Иран отвора нов фронт против Google и Meta: Технолошките гиганти ќе плаќаат за подводните интернет-кабли во Персискиот Залив?

Иран разгледува воведување нов режим на контрола врз подводната интернет-инфраструктура во Персискиот Залив, со кој големите американски технолошки компании, меѓу кои Google и Meta, би можеле да бидат принудени да добиваат посебни дозволи, да поминуваат технички инспекции и да плаќаат надоместоци за користење на каблите што минуваат низ иранските територијални води.

Според информациите што ги пренесува иранската новинска агенција „Тасним“, Техеран ја разгледува можноста за воведување таканаречени „такси за суверенитет“, со што би воспоставил дополнителна регулаторна и финансиска контрола врз дел од критичната дигитална инфраструктура во регионот.

Овој потег доаѓа во период на сериозни тензии меѓу Иран, САД и Израел, а неговото значење би можело да биде далеку поголемо од обичен финансиски надоместок.

Ормускиот Теснец – од нафтен во дигитален стратешки премин

Ормускиот Теснец со децении претставува една од најважните точки за глобалната трговија со нафта и природен гас. Меѓутоа, неговата стратешка важност не се ограничува само на енергетиката.

Низ Персискиот Залив поминуваат значајни подводни телекомуникациски системи, меѓу кои FALCON и Gulf Bridge International (GBI), кои овозможуваат поврзување на земјите од Блискиот Исток со меѓународните комуникациски мрежи.

Повеќе од 99 проценти од меѓуконтиненталниот податочен сообраќај се пренесува преку подводни кабли, што ја прави оваа инфраструктура клучна за глобалните финансиски трансакции, интернет-услугите, облачните системи и дигиталната економија.

Евентуалното воведување ирански дозволи и надоместоци би можело да ги зголеми трошоците и регулаторните ризици за операторите на кабелските системи. Сепак, правниот опсег на таквите мерки би зависел од точната траса на каблите и од применливото меѓународно поморско право.

Претходно Иран се закани со уништување на дигиталната инфраструктура

Информациите за новите ирански планови следуваат по предупредувањето на Мохсен Резаи, секретар на иранскиот Врховен совет за национална безбедност, кој се закани дека во случај на обновување на војната со САД и Израел, регионалната дигитална инфраструктура би можела да стане цел на напади.

Резаи предупреди дека евентуален нов конфликт би можел да доведе до уништување на подводни комуникациски кабли, центри за податоци и инфраструктура поврзана со вештачката интелигенција.

Според неговите тврдења, вредноста на потенцијално загрозените објекти надминува два билиони долари.

Таквите закани отвораат прашања за безбедноста на дигиталната инфраструктура во регионот, особено во услови кога земјите од Персискиот Залив инвестираат огромни средства во центри за податоци, вештачка интелигенција и дигитални услуги.

Нов инструмент за притисок врз Вашингтон

Иранската иницијатива би можела да претставува обид за проширување на влијанието на Техеран од енергетските кон дигиталните комуникациски текови.

Доколку се реализира, таа би отворила нов спор со американските технолошки компании, но и со државите од Персискиот Залив, кои зависат од стабилна меѓународна интернет-поврзаност.

Сепак, предлозите за наплата на надоместоци не се целосно нови. Иранските медиуми „Тасним“ и „Фарс“ ги промовираа уште во мај 2026 година, а засега нема потврда дека предложениот систем е официјално усвоен или спроведен.

Она што е ново е директното поврзување на прашањето за подводните кабли со предупредувањата за можни воени напади врз дигиталната инфраструктура. Заканите на Резаи од 11 и 12 октомври дополнително ја зголемија загриженоста за безбедноста на регионалните комуникациски мрежи.

Со тоа, Ормускиот Теснец сè повеќе станува точка на геополитичко надмудрување не само за контролата врз нафтата и гасот, туку и за инфраструктурата што ја одржува современата дигитална економија.

Share on Facebook

Tweet

Follow us

Save