокада на иранските пристаништа.

Со тоа повторно се зголеми опасноста од ескалација и се доведоа во прашање напорите за постигнување мир меѓу Вашингтон и Техеран.

Извор: Euronews